First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.
Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.
Question 1बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘गाउँको चौतारीमा राखिएको सानो पुस्तकालयले बालबालिकाको दिनचर्या नै बदलिदियो। पहिले खाली समयमा चौपट्टै खेल्ने बालबालिका अब किताब पढ्न, कथा सुनाउन र लेख्न थालेका छन्। पुस्तकालयका कारण गाउँमा पढाइप्रतिको चासो बढेको छ।’ यस अनुच्छेदको मूल भाव कुन हो?
- बालबालिकाले पुस्तकालयमा मात्र खेल्न थालेका छन्।
- पुस्तकालयले पढाइप्रति रुचि बढाएको छ। Correct answer.
- गाउँले पुस्तकालय बन्द गर्ने निर्णय गरेको छ।
- गाउँमा खेल्ने ठाउँ अभाव भएको छ।
Explanation
अनुच्छेदले पुस्तकालय स्थापनापछि बालबालिकाको समय किताब पढ्न, कथा सुनाउन र लेख्नमा लाग्ने कुरा बताउँछ। यसबाट गाउँमा पढाइप्रतिको चासो बढेको मूल भाव निस्कन्छ। खेल्ने ठाउँ अभाव वा पुस्तकालय बन्दको कुरा अनुच्छेदमा छैन।
Question 2बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘हिमालको सौन्दर्य अतुलनीय छ; त्यसको तुलना कुनै अन्य दृश्यसँग गर्न सकिँदैन।’ यहाँ ‘अतुलनीय’ शब्दको सन्दर्भअनुसारको अर्थ कुन हो?
- तुलना गर्न नसकिने Correct answer.
- सजिलै नाप्न सकिने
- धेरै पुरानो
- सधैं बदलिने
Explanation
‘अतुलनीय’ शब्द ‘तुलना’सँग जोडिएर बनेको हो र यसले तुलना गर्नै नसकिने भाव दिन्छ। अनुच्छेदमा पनि हिमालको सौन्दर्यलाई अन्य दृश्यसँग तुलना गर्न नसकिने भनिएको छ। त्यसैले सन्दर्भअनुसार यो अर्थ ठीक हुन्छ।
Question 3बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘दसैंमा मानिसहरू घर फर्कन्छन्, मीठो खान्छन् र आफन्तसँग भेट्छन्। तर यसले ठूलो खर्च पनि ल्याउँछ।’ अनुच्छेदअनुसार दसैंले मुख्यतः के गर्छ?
- मीठो खाने बानी हटाउँछ
- आफन्तबीच दूरी बढाउँछ
- खर्च घटाएर बचत गर्छ
- आफन्त जोड्छ, खर्च बढाउँछ Correct answer.
Explanation
अनुच्छेदमा दसैंका दुई पक्ष दिइएका छन्: आफन्तसँग भेट्ने र ठूलो खर्च ल्याउने। यी दुवै कुरा एउटै विकल्पमा राखिएको हुनाले त्यो तथ्यअनुसार ठीक हुन्छ। अन्य विकल्पले अनुच्छेदको भनाइलाई उल्टाएका छन्।
Question 4बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘सामाजिक सञ्जालले सूचना छिटो फैलाउँछ, तर प्रमाण नभएका कुरा पनि उत्तिकै छिटो फैलिन्छन्। पाठकले सत्य जाँच्ने बानी बसाल्नुपर्छ।’ यस अनुच्छेदका लागि सबैभन्दा उपयुक्त शीर्षक कुन हो?
- इन्टरनेटको गति मात्र
- सूचना र सत्यको चुनौती Correct answer.
- पाठकका मनोरञ्जक कथा
- सूचना प्रविधिको इतिहास
Explanation
शीर्षकले अनुच्छेदको केन्द्रीय विषय समेट्नुपर्छ। यहाँ सामाजिक सञ्जालमा सूचना छिटो फैलिने र सत्य जाँच्नुपर्ने दुवै कुरा मुख्य छन्। दोस्रो विकल्पले यी दुवै पक्ष समेट्छ, त्यसैले उपयुक्त शीर्षक हो।
Question 5बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘प्लास्टिकको झोला सजिलो हुन्छ, तर यो नष्ट हुन सयौं वर्ष लाग्छ। यसैले बजार जाँदा कपडाको झोला बोक्नु पर्यावरणप्रति जिम्मेवार व्यवहार हो।’ लेखकको मुख्य उद्देश्य के हो?
- बजारका मूल्य बढाउनु
- कपडाको व्यापार बढाउनु
- प्लास्टिक प्रयोग घटाउनु Correct answer.
- प्लास्टिक बनाउने विधि सिकाउनु
Explanation
लेखकले प्लास्टिक झोला नष्ट हुन धेरै समय लाग्ने हानि देखाएर कपडाको झोला बोक्न सुझाएका छन्। यसबाट उनको उद्देश्य प्लास्टिकको प्रयोग घटाउन प्रेरित गर्नु हो भन्ने पुष्टि हुन्छ। विधि सिकाउने वा व्यापार बढाउने कुरा अनुच्छेदको केन्द्र होइन।
Question 6बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘सहकारीले साना किसानलाई बीउ, ऋण र बजार जोडिदिएको छ। जो किसान पहिले बिचौलियाको भर पर्थे, अब आफैं मूल्य तोक्न सक्छन्।’ अनुच्छेदमा ‘भर पर्थे’ ले देखाउने भावको विपरीत भाव कुन हो?
- आत्मनिर्भर हुन्थे Correct answer.
- बिचौलियासँग मिल्थे
- बजार गुमाउँथे
- ऋण तिर्दैनथे
Explanation
‘भर पर्नु’ भन्नाले अरूमा निर्भर हुनु भन्ने बुझिन्छ। यसको विपरीत भाव आफ्नै निर्णय वा सामर्थ्यमा टिक्ने, अर्थात् आत्मनिर्भर हुनु हो। अनुच्छेदमा किसान अब आफैं मूल्य तोक्न सक्ने भनिएकाले यो विपरीत भाव मिल्छ।
Question 7बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘विद्यार्थीले परीक्षाको दिन मात्र पढेर राम्रो नतिजा आउने आशा गर्छन्। तर दैनिक थोरै समय पढ्ने विद्यार्थीको तयारी बलियो हुन्छ।’ यस अनुच्छेदबाट निकाल्न सकिने निष्कर्ष कुन हो?
