HAVO Russisch (elementair) key terms

Het Cyrillische schrift van 33 letters dat Russisch gebruikt. Het bestaat uit 10 klinkers, 21 medeklinkers en twee tekens zonder eigen klank. Je moet het kunnen lezen om woorden en korte teksten te begrijpen.

Een afzonderlijk teken van het alfabet, zoals а, б of я. Elke letter heeft een eigen klank of functie. Sommige letters klinken anders afhankelijk van hun positie in het woord.

De klemtoon op één lettergreep in een Russisch woord. De beklemtoonde klinker klinkt voller en helderder; onbeklemtoonde klinkers worden vaak afgezwakt. Klemtoon kan de betekenis van een woord veranderen.

Een klinker, zoals а, о, у, э, ы, и, е, ё, ю, я. In het Russisch bepaalt de harde of zachte medeklinker ervoor hoe een klinker klinkt. Er zijn tien klinkerletters.

Een medeklinker, zoals б, в, г, д. Russische medeklinkers zijn hard of zacht, en dat verschil kan de betekenis veranderen. Je moet beide varianten herkennen bij het lezen.

Het teken ь dat zelf geen klank heeft. Het maakt de medeklinker ervoor zacht, zoals in день. Soms heeft het alleen een scheidende functie, zoals in семья.

Het teken ъ dat zelf geen klank heeft. Het komt vrijwel alleen voor na een voorvoegsel en scheidt dat van de rest van het woord, zoals in объявление. Je hoeft het vooral te herkennen.

Een begroeting waarmee je een gesprek begint, zoals привет, здравствуйте of доброе утро. De keuze hangt af van hoe formeel de situatie is en hoe goed je iemand kent.

Het informele 'jij' in het Russisch. Je gebruikt het tegen vrienden, familieleden, kinderen en mensen die je goed kent. Bij deze vorm hoort een eigen set werkwoordsvormen.

Het formele 'u' in het Russisch, ook gebruikt voor meervoud 'jullie'. Je gebruikt het tegen onbekenden, ouderen en in beleefde situaties. De werkwoordsvormen verschillen van die bij ты.

De beleefde, formele begroeting 'goedendag' of 'hallo'. Je gebruikt dit woord tegen onbekenden, ouderen of in een zakelijke situatie. Het is de veilige standaardbegroeting bij binnenkomst.

Het woord 'dank je' of 'dank u'. Je gebruikt het na een gunst, een antwoord of een service. Bij een grotere dank zeg je vaak спасибо большое of благодарю.

Betekent 'alsjeblieft' bij een verzoek en 'graag gedaan' als antwoord op dank. Het is een veelgebruikt beleefdheidswoord. De betekenis blijkt uit de situatie waarin je het zegt.

Een beleefd 'sorry' of 'neem me niet kwalijk'. Je gebruikt het als je iemand lastigvalt, iets niet verstaat of een fout maakt. Het is de standaardvorm in een formele situatie.

De informele vraag 'hoe gaat het?'. Je stelt hem aan iemand die je goed kent. Het antwoord is vaak kort, bijvoorbeeld хорошо of нормально, waarna je de vraag terugstelt.

De formele afscheidsgroet 'tot ziens'. Je gebruikt hem aan het einde van een gesprek met iemand die je niet goed kent. Onder vrienden zeg je eerder пока.

De informele afscheidsgroet 'doei' of 'tot later'. Je gebruikt hem tegen vrienden en bekenden. In een formele situatie klinkt dit te los, gebruik dan до свидания.

De vaste uitdrukking waarmee je je naam geeft: 'ik heet'. Letterlijk staat er 'mij noemen ze'. Daarna volgt je naam, bijvoorbeeld Меня зовут Анна.

Het woord voor 'achternaam'. In het Russisch verschilt de vorm soms per geslacht, bijvoorbeeld Иванов en Иванова. Bij een voorstelling noem je eerst de voornaam en dan de achternaam.

