Ты of вы in het gastgezin
Noah, 16, woont drie weken bij een gastgezin in Kazan. Het gezin bestaat uit moeder Irina (44), vader Aleksej (47) en dochter Katja (15). In huis spreekt iedereen elkaar met 'ты' aan. De buurvrouw, Nina Petrovna (72), komt binnen en vraagt: «Ну, как вы устроились?» Noah zegt zonder na te denken: «Привет! Всё хорошо!» Irina kijkt verrast. Even later zegt Irina tegen Noah: «Садись, пожалуйста, будем пить чай». Noah weet niet goed of hij nu 'ты' of 'вы' moet gebruiken tegen Irina, tegen Nina Petrovna en tegen een jonge verkoopster in de winkel. Hij wil niet onbeleefd overkomen, maar ook niet afstandelijk doen binnen het gezin. Hij heeft gemerkt dat 'Привет' alleen bij vrienden en leeftijdsgenoten past. Hij oefent de vormen nog.
1. Leg uit wat er misging bij Noahs begroeting van Nina Petrovna en wat hij beter had kunnen zeggen.
Read the worked answer
Noah gebruikte «Привет!» tegen een 72-jarige buurvrouw. 'Привет' is informeel en hoort bij vrienden, leeftijdsgenoten of kinderen; tegen een oudere buurvrouw klinkt het te familiair en daardoor onbeleefd. Bovendien gebruikte Nina Petrovna zelf «вы» in «как вы устроились?», wat een duidelijke aanwijzing is dat zij afstand en beleefdheid verwacht.
Beter was geweest: «Здравствуйте! Спасибо, всё хорошо.» Daarmee begroet hij haar met de beleefde vorm en beantwoordt hij haar vraag. De reactie van Irina is begrijpelijk: zij ziet dat Noah de sociale afstand verkeerd inschat.
2. Kies voor Irina, Nina Petrovna en de jonge verkoopster: 'ты' of 'вы'. Onderbouw per persoon.
Read the worked answer
- Irina: 'ты'. Hoewel ze een volwassene is, is ze zijn gastmoeder en spreekt het hele gezin elkaar met 'ты' aan. Zij zegt ook «Садись» (informele enkelvoudige imperatief). 'Вы' zou hier juist afstandelijk en ongemakkelijk zijn.
- Nina Petrovna: 'вы'. Zij is een oudere buurvrouw, geen familie, en gebruikt zelf ook 'вы'. Beleefdheid en leeftijd wegen hier zwaar.
- De jonge verkoopster: 'вы'. Tegen onbekenden in een winkel is 'вы' de veilige standaard. 'Ты' zou alleen kunnen als zij zelf spontaan 'ты' gebruikt en het contact duidelijk informeel wordt; Noah moet dat niet als eerste doen.
3. Irina zegt: «Садись, пожалуйста, будем пить чай». Wat betekent dit en hoe reageert Noah passend in het Russisch?
Read the worked answer
«Садись, пожалуйста, будем пить чай» betekent: 'Ga zitten, alsjeblieft, we gaan thee drinken.' 'Садись' is de informele enkelvoudige imperatief van 'садиться' en bevestigt dat Irina 'ты' gebruikt. 'Будем пить чай' is een toekomstige/hortatieve vorm: 'we gaan thee drinken'.
Een passende reactie is «Спасибо, с удовольствием» ('Dank u, met plezier') of «Спасибо, сейчас приду» ('Dank u, ik kom zo'). Noah hoeft in zijn antwoord geen 'ты' of 'вы' te noemen, maar hij moet wel de informele toon van het gezin volgen en niet opeens met 'вы' tegen Irina beginnen.