- परीक्षाको दिन पढ्नु सबैभन्दा राम्रो हो।
- नियमित अभ्यासले तयारी बलियो बनाउँछ। Correct answer.
- विद्यार्थीले पढ्नै छाड्नुपर्छ।
- नतिजा भाग्यमा मात्र निर्भर हुन्छ।
Explanation
अनुच्छेदले परीक्षाको दिन मात्र पढ्ने आशालाई कमजोर देखाएर दैनिक थोरै पढ्ने बानीलाई बलियो तयारी भनेको छ। यसैबाट नियमित अभ्यासले तयारी बलियो बनाउँछ भन्ने निष्कर्ष निस्कन्छ।
Question 8बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘केही व्यक्ति विकासको नाममा पक्की सडक माग्छन्, तर सडक बनेपछि त्यही सडकमा फोहोर फाल्छन्। यस्तो विकासलाई एक हातले बनाउने, अर्को हातले भत्काउने भन्नु फरक पर्दैन।’ ‘एक हातले बनाउने, अर्को हातले भत्काउने’ भन्नाले के बुझिन्छ?
- फोहोर फाल्नु राम्रो हो
- विकासका लागि दुई हात चाहिन्छ
- सडक बनाउन गाह्रो हुन्छ
- बनाएको संरक्षण नगर्ने Correct answer.
Explanation
यो भनाइ लाक्षणिक हो: एउटै व्यक्ति वा समाजले बनाएको वस्तुको संरक्षण नगरी हानि पुर्याउँदा बनाइएको काम अर्थहीन हुन्छ। सडक बनाएर फोहोर फाल्ने व्यवहारले ठ्याक्कै यही भाव देखाउँछ।
Question 9बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
दुई अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘अनुच्छेद १: सहरमा ठूला अस्पताल छन्, तर गाउँका बिरामीले धेरै टाढा यात्रा गर्नुपर्छ। अनुच्छेद २: गाउँमै साना स्वास्थ्य चौकी भए पनि औषधि र जनशक्तिको अभाव छ।’ दुवै अनुच्छेदको साझा चिन्ता कुन हो?
- गाउँमा स्वास्थ्य सेवा सहज छैन Correct answer.
- स्वास्थ्य चौकी बन्द गर्नुपर्छ
- यातायात महँगो छ
- सहरमा अस्पताल धेरै छन्
Explanation
पहिलो अनुच्छेदले गाउँका बिरामीले टाढा जानुपर्ने कुरा र दोस्रोले गाउँकै चौकीमा औषधि र जनशक्ति अभाव भएको कुरा उठाएका छन्। दुवैको साझा सरोकार गाउँमा सहज स्वास्थ्य सेवा नपुग्नु हो।
Question 10बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘मातृभाषामा सोच्ने बानीले बालबालिकाको अभिव्यक्ति स्वाभाविक बनाउँछ। तर विद्यालयमा मातृभाषालाई हेला गरेर अर्को भाषा मात्र महत्त्व दिइयो भने बालबालिकामा आत्मविश्वास घट्न सक्छ।’ लेखकको दृष्टिकोण कुन हो?
- बालबालिकाले घरमै मात्र पढ्नुपर्छ।
- मातृभाषाको पनि सम्मान हुनुपर्छ। Correct answer.
- अर्को भाषा सिक्नु हानिकारक छ।
- विद्यालयमा मातृभाषा पूर्ण रूपमा हटाउनुपर्छ।
Explanation
लेखकले मातृभाषामा सोच्ने बानीको सकारात्मक भूमिका देखाएका छन् र त्यसलाई हेला गर्दा आत्मविश्वास घट्ने चेतावनी दिएका छन्। यसबाट उनको दृष्टिकोण मातृभाषालाई पनि उचित सम्मान दिनुपर्छ भन्ने हो। अर्को भाषा सिक्नै नहुने भनेका छैनन्।
Question 11बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘बिहानको हिँडाइले शरीरलाई मात्र होइन, मनलाई पनि स्फूर्ति दिन्छ। दिनको थोरै समय हिँड्दा रक्तसञ्चार बढ्छ र तनाव कम हुन्छ। यसैले दैनिक हिँडाइलाई बानी बनाउनु लाभदायक छ।’ यस अनुच्छेदको मुख्य विचार कुन हो?
- हिँडाइले शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्यमा फाइदा पुर्याउँछ। Correct answer.
- तनाव लागेपछि तुरुन्त औषधि खानुपर्छ।
- बिहान हिँड्नुभन्दा दिउँसो हिँड्नु राम्रो हुन्छ।
- हिँडाइ गर्न धेरै समय र पैसा चाहिन्छ।
Explanation
मुख्य विचार भन्नाले पूरा अनुच्छेदले समग्रमा दिन खोजेको सन्देश बुझिन्छ। यहाँ हिँडाइका शारीरिक र मानसिक लाभलाई केन्द्रमा राखिएको छ, त्यसैले शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्यमा फाइदा पुर्याउने भनाइ नै सही सार हो।
Question 12बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘गाउँका बासिन्दाले खोलाको पानी सिँचाइमा प्रयोग गर्छन्, तर फोहोर मिसाउँदैनन्। उनीहरूको यो सतर्कताले तल्लो बस्तीका किसानलाई सफा पानी पुग्न मद्दत गर्छ।’ यहाँ ‘सतर्कता’ शब्दको सन्दर्भगत अर्थ कुन हो?
- आलस्य
- हतार
- होसियारी Correct answer.
- कठोरता
Explanation
‘सतर्कता’ शब्दले यहाँ पानी प्रदूषित नहोस् भनेर अपनाइएको सावधानी जनाउँछ। फोहोर नमिसाउने काम होसियारीसाथ गरिएको हुँदा सन्दर्भमा ‘होसियारी’ उपयुक्त पर्यायवाची हो।
Question 13बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘विद्यालय व्यवस्थापन समितिको बैठक आउँदो शनिबार बिहान ११ बजे विद्यालयको सभाहलमा बस्ने भएको छ। सबै सदस्यलाई समयमै उपस्थित हुन अनुरोध गरिन्छ।’ यो सूचनाको मुख्य उद्देश्य के हो?
- विद्यालयको नयाँ भवन उद्घाटन गर्नु
- सदस्यलाई बैठकको जानकारी दिनु Correct answer.