De Russische patroniem, afgeleid van de voornaam van je vader, zoals Иванович of Ивановна. In formele situaties gebruik je voornaam plus patroniem samen. Het is een vast onderdeel van de volledige naam.

Het vraagwoord 'hoeveel', gebruikt bij aantallen, prijzen en leeftijd. Bijvoorbeeld Сколько это стоит? of Сколько тебе лет? Het woord staat meestal aan het begin van de vraag.

Het werkwoord 'kosten', gebruikt bij prijzen in een winkel of op een menukaart. De vraag Сколько это стоит? betekent 'hoeveel kost dit?'. Het antwoord noemt een bedrag in roebels.

De munteenheid van Rusland. Bij bedragen gebruik je enkelvoud of meervoud afhankelijk van het getal, bijvoorbeeld один рубль, два рубля, пять рублей. Dit is een vast patroon bij tellen.

Het woord voor 'leeftijd'. Naar iemands leeftijd vraag je met Сколько тебе лет? of Сколько вам лет? Het antwoord gebruikt een vorm van год, года of лет.

Het woord voor 'jaar'. Na een getal verandert de vorm: один год, два года, пять лет. Je moet deze vormen herkennen bij leeftijden en jaartallen.

Het woord voor 'tijd' en ook voor 'uur' bij kloktijden. Naar de tijd vraag je met Который час? Het antwoord noemt het uur en de minuten, bijvoorbeeld два часа.

Het woord voor 'uur' als tijdseenheid of klokuur. Bij tijden verandert de vorm na een getal, zoals один час, два часа, пять часов. Verwar het niet met время, dat 'tijd' in het algemeen betekent.

Het woord voor 'minuut'. Je gebruikt het bij kloktijden en bij tijdsduur, bijvoorbeeld пять минут. De vorm na een getal volgt dezelfde regels als bij uur en jaar.

Het bijwoord 'vandaag'. Je gebruikt het om aan te geven dat iets op de huidige dag gebeurt. Het staat vaak aan het begin van de zin, bijvoorbeeld Сегодня понедельник.

Het bijwoord 'morgen', de dag na vandaag. Je gebruikt het bij plannen en afspraken, bijvoorbeeld До завтра! of Завтра я работаю. Het is een onveranderlijk woord.

Het bijwoord 'gisteren', de dag voor vandaag. Je gebruikt het bij gebeurtenissen in het verleden, bijvoorbeeld Вчера я был дома. Het is een onveranderlijk woord.

Het woord voor 'dag'. Het is mannelijk en heeft een onregelmatig meervoud: дни. Je gebruikt het in vaste uitdrukkingen zoals добрый день en выходной день.

Het woord voor 'week', een periode van zeven dagen. Je gebruikt het bij afspraken, bijvoorbeeld на следующей неделе. Let op de naamvallen na voorzetsels.

Het woord voor 'maand'. Je gebruikt het bij data en planningen, bijvoorbeeld в мае. De namen van de maanden zijn eigen Russische woorden, zoals январь en май.

De naam van de eerste werkdag, 'maandag'. De weekdagen zijn in het Russisch zelfstandige woorden en beginnen met een kleine letter. Je moet ze herkennen bij roosters en afspraken.

Het woord 'ingang', dat je op borden bij gebouwen en stations ziet. Het tegenovergestelde is выход, 'uitgang'. Zulke korte opschriften moet je in het openbaar kunnen lezen.

Het woord 'uitgang', te vinden op borden in gebouwen, vervoer en winkels. Het tegenovergestelde is вход. Ook het woord выходной, 'vrije dag', is hiervan afgeleid.

Het woord voor 'apotheek'. Je herkent het aan het groene kruis en het bord met dit woord. Het is een van de vaste woorden die je op straat tegenkomt.

Het woord voor 'winkel'. Je komt het tegen op borden en in gesprekken over boodschappen. Let op de klemtoon op de laatste lettergreep: магази́н.