Schrijfvaardigheid en taalverzorging
Wat dit domein toetst
Bij schrijfvaardigheid schrijf je één tekst, bijvoorbeeld een e-mail, brief, artikel of verslag, aan de hand van aandachtspunten. Je wordt beoordeeld op inhoud (alle punten), afstemming op doel en publiek, samenhang en taalverzorging. Taalverzorging gaat over spelling, werkwoordspelling, grammatica, interpunctie en formulering. Bij vmbo GL/TL kunnen ook losse spelling- en grammaticavragen voorkomen.
Kernregels
- Lees de opdracht twee keer: wie is de lezer, wat is je doel en welke punten moeten erin?
- Bouw je tekst met een inleiding, middenstuk en slot; gebruik alinea's en signaalwoorden.
- Kies passende conventies: 'Beste mevrouw De Vries,' met komma, hoofdletter na de aanhef, 'Met vriendelijke groet,' en je naam.
- Werkwoordspelling: bepaal eerst of een werkwoord persoonsvorm, voltooid deelwoord of infinitief is. Gebruik de ik-vorm, hij-vorm en verleden tijd.
- Let op hoofdletters bij namen, plaatsen en het begin van een zin; gebruik geen hoofdletter na een dubbele punt als er geen hele zin volgt.
- Controleer op dubbelop ('ook nog eens'), lange zinnen en onduidelijke verwijzingen.
Uitgewerkt voorbeeld
Opdracht: schrijf een e-mail aan je stagebedrijf dat je morgen later komt. Fout: 'Ik wil u laten weten dat ik morgen later kom, omdat ik een afspraak bij de huisarts hebt.' Redenering: de bijzin heeft als onderwerp 'ik'; de persoonsvorm is 'heb', niet 'hebt'. Correct is: '... omdat ik een afspraak bij de huisarts heb.' Controleer daarna of je alle punten noemt: tijd, reden en excuus.
Valkuilen
- Je schrijft mooi, maar slaat een aandachtspunt over: dat kost inhoudspunten.
- Je gebruikt een te informele toon bij een formele ontvanger.
- Je maakt fouten in werkwoordspelling doordat je 't kofschip niet toepast.
- Je zet een komma tussen twee losse zinnen zonder voegwoord (kommasplitsing).