- शनिबार विद्यालय बन्द गर्नु
- बैठकको निर्णय सुनाउनु
Explanation
सूचनाले बैठकको समय, स्थान र उपस्थितिको अनुरोध मात्र बताएको छ। यसको उद्देश्य सदस्यलाई बैठकबारे जानकारी दिएर समयमै बोलाउनु हो, निर्णय सुनाउनु वा भवन उद्घाटन गर्नु होइन।
Question 14बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘किसानले मकैको बीउ महँगो मूल्यमा किन्नुपर्ने अवस्था छ। स्थानीय बीउ संरक्षण गर्ने हो भने अर्को वर्ष लागत घट्न सक्छ। तर धेरै किसानले परम्परागत बीउ राख्न छोडेका छन्।’ अनुच्छेदका आधारमा कुन निष्कर्ष निकाल्न सकिन्छ?
- स्थानीय बीउ सधैं महँगो हुन्छ।
- किसानले बीउ किन्नु पर्दैन।
- बीउ संरक्षणले लागत घटाउन सक्छ। Correct answer.
- मकै खेती नै हानिकारक हुन्छ।
Explanation
अनुच्छेदमा स्थानीय बीउ संरक्षण गरे लागत घट्न सक्ने कुरा भनिएको छ। त्यसैले परम्परागत बीउ राख्नु खर्च बचतसँग जोडिएको निष्कर्ष निस्कन्छ; अन्य विकल्प अनुच्छेदले भनेभन्दा बाहिरका अतिशयोक्ति हुन्।
Question 15बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘अनलाइन कक्षाले घरमै बसेर पढ्ने सुविधा दियो। तर इन्टरनेट र विद्युत् नपुग्ने गाउँका विद्यार्थीका लागि यो सुविधा समान रूपमा पुगेन।’ यस अनुच्छेदले मुख्यतः के देखाउँछ?
- अनलाइन कक्षाको पहुँच सबै विद्यार्थीलाई समान छैन। Correct answer.
- इन्टरनेट महँगो हुनु नै समस्या हो।
- गाउँका विद्यार्थीले पढ्नै छाडे।
- अनलाइन कक्षा सधैं प्रभावकारी हुन्छ।
Explanation
अनुच्छेदले अनलाइन कक्षाको सुविधा सबैका लागि बराबर नपुगेको कुरा देखाउँछ। इन्टरनेट र विद्युत् नभएका गाउँका विद्यार्थी पछि परेकाले पहुँचमा असमानता नै मुख्य निष्कर्ष हो।
Question 16बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘वडा कार्यालयले बेवास्ता गरे पनि स्थानीय एक युवाले सार्वजनिक धारा मर्मत गरिरहेका छन्। उनी भन्छन्, “सबैले आफ्नो ठाउँबाट सानो योगदान गरे समस्या यति ठूलो हुँदैनथ्यो।”’ युवाको भनाइको भाव कुन हो?
- सरकारी निकायको आलोचना मात्र
- धारा मर्मत नगर्ने सल्लाह
- गाउँ छोडेर जाने प्रेरणा
- सामूहिक प्रयासको आवश्यकता Correct answer.
Explanation
युवाको भनाइले अरूको भर पर्नुभन्दा सबैले आफ्नो ठाउँबाट सानो योगदान गर्नुपर्ने कुरा जनाउँछ। त्यसैले ‘सामूहिक प्रयासको आवश्यकता’ भन्ने भाव मिल्छ, आलोचना वा पलायनको प्रेरणा होइन।
Question 17बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘शिक्षकले कक्षामा एउटा प्रश्न सोधे। कसैले पनि जवाफ दिएन। त्यसपछि उनले प्रश्नलाई सरल बनाएर फेरि सोधे।’ यहाँ ‘उनले’ सर्वनामले कसलाई जनाउँछ?
- विद्यार्थी
- शिक्षक Correct answer.
- प्रश्न
- कक्षा
Explanation
‘उनले’ सर्वनामले अघिल्लो वाक्यको कर्ता शिक्षकलाई जनाउँछ। प्रश्न सोध्ने र सरल बनाएर फेरि सोध्ने काम पनि शिक्षककै भएकाले सन्दर्भअनुसार सही व्यक्ति शिक्षक हुन्।
Question 18बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘फोहोर व्यवस्थापन गर्न नसक्दा सहरका नदी प्रदूषित बनेका छन्। यद्यपि केही टोलले सफाई अभियान चलाएर फरक पारेका छन्। तिनको अनुभव अरूले पनि अपनाउन सक्छन्।’ यस अनुच्छेदको उपयुक्त शीर्षक कुन हुन्छ?
- सहरका नदी सधैं सफा रहन्छन्
- सामूहिक सफाईको सिकाइ Correct answer.
- टोलका झगडा
- फोहोर फाल्ने तरिका
Explanation
शीर्षकले अनुच्छेदको केन्द्रीय विषय छोटो रूपमा समात्नुपर्छ। यहाँ समस्या देखाउँदै केही टोलको सफाई अभियानबाट अरूले सिक्न सक्ने कुरा भनिएकाले ‘सामूहिक सफाईको सिकाइ’ उपयुक्त शीर्षक हो।
Question 19बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘नेपालको भूगोल तीन भागमा विभाजित छ: हिमाल, पहाड र तराई। यो विभाजन भौगोलिक विशेषतामा आधारित छ। तराईको जलवायु हिमालको भन्दा न्यानो हुनु स्वाभाविक हो।’ अनुच्छेदका आधारमा कुन भनाइ तथ्य हो?
- नेपालको भूगोल तीन भागमा विभाजित छ। Correct answer.
- तराईको जलवायु सबैलाई मन पर्छ।
- हिमालको जलवायु न्यानो हुनु स्वाभाविक हो।
- भौगोलिक विभाजन अनावश्यक छ।
Explanation
तथ्य भनेको अनुच्छेदमै प्रमाणसहित भनिएको वस्तुगत कुरा हो। नेपालको भूगोल तीन भागमा विभाजित छ भन्ने वाक्य अनुच्छेदको सुरुमै स्पष्ट भनिएकाले त्यो तथ्य हो; बाँकी वाक्य व्यक्तिगत धारणा वा गलत दाबी हुन्।
Question 20बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘चाडपर्वमा सडक यातायातमा भीड बढ्छ। टिकट अग्रिम बुक गर्ने र यात्रा समय फरक पार्ने हो भने हैरानी कम हुन सक्छ।’ अनुच्छेदका आधारमा भीडको असर कम गर्ने उपाय कुन हो?
