SEE Compulsory Nepali case studies

अनुमानमूलक प्रश्नमा तीन विद्यार्थीका तीन थरी उत्तर

पहिचान: कविताको उत्तर अनुमानमूलक (inferential) हो। प्रश्नले 'आशय' सोधेको छ, त्यसैले शब्दको शाब्दिक अर्थ होइन, 'दोधारे' रूपकलाई अनुच्छेदका फाइदा र जोखिमसँग जोडेर लेखकको मनसाय निकाल्नुपर्थ्यो - कविताले ठ्याक्कै त्यही गरेकी छन्। सीता: उत्तरमा अनुच्छेदकै वाक्य छ, तर आशय निकालिएको छैन। यो पुनरुत्पादन (literal copying) हो; क्रियापद 'आशय के हो' भएकाले यसले पूरा अंक पाउनु हुँदैन। रमेश: 'सामाजिक सञ्जाल नै नचाहिने' भन्ने कुरा अनुच्छेदमा छैन; उसले आफ्नै पूर्वाग्रहबाट निष्कर्ष निकालेको छ (over-generalisation)। यो पठन-सीमा नाघ्ने त्रुटि हो, स्मरणको त्रुटि होइन। कविता: निष्कर्ष सही छ, तर प्रमाण-वाक्य छोटो छ; पूरा अंकका लागि अनुच्छेदको कुन वाक्यले के भन्छ भन्ने जोडाइ देखाउनुपर्थ्यो। निष्कर्ष: तीनै जना फरक सीपमा चुकेका हुन्। शिक्षकले 'कमजोर' भनेर एउटै उपचार दिनुभन्दा तीन फरक उपचार योजना बनाउनुपर्छ।.

भाववाच्यको ढाँचा नै द्विविधा: ३८ पुस्तिकाको अंकन निर्णय

एकरूप अंकन योजना (२ अंक): (क) कर्ता 'बाट/द्वारा' मा परिणत भएको - १ अंक; (ख) क्रियापद भाववाचक ढाँचामा (हिँडिनुपर्छ) - १ अंक। 'मबाट हिँड्नुपर्छ' → (क) मिल्यो, (ख) आंशिक → १ अंक। 'मलाई हिँड्नु पर्छ' → कारक नै नपरिवर्तिएको → ० अंक। 'हिँड्नु हुन्छ' → कर्ता हराएको → ० अंक। मतभेद टुङ्ग्याउने: दुवै शिक्षकले १० वटा पुस्तिका सँगै जाँच्ने (moderation), तीन नमुना उत्तरमा सहमति जनाउने, त्यसपछि बाँकी जाँच्ने; २ अंकभन्दा बढी फरक परे तेस्रो पाठक। अंकन योजना र सहमतिको टिप्पणी उत्तरपुस्तिका जाँच्ने कागजमा राख्नुपर्छ, ताकि पछि अंक सुधारको माग आउँदा आधार देखाउन सकियोस्।.

८ अंकको अनुच्छेदमा दुई परीक्षक, ५ अंकको फरक

चरण १ (१० मिनेट): तीन आयामका लागि 'एङ्कर' उत्तर छान्ने - उच्च, मध्य र न्यून गरी तीनवटा पुस्तिका, र दुवैले स्वतन्त्र रूपमा अंक दिने। चरण २ (१० मिनेट): तीनैमा फरक भए स्कोरिङ नोट (कुन आयाममा के हेरिने) स्पष्ट पार्ने। जस्तै: 'संरचनामा अनुच्छेदबीचको सङ्क्रमण-वाक्य हेरिने।' चरण ३ (२० मिनेट): बाँकी ९ पुस्तिका सहमत भएको नोटका आधारमा जाँच्ने; दुई अंकभन्दा बढी फरक परे तेस्रो पाठक। अभिलेख: नतिजा पत्रमा 'moderated' उल्लेख गर्ने र फरक परेका पुस्तिकाको नयाँ अंक कारणसहित राख्ने। यसो गर्दा भोलिको नतिजा र अभिभावक बैठकमा आउने प्रश्नको जवाफ दिने आधार बन्छ र अर्को पटकका लागि आयामगत रुब्रिक तयार हुन्छ।.

खण्डकाव्यको ५ अंकको उत्तर: घटना, भावना र सन्देशको फरक

७५ अंकको प्रश्नपत्र: ०.८५ र ०.३५ को बीचको निर्णय

सिद्धार्थ माध्यमिक विद्यालय, नेपालगन्जमा कक्षा १० को नेपाली विषयको ७५ अंकको नमुना प्रश्नपत्र बन्दै छ। विद्यालयको ढाँचामा व्याकरण १५ अंकको हुनुपर्ने, जसमा ५ अंक वस्तुगत र १० अंक लघु उत्तर। तयार भएको मस्यौदामा १५ वटै अंक वस्तुगत छन् र ९ प्रश्न 'ठिक/बेठिक' तथा 'खाली ठाउँ भर' ढाँचाका छन्। गत वर्षको विश्लेषणमा ती ९ प्रश्नको facility ०.८५ थियो भने 'वाक्य परिवर्तन' र 'उखानको प्रयोग' का प्रश्नमा ०.३५। शिक्षकसँग २ दिन मात्र छ, प्रश्नपत्र छाप्ने मिति तोकिएको छ, र प्रधानाध्यापकले 'गत वर्षकै ढाँचा दोहोर्याऊ' भन्नुभएको छ। कक्षामा ५२ विद्यार्थी छन्, जसमा ११ जनाले नेपाली माध्यम र ४१ ले अंग्रेजी माध्यमबाट अघिल्लो कक्षा पढेका हुन्। गत वर्ष व्याकरणको औसत ११.२/१५ थियो तर त्यो सजिला वस्तुगत प्रश्नकै कारण आएको थियो।. facility ०.३५ भएको सीप पनि परीक्षामा राख्नुको औचित्य के हो?