Nederlands VMBO GL/TL study materials
Nederlands VMBO GL/TL study resources

Nederlands VMBO GL/TL practice questions

One question at a time. Build your Nederlands VMBO GL/TL understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest een tekst over een nieuwe supermarkt in je wijk. Het kopje boven de eerste alinea luidt: 'Geen plek voor een extra winkel'. Wat is de functie van dit kopje ten opzichte van de alinea eronder?

  1. Het kopje vat de mening van de schrijver over het onderwerp samen.
  2. Het kopje kondigt het onderwerp van de alinea aan en geeft de richting aan. Correct answer.
  3. Het kopje noemt alleen een feit dat in de alinea wordt uitgelegd.
  4. Het kopje geeft een tegenargument dat later wordt weerlegd.

Explanation

Een kopje boven een alinea heeft als functie de lezer vooraf te laten weten waar de alinea over gaat en welke richting de schrijver op gaat. Het vat niet per se de hele mening samen en is meestal geen losstaand feit. Daarom is alleen de optie die onderwerp en richting noemt juist.

Question 2Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een leesvaardigheidstekst staat: 'De gemeente wil het parkeerterrein bij het station uitbreiden. Bewoners protesteren echter hevig.' Welk signaalwoord geeft de tegenstelling aan?

  1. bij
  2. uitbreiden
  3. echter Correct answer.
  4. hevig

Explanation

Signaalwoorden maken de structuur van een tekst zichtbaar. 'Echter' geeft aan dat er een tegenstelling volgt ten opzichte van de vorige zin. De andere woorden zijn geen signaalwoorden voor een tegenstelling.

Question 3Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Een artikel begint met: 'Steeds meer jongeren kopen tweedehandskleding. Dat lijkt milieuvriendelijk, maar er kleven ook nadelen aan.' Welke leesstrategie pas je toe als je alleen wilt weten of de tekst voor- of nadelen bespreekt?

  1. Zoekend lezen: je zoekt één specifiek woord op.
  2. Oriënterend lezen: je bekijkt titel, tussenkopjes en eerste zinnen. Correct answer.
  3. Studerend lezen: je maakt een samenvatting van de hele tekst.
  4. Intensief lezen: je leest elke zin woord voor woord.

Explanation

Om snel te bepalen waar een tekst over gaat en welke standpunten aan bod komen, gebruik je oriënterend lezen: titel, tussenkopjes, eerste en laatste zinnen. Zo krijg je de hoofdlijn zonder de hele tekst woord voor woord te lezen.

Question 4Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Wat is het onderwerp van een alinea?

  1. Het signaalwoord dat de alinea opent.
  2. De mening die de schrijver in de alinea geeft.
  3. De conclusie die aan het einde wordt getrokken.
  4. Het deelonderwerp dat in de alinea centraal staat. Correct answer.

Explanation

Het onderwerp van een alinea is het deelonderwerp dat in die alinea centraal staat; meestal staat het in de kernzin. Een mening of conclusie kan deel zijn van de alinea, maar is niet hetzelfde als het onderwerp.

Question 5Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest: 'Veel scholieren slapen te weinig. Uit onderzoek blijkt dat ze gemiddeld zeven uur per nacht slapen, terwijl negen uur wordt aanbevolen.' Welk verband legt de zin met 'terwijl' tussen beide gegevens?

  1. Een tegenstelling tussen de praktijk en de aanbeveling. Correct answer.
  2. Een oorzaak-gevolgrelatie.
  3. Een voorbeeld bij een algemene bewering.
  4. Een opsomming van twee gelijke feiten.

Explanation

'Terwijl' verbindt twee gegevens die met elkaar in contrast staan: wat scholieren doen tegenover wat wordt aanbevolen. Daarmee is het een tegenstelling, geen oorzaak-gevolg of opsomming.

Question 6Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Wat betekent het begrip 'hoofdgedachte' in een leesvaardigheidstekst?

  1. Het aantal alinea's dat de tekst telt.
  2. De eerste zin van de inleiding.
  3. De titel die boven de tekst staat.
  4. De belangrijkste boodschap die de schrijver over het onderwerp wil overbrengen. Correct answer.