- चाडपर्व नमनाउनु
- यात्रा रद्द गर्नु
- टिकट अग्रिम बुक गर्नु Correct answer.
- सडक नै बन्द गर्नु
Explanation
अनुच्छेदले भीडका कारण हैरानी बढ्ने र टिकट अग्रिम बुक गर्ने वा यात्रा समय फरक पार्ने उपाय सुझाएको छ। त्यसैले दिइएका विकल्पमध्ये टिकट अग्रिम बुक गर्नु नै अनुच्छेदसम्मत उपाय हो।
Question 21बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘गाउँका महिलाले वनबाट जडीबुटी टिपेर स्थानीय सहकारीलाई बेच्छन्। पहिले उनीहरू बिचौलियालाई सस्तोमा दिन्थे; अहिले सहकारीले उचित मूल्य दिन्छ।’ अनुच्छेदअनुसार महिलाको आर्थिक अवस्था सुधार्ने मुख्य कारण कुन हो?
- जडीबुटीको माग घट्नु
- सहकारीले उचित मूल्य दिनु Correct answer.
- वन संरक्षणका नियम कडा हुनु
- बिचौलियासँगको सम्पर्क बढ्नु
Explanation
अनुच्छेदमा महिलाले अहिले सहकारीबाट उचित मूल्य पाउने कुरा स्पष्ट भनिएको छ। यही उचित मूल्यले उनीहरूको आय बढाउने मुख्य कारण बन्छ। बिचौलियासँगको सम्पर्क बढ्ने वा जडीबुटीको माग घट्ने कुरा अनुच्छेदमा छैन।
Question 22बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘नगरपालिकाले सार्वजनिक पार्कलाई हरियाली बनाउन नयाँ बिरुवा रोप्यो। तर केहीले बिरुवा उखेलेर नष्ट गरे।’ यहाँ ‘उखेलेर’ शब्दले के बुझाउँछ?
- जरासमेत निकालेर Correct answer.
- हाँगा काटेर
- पानी हालेर
- मल राखेर
Explanation
‘उखेल्नु’ भन्नाले बिरुवालाई जरासमेत माटोबाट निकाल्नु भन्ने बुझिन्छ। अनुच्छेदमा बिरुवा नष्ट गरिएको सन्दर्भ छ, त्यसैले यो अर्थ सबैभन्दा मिल्दो हुन्छ। पानी हाल्ने, हाँगा काट्ने र मल राख्ने काम उखेल्ने क्रियासँग मेल खाँदैनन्।
Question 23बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘स्वास्थ्य चौकीले आउँदो बिहीबार बिहान १० बजेदेखि दिउँसो २ बजेसम्म निःशुल्क आँखा जाँच शिविर चलाउने भएको छ। जाँच गराउन परिचयपत्र ल्याउनुपर्नेछ।’ शिविरमा आँखा जाँच गराउन आउनेले के लिएर जानुपर्छ?
- पुरानो चस्माको पर्ची
- परिचयपत्र Correct answer.
- नगरपालिकाको सिफारिस
- रक्तसमूहको कार्ड
Explanation
अनुच्छेदमा जाँच गराउन परिचयपत्र ल्याउनुपर्ने सर्त स्पष्ट लेखिएको छ। त्यसैले शिविरमा आउनेले परिचयपत्र लिएर जानुपर्छ। पुरानो चस्माको पर्ची, रक्तसमूहको कार्ड वा सिफारिस अनिवार्य भनिएको छैन।
Question 24बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘सामुदायिक वनले दाउरा र घाँस मात्र दिँदैन; यसले स्थानीय बासिन्दालाई वन संरक्षणमा सहभागी बनाउँछ। जब उनीहरूले आफ्नै लगानीको वन देख्छन्, चोरी र आगलागी रोक्न पनि सचेत हुन्छन्।’ यस अनुच्छेदको मूल भाव कुन हो?
- सामुदायिक वनले दाउरा र घाँस मात्र उपलब्ध गराउँछ
- वन जोगाउने जिम्मा सरकारको मात्र हुनुपर्छ
- सामुदायिक वन व्यवस्थापनले संरक्षणमा स्थानीय सहभागिता बढाउँछ Correct answer.
- आगलागी रोक्न चोरी नियन्त्रण गर्नु पर्दैन
Explanation
अनुच्छेदले सामुदायिक वनले स्थानीयलाई संरक्षणमा सहभागी बनाउने र सचेत गराउने कुरा केन्द्रमा राखेको छ। त्यसैले स्थानीय सहभागिता बढ्ने भन्ने भाव मूल हो। दाउरा र घाँस मात्र दिने भन्ने कुरा आंशिक विवरण हो, पूरा भाव होइन।
Question 25बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘रामकी आमाले हरेक बिहान छोरीलाई स्कुल पठाउनुअघि झोलामा पानीको बोतल राखिदिनुहुन्छ। विद्यालयमा पानीको धारा नभएकोले उनी छोरीलाई घरको पानी नै दिनुहुन्छ।’ यसबाट के अनुमान गर्न सकिन्छ?
- छोरीले घरको पानी पिउन मन गर्दिनन्
- विद्यालय आज बिदा भएको छ
- घरमा पानीको ठूलो अभाव छ
- विद्यालयमा पिउने पानीको व्यवस्था पर्याप्त छैन Correct answer.
Explanation
विद्यालयमा पानीको धारा नभएकाले आमाले घरबाट पानी पठाउनुभएको छ। यसले विद्यालयमा पिउने पानीको व्यवस्था कमजोर रहेको अनुमान दिन्छ। घरमा पानी अभाव छ भन्ने वा छोरीले पानी नपिउने भन्ने कुरा अनुच्छेदले भन्दैन।
Question 26बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘स्थानीय रेडियोले किसानका लागि मौसम पूर्वानुमान र बजार भाउ समेट्ने कार्यक्रम सुरु गरेको छ। कार्यक्रम सुन्ने किसानले बाली सुरक्षित राख्न र उचित मूल्यमा बेच्न सजिलो भएको बताए।’ लेखकको मुख्य उद्देश्य के हो?
