VWO Russisch (elementair) flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

просмотровое чтение

Snel scangelezen van een Russische tekst om specifieke informatie te vinden, zoals namen, jaartallen of cijfers, zonder de hele tekst woord voor woord te vertalen. Geschikt voor detailvragen in het leesexamen.

основная мысль

De hoofdgedachte van een tekst. Staat vaak in de inleidende of afsluitende alinea en wordt ondersteund door tussenkoppen; bij een meerkeuzevraag kies je de optie die alle alinea's dekt, niet één detail.

однако, зато, но

Russische contrastwoorden: однако (echter), зато (daarentegen, maar wel), но (maar). Ze markeren een tegenstelling met de vorige zin en zijn een signaal dat de schrijver een beperking of correctie aanbrengt.

поэтому, следовательно, значит

Woorden die een gevolg of conclusie aanduiden: поэтому (daarom), следовательно (derhalve), значит (dus, dat betekent). Ze helpen de logische structuur van een tekst te reconstrueren bij vragen naar verbanden.

слово это в контексте

Verwijswoord это verwijst naar een eerder genoemd begrip of hele zin. Bepaal geslacht en getal van het antecedent om te zien waarnaar het verwijst; vaak is dat het onderwerp van de vorige zin.

редукция безударных гласных

Onbeklemtoonde klinkers worden gereduceerd: о klinkt als [а] (вода́ = [вада]), е als [и]-achtig. Dit verklaart waarom gesproken Russisch anders klinkt dan de spelling suggereert bij luistertaken.

оглушение конечных согласных

Stemhebbende medeklinkers aan het woordeinde worden stemloos uitgesproken: друг klinkt als [друк], город als [горат]. Herken het woord aan de spelling, niet aan de klank, bij het luisteren.

здравствуйте uitspraak

De eerste в in здравствуйте wordt niet uitgesproken: [здраствуйте]. Vergelijkbaar vallen medeklinkers weg in солнце [сонце] en сердце [серце]; dit zijn vaste uitzonderingen bij luisterbegrip.

который час?

Vraag naar de tijd. Antwoorden gebruiken vaak половина (half), четверть (kwart) en без + genitief (без пятнадцати = kwart voor). Let op de naamval van het uurgetal in het antwoord.

во-первых, во-вторых, наконец

Opsommingstekens in gesproken tekst: ten eerste, ten tweede, ten slotte. Ze markeren de volgorde van argumenten en helpen bij het invullen van een schema of tabel tijdens het luisteren.

делать versus сделать

Aspectpaar: делать is imperfectief (proces, gewoonte, herhaling), сделать perfectief (resultaat, eenmalige afgeronde handeling). De keuze hangt af van of de spreker het verloop of het resultaat benadrukt.

помогать + datief

Het werkwoord помогать (helpen) regeert de datief: помогать другу, помогать маме. Veel Russische werkwoorden hebben een vaste naamval die je samen met het werkwoord moet leren.

интересоваться + instrumentalis

интересоваться (zich interesseren voor) regeert de instrumentalis: интересоваться музыкой, историей. Het voorzetselloze instrumentalisgebruik is een veelgetoetst combinatiepatroon in woordenschatoefeningen.

ни пуха ни пера

Idioom dat letterlijk 'geen dons, geen veer' betekent en wordt gebruikt als gelukwens vóór een examen of optreden, vergelijkbaar met 'break a leg'. Het antwoord is traditioneel: К чёрту!

водить за нос

Fraseologisme: iemand om de tuin leiden, misleiden. Letterlijk 'bij de neus rondleiden'. De werkwoordsvorm vervoegt mee (он водит за нос), de uitdrukking blijft verder ongewijzigd.

ложные друзья переводчика

Woorden die op Nederlands of Engels lijken maar iets anders betekenen: магазин (winkel), фамилия (achternaam), неделя (week), живот (buik), ужас (afschuw). Bij twijfel de context laten beslissen.