Explanation

De hoofdgedachte is de kernboodschap die de schrijver met de hele tekst over het onderwerp wil overbrengen. Je vindt haar vaak in de inleiding of het slot, maar ze is niet hetzelfde als de eerste zin of de titel.

Question 7Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een tekst staat: 'Het regende de hele dag. Daardoor bleef het strand leeg.' Welk signaalwoord geeft het verband tussen oorzaak en gevolg aan?

  1. het strand
  2. de hele dag
  3. leeg
  4. Daardoor Correct answer.

Explanation

'Daardoor' wijst op een gevolg dat volgt uit wat eerder is genoemd: de regen is de oorzaak, het lege strand het gevolg. De andere woorden zijn geen signaalwoorden voor dit verband.

Question 8Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Een tekst heeft de volgende opbouw: inleiding met een vraag, drie alinea's met argumenten, slot met een conclusie. Welke tekststructuur past hierbij?

  1. Probleem-oplossingstructuur.
  2. Vergelijkingsstructuur.
  3. Chronologische structuur.
  4. Argumentatiestructuur. Correct answer.

Explanation

Een tekst die een standpunt met argumenten onderbouwt en afsluit met een conclusie, heeft een argumentatiestructuur. De andere structuren ordenen de tekst rond een probleem met oplossing, een tijdlijn of een vergelijking.

Question 9Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest: 'De nieuwe sporthal is duur, maar biedt veel mogelijkheden voor de jeugd.' Welke functie heeft het woord 'maar' hier?

  1. Het voegt een voorbeeld toe aan het eerste deel.
  2. Het vat beide delen samen.
  3. Het noemt een oorzaak van het eerste deel.
  4. Het geeft een tegenstelling tussen beide delen aan. Correct answer.

Explanation

'Maar' is een tegenstellend signaalwoord: het zet het nadeel (duur) tegenover het voordeel (veel mogelijkheden). Daarmee geeft het een tegenstelling aan.

Question 10Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een betoog staat: 'Volgens mij moeten scholen later beginnen, want tieners hebben meer slaap nodig.' Welk deel van de zin is het standpunt?

  1. Volgens mij moeten scholen later beginnen Correct answer.
  2. meer slaap
  3. want
  4. tieners hebben meer slaap nodig

Explanation

Het standpunt is de bewering die de schrijver verdedigt; hier: scholen moeten later beginnen. Het deel met 'want' levert juist het argument dat het standpunt ondersteunt.

Question 11Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Een schrijver gebruikt de zin: 'Kortom, tweedehandskleding is goedkoper en milieuvriendelijker.' Welke functie heeft 'kortom' in dit verband?

  1. Het geeft een voorbeeld van eerdere informatie.
  2. Het noemt een oorzaak van eerdere informatie.
  3. Het kondigt een nieuw tegenargument aan.
  4. Het vat eerdere informatie samen en trekt een conclusie. Correct answer.

Explanation

'Kortom' is een samenvattend signaalwoord: het herhaalt de kern van wat eerder is gezegd in beknopte vorm en leidt vaak een conclusie in. Het kondigt geen tegenargument of oorzaak aan.

Question 12Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest een tekst met de titel 'Waarom de bieb blijft bestaan'. De schrijver noemt eerst drie functies van de bibliotheek en eindigt met: 'Daarom is sluiting geen goed idee.' Welke tekstvorm past het best bij deze opbouw?

  1. Een instructie met stappen.
  2. Een verhaal met een hoofdpersoon.
  3. Een nieuwsbericht met alleen feiten.
  4. Een betogende tekst met een standpunt en argumenten. Correct answer.

Explanation

De schrijver noemt argumenten (drie functies) en eindigt met een standpunt (sluiting is geen goed idee). Daarmee is de tekst betogend van aard, ook al begint hij met een vraag in de titel.

Question 13Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een tekst staat: 'Niet alleen de prijs, maar ook de kwaliteit speelt een rol bij de keuze van een telefoon.' Welk verband geeft 'niet alleen ... maar ook' aan?

  1. Een voorbeeld bij een algemene regel.
  2. Een tegenstelling tussen twee onverenigbare zaken.
  3. Een opsomming van twee gelijkwaardige factoren. Correct answer.
  4. Een oorzaak met een gevolg.