- बजार भाउ बढाउने उपाय सुझाउनु
- रेडियो कार्यक्रमको इतिहास खुलाउनु
- स्थानीय रेडियोको कार्यक्रमको उपयोगिता देखाउनु Correct answer.
- किसानलाई मौसम पूर्वानुमान सिकाउनु
Explanation
अनुच्छेदले किसानलाई मौसम र बजार भाउको सूचना दिने रेडियो कार्यक्रम उपयोगी भएको देखाउँछ। किसानले बाली सुरक्षित राख्न र उचित मूल्यमा बेच्न सजिलो भएको बताउनु नै यसको प्रमाण हो। त्यसैले लेखकको उद्देश्य कार्यक्रमको उपयोगिता देखाउनु हो।
Question 27बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘यस वर्ष वर्षा ढिलो भयो। धान रोप्ने समय सर्यो। किसानले मौसम पूर्वानुमान सुनेर बीउ राख्ने दिन फेरे, तर बजारमा मलको मूल्य बढ्दा लागत धान्न गाह्रो भयो।’ यस अनुच्छेदको उपयुक्त शीर्षक कुन हुन्छ?
- धान खेतीको प्राचीन इतिहास
- सहरमा मलको व्यापार
- वर्षाको रमाइलो यात्रा
- फेरिँदो मौसम र किसानको चुनौती Correct answer.
Explanation
अनुच्छेदको मुख्य विषय वर्षा ढिलो हुँदा धान रोपाइँ सर्ने र मलको मूल्य बढ्दा किसानलाई लागत धान्न गाह्रो हुने कुरा हो। यसले मौसम परिवर्तनसँग जोडिएको किसानको समस्या देखाउँछ। त्यसैले ‘फेरिँदो मौसम र किसानको चुनौती’ सबैभन्दा उपयुक्त शीर्षक हो।
Question 28बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘पर्यटक बढ्नु मात्र विकास होइन। यदि होटल र पूर्वाधार स्थानीयले चलाउन सकेनन् भने आय बाहिरिन्छ। त्यसैले पर्यटन विकास गर्दा स्थानीय सीप र स्वामित्व बढाउने नीति चाहिन्छ।’ लेखकको मुख्य तर्क कुन हो?
- होटल तथा पूर्वाधार विदेशीको स्वामित्वमा हुनुपर्छ
- पर्यटक संख्या बढ्नु मात्र विकासको पर्याप्त मापदण्ड हो
- पर्यटन विकास गर्नु हुँदैन
- स्थानीय सीप र स्वामित्व बढाउने नीति आवश्यक छ Correct answer.
Explanation
लेखक पर्यटक बढ्नुलाई मात्र विकास मान्दैनन्; स्थानीयले होटल र पूर्वाधार चलाउन सक्नुपर्ने तर्क गर्छन्। अन्यथा आय बाहिरिने भएकाले स्थानीय सीप र स्वामित्व बढाउने नीति आवश्यक ठहर्छ। त्यसैले अन्तिम विकल्प लेखकको मुख्य तर्कसँग मिल्छ।
Question 29बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
पद्यांश पढ्नुहोस्: ‘नदी सुक्दै छ, वन कटिँदै छ, / माटो बग्दै छ, मन डराउँदै छ। / आउ, अब ढिलो नगरौं, / हातेमालो गरेर वातावरण जोगाऔं।’ यस पद्यांशको मुख्य सन्देश कुन हो?
- ढिलो गर्दा पनि वातावरण बच्छ
- नदी र वन सधैं जोगिनेछन्
- मानिसले डराउनु मात्र आवश्यक छ
- वातावरण संरक्षणका लागि सामूहिक प्रयास चाहिन्छ Correct answer.
Explanation
पद्यांशमा नदी सुक्ने, वन कटिने र माटो बग्नेजस्ता वातावरणीय समस्या देखाइएका छन्। अन्तिम हरफमा ढिलो नगरी हातेमालो गरेर वातावरण जोगाउन भनिएकाले सामूहिक प्रयासको सन्देश पाइन्छ। त्यसैले वातावरण संरक्षणका लागि सबै मिल्नुपर्ने भाव मुख्य हो।
Question 30बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘स्वास्थ्य बिमामा सदस्यता लिएका परिवारले उपचार खर्चको ठूलो भार बेहोर्नु परेन। तर बिमा सचेतना नभएका गाउँमा अझै धेरै परिवार ऋण लिएर अस्पताल जान्छन्।’ यसबाट निकाल्न सकिने निष्कर्ष कुन हो?
- स्वास्थ्य बिमा परिवारलाई हानिकारक छ
- अस्पतालको उपचार खर्च घटेको छ
- बिमा सचेतना बढाउनु आवश्यक छ Correct answer.
- सबै गाउँलेले ऋण लिन्छन्
Explanation
बिमा भएका परिवारलाई उपचार खर्चको भार कम परेको र नभएकालाई ऋण लिनुपरेको तुलनाले सचेतनाको अभाव देखाउँछ। त्यसैले बिमा सचेतना बढाउनु आवश्यक छ भन्ने निष्कर्ष निस्कन्छ। सबैले ऋण लिने वा बिमा हानिकारक हुने कुरा अनुच्छेदले भन्दैन।
Question 31बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
सूचना पढ्नुहोस्: ‘स्थानीय पुस्तकालयले आउँदो असोज ५ गतेदेखि हरेक शनिबार बिहान १० बजे “पुस्तक पढ्ने घडी” सञ्चालन गर्ने भएको छ। सहभागी हुन १४ वर्षमाथिका पाठकले पुस्तकालयको सदस्यता नम्बर देखाउनुपर्नेछ।’ सूचनाअनुसार “पुस्तक पढ्ने घडी” मा सहभागी हुन के आवश्यक छ?
- सदस्यता नम्बर देखाउनु Correct answer.
