Okul Dergisi İçin Görüş Yazısını Düzenleme
Okul dergisinin 'Görüş' köşesi için 'Okulda telefon kullanımı' konulu kısa bir yazı isteniyor. Yazı 100-120 kelime olacak; bir tez cümlesi, iki gerekçe ve bir karşı görüş içerecek. Öğrenci Selin'in taslağı şöyle: 'Bence telefon yasaklanmalı. Çünkü ben telefonla çok oynuyorum ve derslerim kötü. Geçen yıl kardeşim de telefon yüzünden sınavı kaybetti. Herkes telefonunu bırakmalı. Ayrıca öğretmenler de haklı. Sonuç olarak yasak iyi.' Öğretmen taslakta dört sorun görüyor: kişisel anekdot kanıt yerine kullanılmış; 'herkes' gibi aşırı genelleme var; karşı görüş yok; sonuç, tezi gerekçelendirmiyor. Selin, yazıyı düzeltirken hangi bölümü atacağına ve yerine ne koyacağına karar vermeli. Ayrıca bağlaçları da gözden geçirmesi gerekiyor; 'ayrıca' ve 'sonuç olarak' dışında bağlantı yok. Yazıda kişisel deneyim tamamen yasak değil; ancak tek başına kanıt sayılmaz. Selin'in hedefi, görüşünü okul topluluğuna inandırıcı biçimde anlatmak.
1. Selin'in taslağında atılması ya da yeniden yazılması gereken cümle hangisidir? Nedenini açıklayın.
Read the worked answer
Atılması ya da yeniden yazılması gereken cümle 'Geçen yıl kardeşim de telefon yüzünden sınavı kaybetti' cümlesidir. Tek bir aile örneği, 'telefon yasaklanmalı' tezini destekleyen genel bir kanıt değildir; okuyucu için ikna edici veri sunmaz. Ayrıca 'kardeşim de' ifadesi, önceki 'ben telefonla çok oynuyorum' cümlesine kişisel bir zincir ekliyor; yazıyı okul dergisi için fazla bireysel ve öznel yapıyor. Bunun yerine okulda yapılmış bir anket, gözlem ya da ders sırasında telefonun dikkat dağıttığına dair genel bir örnek konabilir. Kişisel deneyim tamamen yasak değildir; ancak tek başına kanıt sayılmamalıdır.
2. Taslağa nasıl bir karşı görüş eklenebilir? Bir cümlelik örnek verin ve işlevini açıklayın.
Read the worked answer
Karşı görüş, tezi zayıflatmak için değil, tartışmayı dengelemek için eklenir. Örnek: 'Bazı öğrenciler telefonun acil durumlarda aileleriyle iletişim kurmak için gerekli olduğunu söylüyor; ancak bu ihtiyaç, ders sırasında kullanımı haklı çıkarmaz.' Bu cümle karşı tarafın makul gerekçesini kabul eder, sonra onu sınırlar. Böylece yazı tek yönlü olmaktan çıkar ve yazarın görüşü daha inandırıcı olur. Karşı görüş eklenirken 'ama', 'ancak', 'buna karşılık' gibi bağlaçlarla tezle bağlanmalı; aksi halde yazı dağınık görünür.
3. Taslağın sonuç cümlesi neden zayıftır? Daha güçlü bir sonuç için hangi iki öğe eklenmelidir?
Read the worked answer
'Sonuç olarak yasak iyi' cümlesi zayıftır çünkü 'iyi' belirsiz bir değerlendirmedir; hangi gerekçeye dayandığını göstermez ve önceki cümlelerle bağ kurmaz. Daha güçlü bir sonuç iki öğe içermelidir: (1) tezin kısa bir hatırlatması, (2) gerekçelerin toplu bir özeti. Örnek: 'Ders sırasında telefon kullanımı dikkati dağıttığı ve öğrenciler arasında eşitsizlik yarattığı için okulda telefonun yalnızca belirli saatlerde kullanılmasına izin verilmelidir.' Bu sonuç, 'herkes' gibi aşırı genellemeden kaçınır ve öneriyi somutlaştırır.