Explanation

'Niet alleen ... maar ook' voegt een tweede, gelijkwaardig element toe aan het eerste: zowel prijs als kwaliteit telt mee. Het is dus een opsomming en geen tegenstelling of oorzaak-gevolgrelatie.

Question 14Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Een alinea begint met: 'Ten eerste is het openbaar vervoer goedkoper dan de auto.' Wat mag je op grond van 'ten eerste' verwachten in het vervolg van de tekst?

  1. Een conclusie die het eerste punt samenvat.
  2. Een tweede argument in een opsomming. Correct answer.
  3. Een tegenargument dat het eerste punt weerlegt.
  4. Een voorbeeld dat het eerste punt verduidelijkt.

Explanation

'Ten eerste' kondigt een opsomming aan: de lezer verwacht dat er een tweede (en mogelijk derde) argument volgt. Een voorbeeld of conclusie kan daarna komen, maar het signaal wijst op een vervolg in de reeks.

Question 15Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest: 'Het aantal fietsers in de stad is gestegen. Dit komt doordat de gemeente meer fietspaden heeft aangelegd.' Welk verband bestaat tussen beide zinnen?

  1. Tegenstelling tussen twee ontwikkelingen.
  2. Opsomming van twee losse feiten.
  3. Voorbeeld bij een bewering.
  4. Oorzaak en gevolg. Correct answer.

Explanation

De tweede zin noemt de oorzaak ('doordat de gemeente meer fietspaden heeft aangelegd') van het gevolg in de eerste zin (meer fietsers). 'Doordat' is het signaalwoord voor dit verband.

Question 16Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Een tekst over afvalscheiding zegt: 'Sommige mensen beweren dat scheiden te veel tijd kost. Dat is echter onjuist: het sorteren neemt gemiddeld maar twee minuten per dag in beslag.' Welke functie heeft de tweede zin?

  1. Hij herhaalt het standpunt van de tegenstander.
  2. Hij weerlegt een tegenargument met een feit. Correct answer.
  3. Hij vat de hele tekst samen.
  4. Hij geeft een nieuw standpunt zonder onderbouwing.

Explanation

De eerste zin noemt een tegenargument (scheiden kost tijd); de tweede zet daar met 'echter' een feit tegenover dat het tegendeel aantoont. Daarmee weerlegt de schrijver het tegenargument.

Question 17Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Wat is het verschil tussen 'feit' en 'mening' in een leesvaardigheidstekst?

  1. Een feit bevat altijd een signaalwoord; een mening nooit.
  2. Een feit staat altijd in de inleiding; een mening altijd in het slot.
  3. Een feit is altijd onwaar; een mening is altijd waar.
  4. Een feit kun je controleren; een mening geeft aan wat iemand ervan vindt. Correct answer.

Explanation

Een feit is controleerbaar en kan waar of onwaar zijn; een mening is een waardering of opvatting van iemand. De plaats in de tekst of het gebruik van signaalwoorden bepaalt dat verschil niet.

Question 18Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest een tekst over een nieuw medicijn. De schrijver noemt eerst voordelen, dan bijwerkingen en eindigt met: 'Patiënten moeten daarom met hun arts overleggen voordat ze het middel gebruiken.' Welke functie heeft de laatste zin?

  1. Hij herhaalt alleen de bijwerkingen.
  2. Hij geeft een nieuw argument voor het medicijn.
  3. Hij trekt een conclusie uit de voor- en nadelen. Correct answer.
  4. Hij introduceert een nieuw onderwerp.

Explanation

De laatste zin vat de afweging van voordelen en bijwerkingen samen in een advies. Daarmee is het een conclusie die volgt uit de eerder genoemde voor- en nadelen.

Question 19Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een tekst staat: 'De file op de A2 ontstond door een ongeluk bij Utrecht.' Welk tekstverband geeft 'door' aan?

  1. Een tegenstelling met een eerdere zin.
  2. Een oorzaak van de file. Correct answer.
  3. Een tijdsaanduiding.
  4. Een middel waarmee iets gebeurt.

Explanation

'Door' wijst hier op de oorzaak: het ongeluk is de reden dat de file ontstond. Het is geen middel of tijdsaanduiding, en er is geen contrast met een eerdere zin.

