HAVO Maatschappijleer study materials
HAVO Maatschappijleer study resources

HAVO Maatschappijleer study plan

HAVO Maatschappijleer · Give each week a clear focus.

8 weeks · About 6 hours per week

Week 1

Maatschappijleer (gemeenschappelijk deel) havo

  • Inventariseer de vier kernbegrippen van maatschappijleer (waarden, normen, belangen, macht) en schrijf bij elk begrip twee eigen voorbeelden uit de Nederlandse samenleving op

  • Leg in eigen woorden uit hoe het begrip socialisatie verloopt via gezin, school, werk en media, en benoem per actor één concreet effect op gedrag

  • Maak een begrippenlijst van minimaal 25 kernbegrippen uit het gemeenschappelijk deel en markeer welke je nog niet kunt uitleggen

  • Oefen met het herkennen van kernbegrippen in korte krantenberichten door bij drie artikelen het centrale maatschappelijke vraagstuk en de betrokken partijen te benoemen

Your checkpoint

Een begrippenlijst van minimaal 25 kernbegrippen met per begrip een definitie in eigen woorden en één Nederlands voorbeeld, plus een lijst van de begrippen die nog niet beheerst worden

Week 2

Maatschappijleer (gemeenschappelijk deel) havo

  • Analyseer hoe politieke besluitvorming in Nederland verloopt van initiatief tot wet, en benoem per fase welke actoren invloed hebben

  • Vergelijk de standpunten van minimaal drie politieke stromingen (liberalisme, socialisme, christendemocratie) op één actueel thema en noteer overeenkomsten en verschillen

  • Leg uit hoe verkiezingen, coalitievorming en het regeerakkoord de macht van de regering en het parlement beïnvloeden

  • Pas het begrip macht toe op een actuele kwestie door te benoemen wie formeel en wie feitelijk invloed uitoefent

Your checkpoint

Een schema van het Nederlandse besluitvormingsproces met per fase de actoren en hun middelen, aangevuld met een korte vergelijking van drie politieke stromingen op één thema

Week 3

Maatschappijleer (gemeenschappelijk deel) havo

  • Beschrijf de rechten en plichten van burgers in de rechtsstaat en geef bij elk recht een situatie waarin het botsing oplevert met een ander recht

  • Onderscheid strafrecht, civiel recht en bestuursrecht door bij drie krantenkoppen te bepalen welk rechtsgebied geldt en waarom

  • Leg de rol van de rechter, het Openbaar Ministerie en de advocatuur uit in een strafzaak, van aangifte tot uitspraak

  • Beargumenteer met twee argumenten voor en twee tegen of een voorgestelde maatregel de rechtsstaat versterkt of juist aantast

Your checkpoint

Een uitgewerkte casusanalyse van één actuele rechtszaak met daarin het rechtsgebied, de betrokken actoren, de fasen van de procedure en een beargumenteerd standpunt over de uitspraak

Week 4

Maatschappijleer (gemeenschappelijk deel) havo

  • Leg uit hoe de verzorgingsstaat is opgebouwd en benoem per onderdeel (onderwijs, zorg, sociale zekerheid) de rol van overheid en markt

  • Vergelijk het Nederlandse stelsel van sociale zekerheid met één ander Europees land op basis van twee kenmerken

  • Analyseer een actueel debat over de verzorgingsstaat door belangen van werkenden, werkgevers en uitkeringsgerechtigden te benoemen

  • Formuleer een eigen beargumenteerd standpunt over de houdbaarheid van de verzorgingsstaat met minimaal twee feitelijke onderbouwingen

Your checkpoint

Een betoog van 400 tot 600 woorden over de toekomst van de verzorgingsstaat met stelling, twee argumenten, één tegenargument en een weerlegging, inclusief bronvermelding

Week 5

Maatschappijleer (gemeenschappelijk deel) havo

  • Breng de belangrijkste maatschappelijke vraagstukken rond pluriformiteit en integratie in kaart en benoem per vraagstuk de betrokken waarden en belangen

