Internationale economie
Internationale economie toetst handel, protectionisme, betalingsbalans en wisselkoersen. Je moet uitleggen waarom landen handelen, wat vrijhandel en protectie doen en hoe een wisselkoersverandering doorwerkt op export en import.
Kernregels
- Comparatieve voordelen verklaren handel: landen specialiseren zich in goederen met de laagste alternatieve kosten.
- Vrijhandel verhoogt in theorie de totale welvaart, maar er zijn verdelings-effecten: sommige producenten verliezen.
- Protectie: invoerrechten (tarieven), quota, exportsubsidies en standaarden. Ze beschermen binnenlandse producenten maar verhogen prijzen voor consumenten.
- Betalingsbalans: lopende rekening (goederen, diensten, inkomen, overdrachten) en kapitaalrekening. De saldi sluiten via de financiële rekening.
- Bij zwevende wisselkoersen: appreciatie maakt export duurder en import goedkoper; depreciatie doet het omgekeerde.
- Bij een vaste wisselkoers moet de centrale bank interveniëren of het beleid aanpassen.
Rekenvoorbeeld
De wisselkoers verandert van €1 = $1,20 naar €1 = $1,10. De euro is gedeprecieerd: je krijgt minder dollars voor een euro. Een Europees product van €100 kost eerst $120 en daarna $110. Voor Amerikaanse kopers wordt het product dus goedkoper; de Europese export kan stijgen. Andersom wordt een Amerikaans product van $110 eerst €91,67 en daarna €100; voor Europeanen wordt import duurder. De redenering: reken de prijs om tegen de nieuwe koers en let op de richting van de verandering.
Veelgemaakte fouten
- Appreciatie en depreciatie omdraaien.
- Lopende rekening en kapitaalrekening verwisselen.
- Denken dat een overschot op de lopende rekening automatisch goed is.
- De invloed van een wisselkoers op invoer en uitvoer niet symmetrisch beredeneren.
- Bij protectie alleen naar producenten kijken en niet naar consumenten.