Question 20Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Een tekst begint met: 'Hergebruik van kleding lijkt de oplossing voor het afvalprobleem. Toch kleven er nadelen aan.' Wat is de functie van 'Toch' in deze inleiding?

  1. Het vat beide zinnen samen.
  2. Het geeft een voorbeeld bij het eerste standpunt.
  3. Het kondigt een wending of beperking aan ten opzichte van het eerste standpunt. Correct answer.
  4. Het bevestigt het eerste standpunt volledig.

Explanation

'Toch' is een signaalwoord dat een wending inleidt: na een positieve bewering volgt een beperking of tegenstelling. De lezer weet daardoor dat er nu nadelen worden besproken.

Question 21Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest: 'Veel mensen denken dat koffie uitdroogt. Onderzoek wijst echter uit dat koffie vooral vocht levert, omdat het grootste deel van het drankje water is.' Welke bewering geeft de hoofdgedachte van dit fragment het best weer?

  1. Mensen moeten minder koffie drinken.
  2. Onderzoek naar koffie is onbetrouwbaar.
  3. Koffie bevat geen water.
  4. Koffie levert meer vocht dan algemeen wordt gedacht. Correct answer.

Explanation

De schrijver zet een gangbare opvatting (koffie droogt uit) tegenover een onderzoeksresultaat (koffie levert vooral vocht). De kernboodschap is dus dat koffie meer vocht levert dan velen denken.

Question 22Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een tekst staat: 'De gemeente heeft besloten het zwembad te sluiten. Volgens wethouder Jansen is dat nodig om geld te besparen. Bewoners vinden echter dat er te weinig is overlegd.' Welke twee standpunten staan hier tegenover elkaar?

  1. De gemeente wil meer zwembaden; bewoners willen er één.
  2. De wethouder is tegen besparen; bewoners zijn voor sluiting.
  3. De wethouder wil geld besparen; bewoners willen meer overleg. Correct answer.
  4. De wethouder wil het zwembad openhouden; bewoners willen sluiten.

Explanation

De wethouder verdedigt de sluiting met het argument geld besparen; de bewoners richten zich op het gebrek aan overleg. Dat zijn de twee standpunten die in het fragment tegenover elkaar staan.

Question 23Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Een tekst bevat de zin: 'Hoewel de prijs hoog is, kiezen veel consumenten toch voor het duurzame merk.' Welk verband geeft 'hoewel' aan?

  1. Een opsomming van twee gelijke argumenten.
  2. Een oorzaak-gevolgrelatie.
  3. Een toegeving: iets is waar, maar het gevolg blijft uit of keert om. Correct answer.
  4. Een voorbeeld bij een algemene uitspraak.

Explanation

'Hoewel' leidt een toegeving in: de hoge prijs zou een reden kunnen zijn om iets niet te kopen, maar consumenten doen het toch. Het signaal geeft dus een toegeving aan, niet een oorzaak of opsomming.

Question 24Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest een betoog: 'Sommigen zeggen dat huiswerk overbodig is. Dat klopt niet, want huiswerk helpt leerlingen de stof te onthouden. Bovendien leren ze zelfstandig werken.' Welke argumentatiestructuur gebruikt de schrijver?

  1. Een conclusie zonder argumenten.
  2. Een opsomming zonder standpunt.
  3. Een standpunt met twee argumenten: één tegenargument weerlegd en één extra argument. Correct answer.
  4. Een enkelvoudig argument dat direct wordt weerlegd.

Explanation

De schrijver neemt een standpunt in (huiswerk is niet overbodig), weerlegt eerst een tegenargument met een reden en voegt daarna met 'bovendien' een tweede argument toe. Dat is een meerledige argumentatie met weerlegging en aanvulling.

Question 25Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een tekst staat: 'De uitslag van het onderzoek is opvallend. Zo bleek dat bijna de helft van de deelnemers nooit sport, terwijl de helft van hen wel lid is van een sportschool.' Welke functie heeft 'Zo' in deze passage?

  1. Het leidt een voorbeeld of toelichting in bij de vorige zin. Correct answer.
  2. Het kondigt een tegenargument aan.
  3. Het noemt een oorzaak van de vorige zin.
  4. Het trekt een conclusie uit de vorige zin.

