VMBO GL/TL Maatschappijkunde study plan

Beschrijf in eigen woorden de vijf kernbegrippen van domein 1 (socialisatie, cultuur, normen en waarden, rol en positie, identiteit) en geef bij elk begrip een zelfbedacht voorbeeld uit je eigen omgeving.

Leg uit hoe socialisatie verloopt via gezin, school, vrienden en media, en benoem per actor minstens één norm die daar wordt overgedragen.

Maak onderscheid tussen aangeboren en aangeleerd gedrag en verklaar waarom dit onderscheid maatschappelijk relevant is.

Analyseer een korte krantenbericht over jongerencultuur en benoem welke normen en waarden daar zichtbaar worden.

Verklaar hoe waarden, normen en sancties samenhangen en geef bij drie normen aan welke sanctie volgt bij overtreding.

Beschrijf drie manieren waarop de Nederlandse samenleving de afgelopen decennia is veranderd (individualisering, informalisering, ontkerkelijking) en geef bij elk een concreet gevolg voor het dagelijks leven.

Beargumenteer in een korte tekst of individualisering vooral vrijheid of vooral eenzaamheid oplevert, met twee argumenten voor en één tegen.

Beantwoord tien oefenvragen over domein 1 zonder je aantekeningen te gebruiken en noteer per fout de ontbrekende kennis.

Teken het Nederlandse staatsbestel schematisch: kiezers, Tweede Kamer, regering, Eerste Kamer en rechterlijke macht, met pijlen voor benoeming, verkiezing en controle.

Leg uit wat het verschil is tussen een parlementair en een presidentieel stelsel en geef bij elk stelsel één land als voorbeeld.

Beschrijf de stappen van een wetsvoorstel van initiatief tot inwerkingtreding in de juiste volgorde.

Verklaar hoe coalitievorming werkt en waarom een meerderheid in de Tweede Kamer niet automatisch een meerderheid in de Eerste Kamer betekent.

Vergelijk drie politieke stromingen (liberalisme, socialisme, confessionalisme) op visie op de rol van de overheid en noem per stroming één standpunt over een actueel thema.

Leg uit wat pressiegroepen en media doen in het politieke proces en geef bij elk een voorbeeld van invloed op besluitvorming.

Onderscheid actief en passief kiesrecht, opkomstplicht en het recht om je kandidaat te stellen, en pas dit toe op één verkiezingsuitslag.

Analyseer een partijprogramma-fragment en herleid welke stroming erachter zit op basis van twee argumenten.

Verklaar de werking van de arbeidsmarkt met vraag en aanbod en noem twee factoren die de vraag naar arbeid beïnvloeden.

Onderscheid bruto en netto loon en bereken zelf een nettoloon uit een gegeven brutoloon met loonheffing en premies.

Beschrijf drie soorten uitkeringen (WW, bijstand, WIA) en leg per uitkering uit wie recht heeft en onder welke voorwaarden.

Beargumenteer wat de gevolgen zijn van flexibilisering van arbeid voor werknemers, met twee voor- en twee nadelen.

Leg het verband uit tussen arbeidsdeelname, belastingopbrengsten en betaalbaarheid van de verzorgingsstaat.

Beschrijf drie vormen van migratie naar Nederland en leg per vorm één oorzaak en één gevolg uit.

Verklaar het verschil tussen integratie, assimilatie en segregatie en pas deze begrippen toe op één concreet voorbeeld.

Onderscheid de beginselen van de rechtsstaat (legaliteitsbeginsel, trias politica, grondrechten) en leg uit hoe elk beginsel de burger beschermt.

Benoem de fasen van het strafproces van aangifte tot berechting en geef bij elke fase aan wie welke rol heeft.

Vergelijk twee theorieën over oorzaken van criminaliteit (aangeleerd gedrag versus gelegenheid) en pas ze toe op één delicttype.

Lees twee bronnen over hetzelfde maatschappelijke onderwerp en bepaal per bron of deze feitelijk of meninggevend is, met bewijs uit de tekst.

Stel zelf een onderzoeksvraag op met deelvragen en kies per deelvraag een passende methode (enquête, interview, bronnenonderzoek).

Beoordeel de betrouwbaarheid van een bron op actualiteit, deskundigheid van de auteur en belangen, en noteer dit in een kort beoordelingsformulier.

Onderscheid oorzaak, gevolg en samenhang in een gegeven tekstfragment en benoem één veelgemaakte denkfout.

Maak een volledige oefentoets over alle zes domeinen onder tijdsdruk en scoor per domein het percentage juiste antwoorden.

Herhaal uitsluitend de domeinen waarop je onder de 70 procent scoort en herschrijf de bijbehorende kernbegrippen in eigen woorden.

Oefen vijf open vragen volgens het antwoordmodel: stelling, uitleg, voorbeeld, conclusie.

Stel een persoonlijke checklist op van de tien begrippen die je het vaakst fout had en leg ze hardop aan iemand anders uit.