VWO Russisch (elementair) key terms

Het onderwerp waar een tekst of gesprek over gaat; je vindt het vaak in de titel of eerste alinea. Bij leesvragen moet je vaak het hoofdonderwerp onderscheiden van losse details.

De kernboodschap die de schrijver of spreker wil overbrengen. Je formuleert haar in één zin en controleert of alle alinea's of fragmenten daarbij passen.

Een afgebakend blok tekst, meestal beginnend met een inspringing of witregel. Elke alinea heeft vaak één deelonderwerp dat bijdraagt aan de hoofdgedachte.

De uitleg van een woord in een woordenboek of context. In het examen moet je soms uit de omringende zinnen afleiden wat een onbekend woord ongeveer betekent.

De woorden en zinnen rond een woord of uitspraak die de betekenis verduidelijken. Je gebruikt de context om onbekende woorden te raden en om de bedoeling van de spreker te begrijpen.

Een woord dat de logische relatie tussen zinnen aangeeft, zoals daarom, echter of bovendien. Signaalwoorden helpen bij het volgen van een betoog en bij het beantwoorden van vragen over verbanden.

De slotsom die een schrijver of spreker trekt op basis van argumenten. Je herkent haar vaak aan signaalwoorden als dus, daarom of kortom, meestal aan het einde van een tekst of fragment.

Een korte titel boven een deel van een langere tekst. Tussenkoppen geven de structuur aan en helpen je snel te vinden waar een bepaald deelonderwerp wordt behandeld.

De rol die een alinea in de hele tekst speelt, bijvoorbeeld inleiding, voorbeeld, tegenargument of samenvatting. Vragen hierover vragen niet wat er staat, maar waarom het er staat.

Het luisteren naar gesproken Russisch met begrip, zoals in het examen bij fragmenten van radio, interview of dialoog. Je moet zowel de hoofdgedachte als specifieke informatie kunnen vastleggen.

Wat een spreker met een uiting wil bereiken, bijvoorbeeld informeren, overtuigen, waarschuwen of uitnodigen. Je hoort de intentie vaak aan toon, woordkeuze en de reactie van de gesprekspartner.

De belangrijkste zin van een gesproken fragment of alinea, die de boodschap het beste samenvat. Bij luisteren noteer je zo'n zin in steekwoorden, want je hoort hem maar één keer.

De sfeer of houding in iemands stem, bijvoorbeeld vriendelijk, geïrriteerd of ironisch. De toon kan de letterlijke betekenis van woorden veranderen en is daarom belangrijk bij luistervragen.

Tijdens het luisteren alleen de belangrijkste woorden opschrijven, zonder hele zinnen. Zo blijf je het gesprek volgen en heb je toch aanknopingspunten voor de vragen achteraf.

Het correct horen van getallen, tijden, prijzen en data in gesproken Russisch. Russische getallen hebben naamvalsvormen, dus let op woorden als два, пяти, тысяча en половина.

Een woord met ongeveer dezelfde betekenis als een ander woord, zoals большой en крупный. In het examen gebruik je synoniemen om te controleren of een antwoord dezelfde inhoud weergeeft in andere woorden.

Een woord met een tegengestelde betekenis, zoals высокий en низкий. Het herkennen van tegenstellingen helpt bij het begrijpen van argumenten en bij het invullen van ontbrekende woorden.

Een vaste uitdrukking waarvan de betekenis niet letterlijk uit de losse woorden volgt, zoals ни рыба ни мясо. Je leert zulke uitdrukkingen als geheel, inclusief de situatie waarin ze passen.

Een woord of uitdrukking die vooral in informeel gesproken taal voorkomt, bijvoorbeeld здорово in plaats van очень хорошо. Het examen kan vragen naar de passende stijl in een korte tekst of dialoog.

De mate van formaliteit van taal, van ambtelijk tot informeel. Bij schrijfopdrachten moet je het register aanpassen aan de lezer, bijvoorbeeld u of jij, en aan het soort tekst.

De keuze tussen ты en вы, en de bijbehorende werkwoordsvormen. In brieven en e-mails bepaalt de relatie met de lezer welke vorm je gebruikt, en die keuze moet consistent blijven.

Een groep woorden die van dezelfde stam zijn afgeleid, zoals читать, читатель en чтение. Wie de stam herkent, kan onbekende afleidingen in een tekst vaak toch begrijpen.

Een vooraan een woord geplaatst element dat de betekenis verandert, zoals при- in приходить of у- in уходить. Bij werkwoorden van beweging bepaalt het voorvoegsel vaak de richting.

Een element achter de stam dat betekenis of woordsoort verandert, zoals -тель in учитель of -ость in радость. Het herkennen van veelvoorkomende achtervoegsels helpt bij het raden van woordbetekenissen.

Een vorm van een zelfstandig naamwoord, bijvoeglijk naamwoord of voornaamwoord die de grammaticale functie aangeeft. Het Russisch kent zes naamvallen, elk met eigen uitgangen en eigen voorzetsels.

De vaste combinatie van een voorzetsel met een bepaalde naamval, zoals в met de accusatief bij richting en met de prepositioneel bij plaats. Deze combinaties moet je uit het hoofd kennen.

Het onderscheid tussen onvoltooid en voltooid aspect van een werkwoord, bijvoorbeeld читать en прочитать. Het aspect geeft aan of een handeling voortduurt, herhaald wordt of juist is afgerond.

Een werkwoord dat een richting uitdrukt, zoals идти, ехать, ходить en ездить. Je kiest de juiste vorm op basis van vervoermiddel, richting en of de beweging eenmalig of gewoonlijk is.

De volgorde van onderwerp, werkwoord en lijdend voorwerp in een Russische zin. Die volgorde is vrijer dan in het Nederlands en wordt gebruikt om nadruk of nieuwe informatie aan te geven.

Woorden als я, ты, он, мы en они, die naar personen of zaken verwijzen. In de derde persoon moet je letten op geslacht, getal en naamval, bijvoorbeeld его, ему en с ним.

De vaste opbouw van een Russische brief of e-mail: aanhef, inleiding, kern, afsluiting en ondertekening. Bij een schrijfopdracht beoordeelt de examinator of al deze onderdelen aanwezig zijn.

Een korte schrijftaak met een duidelijk doel en lezer, bijvoorbeeld een bericht aan een gastgezin of een reactie op een uitnodiging. Je moet alle gevraagde punten noemen en de juiste toon kiezen.

Schrijven waarbij je rekening houdt met wat de lezer al weet en wat die van jou verwacht. Dit bepaalt je woordkeuze, de mate van detail en de beleefdheidsvormen die je gebruikt.

Woorden als сначала, потом, однако en поэтому die zinnen en alinea's met elkaar verbinden. Ze maken een korte tekst samenhangend en zijn een vast beoordelingspunt bij schrijven.

Het systematisch controleren van je eigen tekst op naamvallen, werkwoordsvormen, spelling en ontbrekende inhoudspunten. Reserveer hiervoor tijd, want veel punten gaan verloren door vermijdbare vormfouten.