шесть падежей

Russisch heeft zes naamvallen: именительный (nominatief), родительный (genitief), дательный (datief), винительный (accusatief), творительный (instrumentalis) en предложный (prepositioneel). Elke naamval heeft eigen vraagwoorden en uitgangen.

в + accusatief of prepositioneel

в/на met accusatief duidt richting aan (Я иду в школу), в/на met prepositioneel duidt plaats aan (Я в школе). Dezelfde regel geldt voor на работу tegenover на работе.

tweede vervoeging

Werkwoorden op -ить (en enkele uitzonderingen) vervoegen met -ишь, -ит, -им, -ите, -ат/-ят: говорить → ты говоришь, они говорят. Eerste vervoeging gebruikt -ешь, -ет, -ем, -ете, -ут/-ют.

verleden tijd met -л

De Russische verleden tijd vorm je met de infinitiefstam plus -л, met geslacht en getal: он читал, она читала, оно читало, они читали. Het werkwoord быть ontbreekt in de tegenwoordige tijd.

congruentie bijvoeglijk naamwoord

Een bijvoeglijk naamwoord stemt in geslacht, getal en naamval overeen met het zelfstandig naamwoord: новый дом, новая книга, новое окно, в новом доме. De uitgang van het zelfstandig naamwoord bepaalt de vorm.

чтобы + verleden tijd

Na чтобы (opdat, om te) volgt de aanvoegende wijs op -л: чтобы он пришёл, чтобы мы успели. Bij eenzelfde onderwerp gebruik je обычно de infinitief: чтобы успеть.

7-letterregel

Na г, к, х, ж, ш, щ, ч schrijf je и in plaats van ы, en после ж, ш, щ, ч gebruik je о of е volgens vaste regels. Deze spellingsregel bepaalt meervoudsvormen zoals книги, не девочки.

Дорогой Иван

Russische aanhef in de nominatief, gevolgd door een komma: Дорогой Иван, ... of Уважаемая Анна Петровна, ... In een brief of e-mail staat de aanhef op een eigen regel.

Не могли бы вы...?

Beleefde verzoekformule: 'Zou u ... kunnen?' Gevolgd door de infinitief: Не могли бы вы помочь? Alternatieven zijn Можно...? en Я хотел(а) бы... voor een wens of verzoek.

в 2024 году

Jaartal in de prepositioneel na в: в 2024 году. Datum met dag en maand: пятого мая (genitief van het rangtelwoord). Deze vaste vormen zijn nodig bij korte schrijfopdrachten over gebeurtenissen.

сначала, потом, наконец

Structuurwoorden voor een korte tekst: eerst, daarna, ten slotte. Ze vervangen herhaald и en geven een duidelijke chronologie in een bericht of verslag van enkele zinnen.

-тся versus -ться

Schrijf -ться bij een infinitief na что делать? (учиться), en -тся bij een persoonsvorm in de derde persoon (он учится). De vraag bepaalt de spelling; dit is een vaste controle bij schrijfopdrachten.

аспект в письме

Kies perfectief voor eenmalige afgeronde handelingen in een bericht (Я написал письмо), imperfectief voor gewoontes en beschrijvingen (Я часто пишу письма). Dit bepaalt mede de geloofwaardigheid van je tekst.

именительный падеж

De nominatief is de woordenboekvorm en het onderwerp van de zin. Vraag: кто? что? Bij mannelijke woorden eindigt hij op een medeklinker of -й/-ь; vrouwelijke op -а/-я/-ь.

родительный падеж

De genitief drukt bezit, afwezigheid en hoeveelheid uit en volgt op для, без, из, у en op getallen vanaf vijf: пять книг. Vraag: кого? чего? Uitgangen: -а/-я, -ы/-и.

винительный падеж

De accusatief is het lijdend voorwerp en volgt op richtingsvoorzetsels в/на. Vraag: кого? что? Bij levende mannelijke woorden gelijk aan de genitief, bij vrouwelijke op -у/-ю.