- १४ वर्षमुनिका बालबालिका लिएर जानु
- असोज ५ गते बिहान १० बजे पुग्नु
- पुस्तकालयमा नयाँ पुस्तक दान गर्नु
Explanation
सूचनामा सहभागी हुन १४ वर्षमाथिका पाठकले सदस्यता नम्बर देखाउनुपर्ने शर्त स्पष्ट उल्लेख छ। असोज ५ गते र बिहान १० बजे कार्यक्रम सुरु हुने समय हो, तर सहभागी हुन त्यो समयमै पुग्नैपर्ने अनिवार्य शर्त भनेर लेखिएको छैन।
Question 32बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘स्थानीय बजारमा प्लास्टिक झोलाको प्रयोग घटाउन व्यापारीले कपडाको झोला बिक्री गर्न थालेका छन्। उपभोक्ताले पनि पुरानो झोला फर्काएर छुट पाउने व्यवस्था गरिएको छ। यसले फोहोर कम गर्न मद्दत पुगेको छ।’ अनुच्छेदको मुख्य विचार कुन हो?
- प्लास्टिक झोला सधैं महँगो हुन्छ
- फोहोर व्यवस्थापनको जिम्मा व्यापारीले मात्र लिनुपर्छ
- कपडाको झोला प्रयोग गर्दा फोहोर घट्छ Correct answer.
- उपभोक्ताले झोला फर्काउनु हुँदैन
Explanation
अनुच्छेदले प्लास्टिक झोला घटाउन कपडाको झोला बिक्री र पुरानो झोला फर्काउने व्यवस्था अपनाइएको बताउँछ, जसले फोहोर कम गर्छ। त्यसैले कपडाको झोला प्रयोग गर्दा फोहोर घट्छ भन्ने मुख्य विचार हो।
Question 33बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
विज्ञापन पढ्नुहोस्: ‘निःशुल्क सिलाई-बुनाई तालिम। कहाँ: वडा नं. ४ सामुदायिक भवन। कहिले: भदौ १५ देखि ३० सम्म, दिनको २ घण्टा। को लागि: १८ वर्ष पुगेका बेरोजगार महिला। सम्पर्क: वडा कार्यालय।’ विज्ञापनअनुसार तालिम कहाँ हुनेछ?
- सामुदायिक भवनमा Correct answer.
- वडा कार्यालयमा
- बेरोजगार महिला केन्द्रमा
- सिलाई उद्योगमा
Explanation
विज्ञापनमा ‘कहाँ: वडा नं. ४ सामुदायिक भवन’ भनेर तालिमको स्थान स्पष्ट दिइएको छ। वडा कार्यालय सम्पर्क ठेगाना हो, तालिम स्थल होइन।
Question 34बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘विद्यालयको पुस्तकालयमा पुराना पत्रिका थुप्रिएका थिए। शिक्षकले ती पत्रिकाबाट विद्यार्थीलाई काटेर कोलाज बनाउन लगाए। फोहोर ठानिएका पत्रिका कलात्मक सामग्रीमा बदलिए।’ ‘थुप्रिएका’ शब्दको सन्दर्भगत अर्थ के हो?
- राम्ररी मिलाएर राखिएका
- च्यातिएर छरपस्ट भएका
- नयाँ किनेर ल्याइएका
- जम्मा भएर रहेका Correct answer.
Explanation
‘थुप्रिएका’ शब्दले पुराना पत्रिका धेरै जम्मा भएर एकै ठाउँमा रहेको अवस्था जनाउँछ। त्यसैले सन्दर्भअनुसार जम्मा भएर रहेका भन्ने अर्थ उपयुक्त हुन्छ।
Question 35बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘गाउँमा खानेपानीको मुहान सुक्दै गएपछि बासिन्दाले वर्षाको पानी संकलन गर्ने कुण्ड बनाए। अब सुख्खा महिनामा पनि धारा बन्द हुँदैन।’ अनुच्छेदअनुसार धारा सुख्खा महिनामा पनि चल्नुको मुख्य कारण के हो?
- खानेपानी महँगो भएको
- गाउँलेले सबै धारा मर्मत गरेको
- मुहान पुनः बनेको
- वर्षाको पानी संकलन कुण्ड बनेको Correct answer.
Explanation
अनुच्छेदमा मुहान सुक्दै गएपछि वर्षाको पानी संकलन गर्ने कुण्ड बनाइयो र अब सुख्खा महिनामा धारा बन्द हुँदैन भनिएको छ। त्यसैले धारा चल्नुको मुख्य कारण कुण्ड निर्माण हो।
Question 36बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
पद्यांश पढ्नुहोस्: ‘सानो बीउ जमिनमुनि, / धैर्य गरेर पर्खियो; / वर्षा आयो, घाम लाग्यो, / बिस्तारै उभियो।’ पद्यांशको मुख्य भाव कुन हो?
- वर्षा र घाम सधैं सँगै आउँछन्
- धैर्य गर्दा विकास हुन्छ Correct answer.
- बीउ जमिनमुनि नराख्नु
- बिरुवा छिटो उम्रन्छ
Explanation
पद्यांशमा बीउले जमिनमुनि धैर्य गरेर पर्खिएपछि वर्षा र घामको सहयोगमा बिस्तारै उभिने कुरा छ। यसले धैर्य गर्दा विकास हुन्छ भन्ने मुख्य भाव देखाउँछ।
Question 37बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘सहरका विद्यालयमा धेरै विद्यार्थी एकै कक्षमा बस्छन्। शिक्षकले सबैलाई एउटै गतिमा पढाउँदा कसैलाई बोझ, कसैलाई पुग्दैन। तसर्थ कक्षा सानो बनाउनु वा समूहअनुसार अभ्यास दिनु उपयुक्त हुन्छ।’ लेखकको सुझावको मुख्य उद्देश्य के हो?
- परीक्षा कठिन बनाउनु
- विद्यार्थी संख्या बढाउनु
- शिक्षकको काम घटाउनु
- सबैलाई उपयुक्त सिकाइ दिनु Correct answer.
Explanation
लेखकले सबैलाई एउटै गतिमा पढाउँदा कसैलाई बोझ र कसैलाई अपुग हुने समस्या देखाएर कक्षा सानो बनाउनु वा समूहअनुसार अभ्यास दिनु भनेका छन्। यसको उद्देश्य सबैलाई उपयुक्त सिकाइ दिनु हो।
Question 38बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘टोलमा रहेको पुरानो इनार वर्षौंदेखि बन्द थियो। युवा समूहले सफा गरेपछि त्यसको पानी स्थानीयले पिउन थालेका छन्। तर पानीको गुणस्तर परीक्षण अझै भएको छैन।’ अनुच्छेदका आधारमा कुन भनाइ सत्य हो?
