Onderzoeksvaardigheden en bronnenanalyse: betrouwbaar onderzoek
Dit domein gaat over betrouwbaar onderzoek doen en bronnen beoordelen. Het examen toetst of je een onderzoeksvraag, steekproef, bron en conclusie kunt beoordelen en of je veelvoorkomende fouten herkent.
Kernbegrippen
- Een onderzoeksvraag is precies en afgebakend. Deelvragen helpen om haar te beantwoorden.
- De populatie is de hele groep waarover je iets wilt zeggen. De steekproef is het deel dat je onderzoekt. De steekproef is representatief als de samenstelling lijkt op de populatie.
- Betrouwbaar betekent dat een meting herhaalbaar en consistent is. Valide betekent dat je meet wat je wilt meten.
- Primaire bronnen komen van iemand die erbij was; secundaire bronnen zijn afgeleid, zoals een samenvatting of nieuwsbericht.
- Let op feit versus mening, objectiviteit, sociale wenselijkheid en correlatie: samen voorkomen betekent niet automatisch oorzaak en gevolg.
- Bij grafieken let je op de assen, een afgekapte as en kleine aantallen.
Voorbeeld
Een school onderzoekt of de kantine gezond is. De enquête wordt alleen in klas 1 afgenomen. De conclusie luidt: 'de hele school vindt de kantine ongezond'. Dit klopt niet: de steekproef is niet representatief. De vraag 'Vind je ook dat de kantine ongezond is?' is suggestief. Beter is een aselecte steekproef over alle leerjaren, een neutrale vraag en een grotere groep. Pas dan kun je voorzichtig concluderen.
Valkuilen
- Betrouwbaar en valide verwisselen.
- Een percentage uit een kleine groep te groot maken.
- Een suggestieve vraag accepteren.
- Correlatie als oorzaak zien.
- Een secundaire bron als primaire bron gebruiken.