अभिव्यक्ति तथा लेखन: अनुच्छेद, पत्र, निबन्ध र सूचनाको ढाँचा
अभिव्यक्ति तथा लेखन
यस खण्डमा सूचना, अनुच्छेद, पत्र, निबन्ध, संवाद, विज्ञापन, सारांश, निवेदन र तथ्याङ्क वर्णनजस्ता व्यावहारिक तथा सिर्जनात्मक लेखनको ढाँचा र भाषिक शुद्धता जाँचिन्छ। अङ्क ढाँचा, विषयवस्तु र भाषामा बाँडिन्छ; विषय मात्र राम्रो भएर पुग्दैन।
ढाँचाका मुख्य बुँदा
- अनुच्छेद: एउटै केन्द्रीय भाव, तीनदेखि पाँच वाक्य, जोड्ने शब्द (तर, त्यसैले, यसैगरी) को सही प्रयोग।
- औपचारिक पत्र: ठेगाना, मिति, सम्बोधन, विषय, निवेदन वा जानकारी, धन्यवाद, भवदीय; अनौपचारिक पत्रमा आत्मीय सम्बोधन र व्यक्तिगत विषय।
- निबन्ध: भूमिका–विषयवस्तु (कारण, उदाहरण, प्रभाव)–उपसंहार; एउटै अनुच्छेदमा एउटै विचार।
- सूचना र विज्ञापन: छोटो, स्पष्ट, कार्यकारी क्रिया र सम्पर्क विवरणसहित।
काम गरिएको उदाहरण
"विद्यालयमा सरसफाई अभियान" विषयमा ५० शब्दको सूचना लेख्नु भनिएको छ। पहिले शीर्षक "सूचना", त्यसपछि कहिले (मिति र समय), कहाँ, के गर्ने र कसलाई सम्पर्क गर्ने - यी चार तत्व राख्दा ५० शब्दभित्रै पूरा सूचना बन्छ। कारण: सूचना पढ्नेले तुरुन्तै काम गर्न सकोस् भन्ने उद्देश्य हुन्छ, त्यसैले भावुक वर्णन होइन, तथ्य चाहिन्छ।
अङ्क गुमाउने ठाउँ
- पत्रमा मिति, सम्बोधन वा हस्ताक्षर छुटाउने।
- निबन्धमा भूमिका लामो बनाई विषयवस्तु छोट्याउने।
- तोकिएको शब्दसङ्ख्या नाघ्ने वा धेरै कम लेख्ने।
- सूचना र विज्ञापनको फरक नबुझी विज्ञापनमा आग्रहमूलक भाषा नराख्ने।