- इनार सधैं खुला रहन्थ्यो
- स्थानीयले इनार पुर्न लगाएका छन्
- इनारको पानी परीक्षण गरिसकिएको छ
- युवा समूहले इनार सफा गरेको छ Correct answer.
Explanation
अनुच्छेदमा युवा समूहले पुरानो इनार सफा गरेको र त्यसपछि स्थानीयले पानी पिउन थालेको तथ्य छ। पानीको गुणस्तर परीक्षण अझै नभएको पनि स्पष्ट भनिएको छ।
Question 39बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘सामुदायिक विद्यालयमा भर्ना हुने विद्यार्थी संख्या बढे पनि कक्षा कोठा थपिएका छैनन्। शिक्षकले दुई सत्रमा पढाउन थालेका छन्। यसले पढाउने समय घटेको छ।’ अनुच्छेदबाट निकाल्न सकिने निष्कर्ष कुन हो?
- विद्यार्थी संख्या घट्दै छ
- दुई सत्रले पढाइ समय बढाएको छ
- कक्षा कोठा थप्नु आवश्यक देखिन्छ Correct answer.
- शिक्षकले पढाउन छाडेका छन्
Explanation
विद्यार्थी संख्या बढ्दा पनि कक्षा कोठा नथपिएर दुई सत्रमा पढाइ हुँदा पढाउने समय घटेको छ। यसबाट कक्षा कोठा थप्नु आवश्यक देखिन्छ भन्ने निष्कर्ष निस्कन्छ।
Question 40बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘हरेक वर्ष वृक्षारोपण कार्यक्रम हुन्छ, तर रोपिएका बिरुवा जोगाउने योजना हुँदैन। कार्यक्रमको तस्बिर खिचिएपछि बिरुवा बेवारिसे हुन्छन्।’ लेखकको मुख्य चिन्ता केमा छ?
- वृक्षारोपण कार्यक्रम नै नहुनु
- हरेक वर्ष नयाँ कार्यक्रम गर्नुपर्ने
- तस्बिर खिच्न नहुनु
- रोपिएका बिरुवा जोगाउने व्यवस्था चाहिनु Correct answer.
Explanation
लेखकले वृक्षारोपण हुने तर रोपिएका बिरुवा जोगाउने योजना नहुँदा ती बेवारिसे हुने समस्या औंल्याएका छन्। त्यसैले मुख्य चिन्ता रोपिएका बिरुवा जोगाउने व्यवस्था चाहिनु हो।
Question 41बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘टोलको सार्वजनिक धारा महिनौंदेखि बिग्रिएको थियो। बासिन्दाले प्रत्येक घरबाट मासिक रु. ५० उठाएर मर्मत गरे। अब पानी नियमित आउँछ।’ यस अनुच्छेदको मुख्य भाव कुन हो?
- सार्वजनिक धारा सधैं सरकारले मर्मत गर्नुपर्छ।
- साझा समस्याको समाधान सामूहिक प्रयासले हुन्छ। Correct answer.
- टोलका बासिन्दाले धारा प्रयोग गर्न छाड्नुपर्छ।
- पानीको मासिक शुल्क अनिवार्य गर्नुपर्छ।
Explanation
अनुच्छेदमा बासिन्दाले आफैं पैसा उठाएर बिग्रिएको धारा मर्मत गरेको र पानी नियमित भएको कुरा छ। यसले साझा समस्यामा सामूहिक पहलको महत्त्व देखाउँछ। त्यसैले मुख्य भाव सामूहिक प्रयासले समाधान हुन्छ भन्ने हो।
Question 42बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
सूचना पढ्नुहोस्: ‘यस वडाका किसानका लागि माटो परीक्षण शिविर। मिति: फागुन ७, समय: बिहान ९–१२, स्थान: कृषि सेवा केन्द्र। आफ्नो खेतको माटोको नमुना आफैं ल्याउनुपर्ने।’ सूचना अनुसार किसानले के गर्नुपर्छ?
- शिविरमा जानुअघि कृषि सेवा केन्द्रमा शुल्क बुझाउनुपर्छ।
- माटोसँगै बीउ र मल पनि लिएर जानुपर्छ।
- आफ्नो खेतको माटोको नमुना लिएर जानुपर्छ। Correct answer.
- फागुन ७ मा बिहान १२ बजेपछि मात्र पुग्नुपर्छ।
Explanation
सूचनामा शिविरको मिति, समय र स्थान दिइएको छ र आफ्नो खेतको माटोको नमुना आफैं ल्याउनुपर्ने भनिएको छ। त्यसैले किसानले नमुना लिएर तोकिएको समयभित्र जानुपर्छ। शुल्क, बीउ वा मल ल्याउने कुरा सूचनामा छैन।
Question 43बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘दूधबाट दही बनाउँदा पहिले दूध राम्ररी उमाल्नुपर्छ। त्यसपछि मनतातो हुँदा दहीको जीउ हाल्नुपर्छ। भाँडो ढाकेर न्यानो ठाउँमा रातभर राख्नुपर्छ। बिहान दही तयार हुन्छ।’ दही बनाउने सही क्रम कुन हो?
- दूध उमाल्ने → ढाकेर राख्ने → जीउ हाल्ने → मनतातो पार्ने
- जीउ हाल्ने → दूध उमाल्ने → ढाकेर राख्ने → मनतातो पार्ने
- दूध उमाल्ने → जीउ हाल्ने → मनतातो पार्ने → ढाकेर राख्ने
- दूध उमाल्ने → मनतातो पार्ने → जीउ हाल्ने → ढाकेर राख्ने Correct answer.
Explanation
अनुच्छेदले पहिले दूध उमाल्ने, त्यसपछि मनतातो हुँदा दहीको जीउ हाल्ने र भाँडो ढाकेर राख्ने क्रम दिएको छ। यसैले सही क्रम दूध उमाल्ने, मनतातो पार्ने, जीउ हाल्ने, ढाकेर राख्ने हो।
Question 44बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘बजारमा तरकारीको मूल्य अचानक बढ्यो। किसानले सडक अवरुद्ध हुँदा तरकारी ढुवानी गर्न पाएनन्। केही दिनपछि सडक खुल्यो र मूल्य घट्यो।’ यसबाट के अनुमान गर्न सकिन्छ?
- ढुवानी अवरोधले आपूर्ति घट्दा मूल्य बढ्छ। Correct answer.
