बोध तथा पठन सीप: अपठित गद्यांश र पद्यांशबाट अर्थ निकाल्ने सीप
बोध तथा पठन सीप
यो खण्डले दिइएको अपरिचित गद्यांश वा पद्यांश पढेर अर्थ बुझ्ने, केन्द्रीय भाव छुट्याउने र प्रश्नको ठ्याक्कै उत्तर दिने क्षमता जाँच्छ। अपठित गद्यांश र पद्यांश दुवै आउन सक्छन्; प्रश्न बहुवैकल्पिक, अति छोटो उत्तर, शब्दार्थ, शीर्षक र छोटो अनुच्छेदका रूपमा आउँछन्।
पढ्ने क्रम
- पहिले पूरा अनुच्छेद एकपटक छिटो पढ्नुहोस्, त्यसपछि प्रश्न पढ्नुहोस्, अनि अनुच्छेदमा फर्केर सम्बन्धित वाक्य खोज्नुहोस्।
- शीर्षक सोधिएमा समग्र अनुच्छेदको केन्द्रीय विचार बोक्ने शब्द समात्नुहोस्; एउटा वाक्यको विषय शीर्षक हुँदैन।
- सारांश आफ्नै छोटो शब्दमा लेख्नुहोस्, अनुच्छेदका वाक्य जस्ताको तस्तै नलेख्नुहोस्।
- शब्दार्थ प्रसंगअनुसार लिनुहोस्; एउटै शब्दको अनेक अर्थ हुन सक्छ।
काम गरिएको उदाहरण
अनुच्छेद: "हिमाली गाउँमा पहिलो वर्षा भयो। किसानले बीउ छरे। केही हप्तामै खेत हरियो भयो।" प्रश्न: उपयुक्त शीर्षक के हुन्छ? सोचाइ: पहिलो वाक्यले समय र स्थान दिन्छ, दोस्रोले काम, तेस्रोले परिणाम। तीनै वाक्य मिलेर "वर्षापछिको खेती" भन्ने केन्द्रीय भाव बनाउँछन्, त्यसैले "वर्षा र खेती" उपयुक्त शीर्षक हुन्छ; "हिमाल" मात्र लेख्दा पूरा भाव ओझेल पर्छ।
अङ्क गुमाउने ठाउँ
- "आफ्नै शब्दमा" भनिएको ठाउँमा पनि हुबहु वाक्य लेख्ने।
- शीर्षक पहिलो वाक्यको एउटा शब्दबाट मात्र बनाउने।
- पद्यांशमा लाक्षणिक अर्थ नबुझी शब्दशः अर्थ लेख्ने।
- तोकिएको शब्दसङ्ख्या नाघ्ने वा धेरै कम लेख्ने।