Explanation

'Zo' kondigt hier een concretisering aan: de volgende zin laat met cijfers zien wat 'opvallend' betekent. Het is dus een signaalwoord voor een voorbeeld of toelichting, niet voor een tegenargument of conclusie.

Question 26Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest een tekst over een school die een nieuwe mediatheek opent. De schrijver wil vooral uitleggen waarom de mediatheek nuttig is voor leerlingen. Wat is het belangrijkste doel van deze tekst?

  1. De lezer informeren over het nut van de mediatheek. Correct answer.
  2. De lezer overhalen om de mediatheek te bezoeken.
  3. De lezer uitleggen hoe je een boek leent.
  4. De lezer vermaken met een verhaal over de mediatheek.

Explanation

Een tekst die vooral uitlegt waarom iets nuttig is, heeft als doel de lezer te informeren. Overhalen zou betekenen dat de schrijver de lezer wil overtuigen om iets te doen, maar dat staat niet in de omschrijving.

Question 27Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een tekst staat: 'Veel jongeren besteden dagelijks meer dan drie uur aan sociale media. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Utrecht.' Welk deel van deze zin is een feit?

  1. Dat jongeren te veel tijd aan sociale media besteden.
  2. Dat sociale media slecht zijn voor jongeren.
  3. Dat de Universiteit Utrecht het beste onderzoek doet.
  4. Dat veel jongeren dagelijks meer dan drie uur aan sociale media besteden. Correct answer.

Explanation

Een feit is een uitspraak die je kunt controleren, bijvoorbeeld met onderzoek. De zin noemt een concreet onderzoeksresultaat dat je kunt nagaan. De andere uitspraken bevatten een oordeel of zijn niet in de tekst te vinden.

Question 28Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest: 'De gemeente wil meer bomen planten in de wijk. Daardoor wordt het in de zomer koeler op straat.' Welk verband geeft het signaalwoord 'daardoor' aan?

  1. Een opsomming
  2. Een oorzaak-gevolgrelatie Correct answer.
  3. Een tegenstelling
  4. Een voorbeeld

Explanation

'Daardoor' geeft aan dat wat volgt het gevolg is van wat ervoor staat. Het planten van bomen is de oorzaak, het koeler worden op straat is het gevolg. Andere signaalwoorden voor oorzaak-gevolg zijn 'omdat', 'doordat' en 'waardoor'.

Question 29Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Een alinea begint met: 'Ten slotte wil ik nog wijzen op de kosten van het project.' Welke functie heeft deze zin binnen de alinea?

  1. Een opsomming afsluiten Correct answer.
  2. Een nieuwe opsomming beginnen
  3. Een conclusie aankondigen
  4. Een tegenargument inleiden

Explanation

'Ten slotte' is een signaalwoord dat het laatste punt van een opsomming aangeeft. De zin sluit dus een reeks punten af. Bij een conclusie zou je eerder 'kortom' of 'dus' verwachten.

Question 30Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest de zin: 'Het museum is vandaag gesloten wegens een storing.' Wat is de betekenis van 'wegens' in deze zin?

  1. Ondanks
  2. Vanwege Correct answer.
  3. In plaats van
  4. Behalve

Explanation

'Wegens' betekent hetzelfde als 'vanwege' of 'door'. Het geeft een oorzaak aan: de storing is de reden dat het museum dicht is. 'Ondanks' en 'behalve' hebben een heel andere betekenis.

Question 31Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een tekst staat: 'De nieuwe app is gebruiksvriendelijk. Bovendien is hij gratis.' Welk verband geeft 'bovendien' aan?

  1. Een tegenstelling
  2. Een voorbeeld
  3. Een oorzaak
  4. Een opsomming Correct answer.

Explanation

'Bovendien' voegt een extra punt toe aan wat al genoemd is. Het is een signaalwoord voor een opsomming. Andere woorden voor opsomming zijn 'ook', 'verder' en 'daarnaast'.

Question 32Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest: 'De film begint om acht uur. Neem wel op tijd je stoel in, want de zaal is snel vol.' Wat is de belangrijkste boodschap van deze twee zinnen?

  1. De zaal is snel vol.
  2. Je moet een stoel reserveren.
  3. De film begint om acht uur.
  4. Je moet op tijd komen. Correct answer.