  • Pas het begrip tolerantie toe op een concreet conflict tussen grondrechten en beargumenteer welke afweging de overheid maakt

  • Analyseer hoe beeldvorming en stereotypering in media bijdragen aan maatschappelijke spanningen, met twee voorbeelden

  • Oefen met het innemen van verschillende perspectieven door hetzelfde vraagstuk vanuit drie actoren te beargumenteren

Your checkpoint

Een perspectievenmatrix over één maatschappelijk vraagstuk met daarin per actor (overheid, burger, media) de waarden, belangen en argumenten, afgesloten met een eigen beargumenteerde afweging

Week 6

Maatschappijleer (gemeenschappelijk deel) havo

  • Analyseer de rol van massamedia in de democratie door functies zoals informeren, controleren en opinievorming te koppelen aan concrete voorbeelden

  • Onderscheid feiten, meningen en framing in drie nieuwsberichten en herschrijf één bericht zonder framing

  • Leg uit hoe sociale media en algoritmen de publieke opinie beïnvloeden en benoem twee risico's voor de democratie

  • Beoordeel de betrouwbaarheid van twee bronnen over hetzelfde onderwerp aan de hand van herkomst, datum en belangen

Your checkpoint

Een media-analyse van twee nieuwsberichten over hetzelfde onderwerp met een bronnenbeoordeling, een framing-analyse en een herschreven neutrale versie van één bericht

Week 7

Maatschappijleer (gemeenschappelijk deel) havo

  • Oefen examenvragen uit het gemeenschappelijk deel onder tijdsdruk en noteer per vraag welke vaardigheid wordt gevraagd (kennis, toepassen of beoordelen)

  • Analyseer gemaakte fouten en herleid elke fout tot een ontbrekend begrip of een verkeerde leesstrategie

  • Verbeter zwakke begrippen uit de begrippenlijst door ze opnieuw te definiëren en toe te passen in een zelfbedachte casus

  • Train met het formuleren van antwoorden in de vereiste vorm: kernbegrip noemen, uitleggen en koppelen aan de bron

Your checkpoint

Een foutenanalyse van minimaal twintig gemaakte examenvragen met per fout de oorzaak en de herstelactie, plus een herziene begrippenlijst waarop alle eerder gemarkeerde begrippen zijn afgevinkt

Week 8

Maatschappijleer (gemeenschappelijk deel) havo

  • Maak een volledig oefenexamen onder examencondities en beoordeel jezelf met het correctiemodel

  • Herhaal in één sessie alle kernbegrippen die in week 7 nog fout gingen en toets jezelf zonder aantekeningen

  • Stel een persoonlijke checklist op van veelgemaakte fouten en leesstrategieën die je tijdens het examen gaat toepassen

  • Bereken je eindscore per vraagtype en bepaal op welk type je in de laatste dagen nog tijd investeert

Your checkpoint

Een volledig gemaakt en zelf nagekeken oefenexamen met een scoreoverzicht per vraagtype en een definitieve checklist met aandachtspunten voor de examendag

Milestones

Week 2: Je kunt zonder hulpmiddelen het Nederlandse besluitvormingsproces in de juiste volgorde uitleggen en bij elke fase minimaal twee actoren met hun invloedsmiddel noemen

Week 4: Je hebt een beargumenteerd betoog over de verzorgingsstaat afgerond waarin stelling, argumenten, tegenargument en weerlegging herkenbaar zijn en waarin minimaal vier kernbegrippen correct worden gebruikt

Week 6: Je kunt in een nieuw krantenbericht binnen tien minuten het maatschappelijke vraagstuk, de betrokken actoren, de waarden en belangen en één vorm van framing benoemen

Week 8: Je hebt een volledig oefenexamen gemaakt met een score van minimaal 60 procent en je kunt bij elke fout benoemen of die door ontbrekende kennis, verkeerde lezing of onvolledige formulering is ontstaan