- सडक खुल्दा तरकारीको माग पूरै हरायो।
- किसानले मूल्य बढाउन जानाजान सडक बन्द गरे।
- तरकारीको उत्पादन सधैंका लागि घटेको छ।
Explanation
सडक अवरुद्ध हुँदा तरकारी बजारसम्म पुग्न सकेन, त्यसैले आपूर्ति घटेर मूल्य बढ्यो। सडक खुल्नासाथ ढुवानी सहज भयो र मूल्य घट्यो। यसले ढुवानी अवरोध र मूल्यबीचको कारण-सम्बन्ध देखाउँछ।
Question 45बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘विद्यालयको वार्षिक उत्सवमा पहिलो पटक बोल्ने विद्यार्थीको हात काँप्यो। शिक्षकले हौसला दिएपछि उसले बिस्तारै बोल्यो। कार्यक्रम सकिँदा उसको आत्मविश्वास बढेको थियो।’ यहाँ ‘आत्मविश्वास’ शब्दको अर्थ कुन हो?
- अरूप्रति डर
- पुरस्कार पाउने आशा
- मञ्चको उचाइ
- आफूमाथिको भरोसा Correct answer.
Explanation
विद्यार्थी पहिले डराए पनि बोल्दै जाँदा आफूलाई सक्ने भन्ने भरोसा बढाएको सन्दर्भ छ। त्यसैले ‘आत्मविश्वास’ को अर्थ आफूमाथिको भरोसा हो। यो शब्दले आफ्नो क्षमताप्रतिको विश्वास जनाउँछ।
Question 46बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘नगरपालिकाले हरेक टोलमा रातो र निलो डस्टबिन राखेको छ। यो नेपालको सबैभन्दा राम्रो फोहोर व्यवस्थापन हो। स्थानीयले अब फोहोर छुट्याएर राख्छन्।’ अनुच्छेदमा दिइएको तथ्य कुन हो?
- सबै नगरपालिकाले यही मोडेल अनिवार्य अपनाउनुपर्छ।
- नगरपालिकाले रातो र निलो डस्टबिन राख्यो। Correct answer.
- यो नेपालकै सबैभन्दा उत्कृष्ट फोहोर व्यवस्थापन हो।
- फोहोर छुट्याउने काम सबैका लागि सधैं सजिलो हुन्छ।
Explanation
तथ्य भनेको जाँच गर्न सकिने वा घटेको कुरा हो; ‘रातो र निलो डस्टबिन राख्यो’ भन्ने कुरा अनुच्छेदमा दिइएको छ। ‘सबैभन्दा उत्कृष्ट’, ‘अनिवार्य’ र ‘सधैं सजिलो’ जस्ता भनाइ व्यक्तिको मूल्याङ्कन हो, तथ्य होइन।
Question 47बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘रामले साथीलाई साइकल मागे। उसले दिन मानेन। राम हिँडेरै विद्यालय गयो।’ यहाँ ‘उसले’ ले कसलाई जनाउँछ?
- साइकललाई
- रामलाई
- साथीलाई Correct answer.
- विद्यालयलाई
Explanation
पहिलो वाक्यमा रामले साथीसँग साइकल मागेको छ। ‘उसले दिन मानेन’ भन्नाले साइकल दिन इन्कार गर्ने व्यक्ति साथी हो। त्यसैले ‘उसले’ ले साथीलाई जनाउँछ।
Question 48बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘स्थानीय विद्यालयले अभिभावक भेला बोलाएर छोरीलाई पनि छोरासरह पढाउन आग्रह गर्यो। भेलापछि छोरी भर्ना गर्ने परिवार बढे।’ विद्यालयले अभिभावक भेला बोलाउनुको मुख्य उद्देश्य के थियो?
- शिक्षकको सङ्ख्या घटाउने
- छोरीको शिक्षामा सचेतना बढाउने Correct answer.
- छोरालाई मात्र भर्ना गर्न लगाउने
- विद्यालयको मासिक शुल्क बढाउने
Explanation
विद्यालयले भेलामा छोरीलाई पनि छोरासरह पढाउन आग्रह गरेको छ र त्यसपछि छोरी भर्ना गर्ने परिवार बढेका छन्। यसले अभिभावकको धारणा बदलेर छोरीको शिक्षामा सचेतना बढाउने उद्देश्य देखाउँछ।
Question 49बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
पद्यांश पढ्नुहोस्: ‘सानो दियो साँझमा, / आँधीले निभाउन खोज्यो; / सबैले हात जोडेर ढाल्यो, / अँध्यारोमा उज्यालो बाँच्यो।’ पद्यांशको मुख्य सन्देश कुन हो?
- अँध्यारोमा बत्ती बाल्नु हुँदैन।
- आँधी आउँदा दियो निभ्नु स्वाभाविक हुन्छ।
- एकताले संकटमा पनि आशा जोगाउँछ। Correct answer.
- सबैले आफ्नो बाटो छुट्टै हिँड्नुपर्छ।
Explanation
दियो सानो भए पनि सबैले हात जोडेर ढाल्दा आँधीमा निभ्नबाट बचेको चित्रण छ। यो प्रतीकले संकटको बेला सामूहिक एकताले आशा र उज्यालो जोगाउँछ भन्ने सन्देश दिन्छ।
Question 50बोध तथा पठन सीप (Reading comprehension)
अनुच्छेद पढ्नुहोस्: ‘सहरमा साइकल लेन बनाइयो। केही महिनामा साइकल चलाउने बढे। तर लेनमा मोटरसाइकल पसेपछि दुर्घटना बढ्यो।’ यसबाट के बुझिन्छ?
- साइकल लेनले सधैं दुर्घटना बढाउँछ।
- साइकल चलाउनेको सङ्ख्या घटाउनुपर्छ।
- पूर्वाधार र नियम दुवै चाहिन्छ। Correct answer.
- मोटरसाइकल पूर्ण रूपमा प्रतिबन्ध लगाउनुपर्छ।
Explanation
साइकल लेन बनाउँदा चलन बढे पनि मोटरसाइकल पस्न नदिने नियम लागू नहुँदा दुर्घटना बढेको छ। त्यसैले पूर्वाधार मात्र होइन, त्यसको सही प्रयोगका लागि नियम कार्यान्वयन पनि आवश्यक छ।