Explanation

De tweede zin geeft een advies dat voortkomt uit het feit dat de zaal snel vol is. De kern is dus dat je op tijd moet komen. Het noemen van het tijdstip en de volle zaal zijn ondersteunende details.

Question 33Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Een tekst heeft de volgende opbouw: een inleiding met een stelling, drie alinea's met argumenten voor die stelling en een slot met een herhaling van de stelling. Wat voor soort tekst is dit?

  1. Een beschouwing
  2. Een instructie
  3. Een betoog Correct answer.
  4. Een nieuwsbericht

Explanation

Een betoog heeft als kenmerk dat de schrijver een standpunt inneemt en dat met argumenten onderbouwt. De opbouw met stelling, argumenten en herhaling van de stelling past bij een betoog. Een beschouwing geeft meerdere kanten, een nieuwsbericht is objectief en een instructie legt uit hoe je iets doet.

Question 34Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een tekst staat: 'De prijs van het festivalticket is dit jaar flink gestegen. Toch verwacht de organisatie meer bezoekers dan ooit.' Welke functie heeft het woord 'toch' in dit verband?

  1. Het geeft een opsomming.
  2. Het geeft een oorzaak aan.
  3. Het geeft een tegenstelling aan. Correct answer.
  4. Het geeft een conclusie aan.

Explanation

'Toch' geeft aan dat de tweede zin ingaat tegen de verwachting die de eerste zin oproept. Je zou verwachten dat minder bezoekers komen door de hogere prijs, maar het tegenovergestelde wordt beweerd. Daarom is er sprake van een tegenstelling.

Question 35Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest: 'Sommige mensen denken dat je van chocolade puistjes krijgt. Onderzoek heeft echter aangetoond dat er geen verband is tussen chocolade en acne.' Welke functie heeft de tweede zin ten opzichte van de eerste?

  1. De tweede zin bevestigt de eerste.
  2. De tweede zin geeft een voorbeeld bij de eerste.
  3. De tweede zin weerlegt de eerste. Correct answer.
  4. De tweede zin trekt een conclusie uit de eerste.

Explanation

De tweede zin zegt dat onderzoek het tegendeel heeft uitgewezen van wat in de eerste zin als bewering staat. Daarmee wordt de eerste bewering weerlegd. Het signaalwoord 'echter' kondigt die tegenstelling aan.

Question 36Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een tekst staat: 'De gemeente moet meer geld vrijmaken voor jeugdzorg. Jongeren die hulp nodig hebben, wachten nu te lang op een afspraak.' Wat is de functie van de tweede zin?

  1. Het is een voorbeeld bij de eerste zin.
  2. Het is een argument voor de eerste zin. Correct answer.
  3. Het is een tegenargument bij de eerste zin.
  4. Het is een conclusie uit de eerste zin.

Explanation

De eerste zin bevat een standpunt: de gemeente moet meer geld vrijmaken. De tweede zin geeft een reden waarom dat nodig is: jongeren wachten te lang. Daarmee ondersteunt de tweede zin het standpunt en is het een argument.

Question 37Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest de zin: 'De leraar deelde de toetsen uit, maar hij was vergeten de antwoordenbladen te kopiëren.' Welk tekstverband geeft 'maar' aan?

  1. Een tegenstelling Correct answer.
  2. Een toelichting
  3. Een oorzaak-gevolgrelatie
  4. Een opsomming

Explanation

'Maar' verbindt twee zinnen die met elkaar in contrast staan. De eerste zin beschrijft een handeling, de tweede een probleem dat daarmee in tegenspraak is. Daarom geeft 'maar' een tegenstelling aan.

Question 38Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een tekst staat: 'Het aantal fietsongelukken in de stad is vorig jaar met tien procent gestegen. Dit komt vooral doordat er meer ouderen op de elektrische fiets zijn gestapt.' Welk verband legt de tweede zin met de eerste?

  1. Een opsomming
  2. Een voorbeeld
  3. Een tegenstelling
  4. Een oorzaak-gevolgrelatie Correct answer.

Explanation

De tweede zin noemt een oorzaak voor de stijging die in de eerste zin wordt genoemd. Het signaalwoord 'doordat' maakt die oorzaak-gevolgrelatie expliciet. De stijging is het gevolg, het meer fietsen door ouderen is de oorzaak.

Question 39Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest: 'Veel mensen klagen dat het openbaar vervoer duur is. Vergeleken met de kosten van een auto valt dat echter mee.' Wat wil de schrijver met deze twee zinnen bereiken?

  1. De lezer nuanceren: het openbaar vervoer is zo duur nog niet. Correct answer.
  2. De lezer oproepen om vaker de auto te nemen.
  3. De lezer laten zien dat het openbaar vervoer duurder is dan een auto.
  4. De lezer informeren over de prijzen van treinkaartjes.

Explanation

De eerste zin noemt een klacht, de tweede relativeert die klacht door te wijzen op de kosten van een auto. De schrijver wil dus nuanceren dat het openbaar vervoer duur is. 'Echter' geeft die nuancering aan.

Question 40Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een alinea staat: 'De kosten van het onderhoud zijn hoog. Daarnaast kost het vervangen van onderdelen veel tijd.' Welk signaalwoord geeft aan dat er een tweede punt volgt?

  1. Daarnaast Correct answer.
  2. De kosten
  3. Vervangen
  4. Hoog

Explanation

'Daarnaast' is een signaalwoord voor een opsomming: het voegt een tweede punt toe aan het eerste. De andere woorden zijn geen signaalwoorden maar zelfstandige naamwoorden of bijvoeglijke naamwoorden.

Question 41Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest: 'De nieuwe woonwijk krijgt geen eigen supermarkt. De gemeente vindt de afstand tot de bestaande winkels acceptabel.' Welke conclusie kun je op basis van deze twee zinnen trekken?

  1. Bewoners moeten ver reizen voor boodschappen. Correct answer.
  2. De woonwijk is nog niet gebouwd.
  3. De gemeente wil geen supermarkt in de wijk.
  4. De bestaande supermarkten zijn te duur.

Explanation

Uit de tekst blijkt dat er geen supermarkt in de wijk komt en dat de gemeente de afstand tot bestaande winkels acceptabel vindt. Dat betekent dat bewoners voor boodschappen naar een bestaande winkel buiten de wijk moeten. De andere conclusies zijn niet uit de tekst af te leiden.

Question 42Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een tekst staat: 'Het is niet nodig om elke dag vlees te eten. Je kunt prima een paar dagen per week vegetarisch eten.' Welke functie heeft de tweede zin?

  1. Een advies geven als alternatief Correct answer.
  2. Een tegenargument geven
  3. Een conclusie trekken
  4. Een voorbeeld geven bij de eerste zin

Explanation

De eerste zin stelt dat dagelijks vlees eten niet nodig is. De tweede zin biedt een praktische mogelijkheid: een paar dagen vegetarisch. Dat is een advies of alternatief, geen tegenargument of conclusie.

Question 43Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest: 'De bibliotheek organiseert deze zomer een leeswedstrijd voor kinderen. De winnaar krijgt een boekenbon van vijftig euro.' Wat is het belangrijkste doel van deze tekst?

  1. De lezer informeren over de leeswedstrijd. Correct answer.
  2. De lezer uitleggen hoe je een boek schrijft.
  3. De lezer vermaken met een verhaal over de bibliotheek.
  4. De lezer overtuigen van het nut van lezen.

Explanation

De tekst geeft feitelijke informatie over een evenement: wat er gebeurt en wat de prijs is. Daarmee is het doel informeren. Er is geen standpunt dat verdedigd wordt en er is geen verhaal of handleiding.

Question 44Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een tekst staat: 'De gemeente heeft besloten het zwembad te sluiten. Volgens wethouder Jansen is dat nodig om geld te besparen. Veel inwoners zijn het daar niet mee eens.' Welke zin bevat een mening?

  1. Volgens wethouder Jansen is dat nodig om geld te besparen.
  2. Veel inwoners zijn het daar niet mee eens. Correct answer.
  3. De gemeente heeft besloten het zwembad te sluiten.
  4. Het zwembad gaat dicht.

Explanation

Een mening is een uitspraak die niet controleerbaar is en een oordeel bevat. 'Het daar niet mee eens zijn' is zo'n oordeel. De andere zinnen bevatten feitelijke mededelingen of een weergave van een standpunt van iemand anders, maar niet direct een eigen mening van de schrijver.

Question 45Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest: 'Steeds meer mensen kopen tweedehandskleding. Dat is goed voor het milieu, want er hoeven minder nieuwe kleren gemaakt te worden.' Welk verband geeft 'want' aan?

  1. Een opsomming
  2. Een tegenstelling
  3. Een oorzaak Correct answer.
  4. Een conclusie

Explanation

'Want' geeft een reden of oorzaak: waarom is tweedehandskleding goed voor het milieu? Omdat er minder nieuwe kleren gemaakt hoeven te worden. Daarmee is het een oorzaak-gevolgrelatie.

Question 46Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een tekst staat: 'Sommige mensen beweren dat huiswerk overbodig is. Dat klopt niet, want huiswerk helpt leerlingen de stof te onthouden.' Welke rol speelt de laatste zin in dit citaat?

  1. Hij herhaalt de bewering zonder argument.
  2. Hij geeft een voorbeeld bij de bewering.
  3. Hij weerlegt de bewering met een argument. Correct answer.
  4. Hij trekt een conclusie uit de bewering.

Explanation

De eerste zin noemt een bewering van anderen. De tweede zin zegt dat die bewering niet klopt en geeft daarvoor een reden: huiswerk helpt bij het onthouden. Daarmee wordt de bewering weerlegd met een argument.

Question 47Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest: 'De uitslag van het onderzoek is opvallend. Zo bleek dat bijna de helft van de deelnemers nooit sport.' Welke functie heeft 'zo' in deze zin?

  1. Het kondigt een opsomming aan.
  2. Het kondigt een voorbeeld aan. Correct answer.
  3. Het kondigt een conclusie aan.
  4. Het kondigt een tegenstelling aan.

Explanation

'Zo' wordt gebruikt om een voorbeeld te geven bij wat ervoor is gezegd. De opvallende uitslag wordt verduidelijkt met een concreet gegeven: bijna de helft sport nooit. Andere signaalwoorden voor een voorbeeld zijn 'bijvoorbeeld' en 'ter illustratie'.

Question 48Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een tekst staat: 'De overheid wil het gebruik van wegwerpplastic verminderen. Critici vinden dat de maatregelen te ver gaan. Zij wijzen erop dat veel bedrijven afhankelijk zijn van plastic verpakkingen.' Welke functie hebben de laatste twee zinnen?

  1. Zij geven een tegenargument tegen het overheidsbeleid. Correct answer.
  2. Zij geven het standpunt van de overheid weer.
  3. Zij geven een conclusie van de schrijver.
  4. Zij geven een voorbeeld bij het standpunt van de overheid.

Explanation

De eerste zin noemt het doel van de overheid. De volgende zinnen noemen een bezwaar van critici: bedrijven zijn afhankelijk van plastic. Dat is een tegenargument tegen het beleid. De schrijver zelf trekt geen conclusie.

Question 49Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

Je leest: 'Hoewel de prijs hoog is, kiezen veel consumenten toch voor het duurzame merk.' Welk verband geeft 'hoewel' aan?

  1. Een opsomming
  2. Een oorzaak
  3. Een toegeving of tegenstelling Correct answer.
  4. Een voorbeeld

Explanation

'Hoewel' leidt een toegeving in: ondanks de hoge prijs gebeurt iets anders dan je zou verwachten. Daarmee geeft het een tegenstelling aan tussen de hoge prijs en de keuze van consumenten. Het is geen oorzaak of opsomming.

Question 50Lezen en begrijpen van teksten (leesvaardigheid)

In een tekst staat: 'Veel mensen denken dat koffie uitdroogt. Onderzoek wijst echter uit dat koffie vooral vocht levert, omdat het grootste deel van een kop koffie uit water bestaat.' Wat is de hoofdgedachte van dit fragment?

  1. Onderzoek naar koffie is betrouwbaar.
  2. Koffie droogt minder uit dan vaak wordt gedacht. Correct answer.
  3. Koffie bestaat grotendeels uit water.
  4. Mensen drinken te veel koffie.

Explanation

Het fragment begint met een veelgehoorde bewering en weerlegt die met onderzoeksresultaten. De kern is dus dat koffie minder uitdroogt dan mensen denken. De andere opties zijn details of niet in de tekst te vinden.