NT2 Programma I cheat sheet

Beoordeling Spreken Programma I loopt via vier criteria: samenhang, woordenschat en woordgebruik, grammaticale correctheid en uitspraak/vloeiendheid; elke vraag telt even zwaar mee in het eindcijfer.

Het examen Spreken bestaat uit meerdere opdrachten met voorbereidingstijd: je hoort of leest een situatie, krijgt circa 15-30 seconden voorbereiding en spreekt daarna 30-60 seconden in op een recorder; er is geen gesprekspartner.

Taalhandelingen die op Programma I worden getoetst: informatie vragen en geven, iets voorstellen, reageren op een voorstel, een mening geven met reden, klagen en iets regelen (afspraak, bestelling, klacht).

Een volledig antwoord bevat minimaal een kernzin met de taalhandeling plus een toelichting of reden; een antwoord van één korte zin levert onvoldoende woorden op voor het criterium samenhang.

Vaste formules die de beoordelaar verwacht bij voorstellen: 'Zullen we …?', 'Wat dacht je van …?', 'Ik stel voor dat …'; bij reageren: 'Dat lijkt me een goed idee', 'Ik weet het niet, want …', 'Liever niet, omdat …'.

Bij een klacht of probleem geldt de vaste volgorde: situatie benoemen, probleem concreet maken, gewenste oplossing vragen - bijvoorbeeld 'Ik heb gisteren … gekocht, maar … Zou u dat kunnen omruilen?'.

Woordvolgorde-regels die de beoordelaar direct hoort: na 'omdat/wanneer/als' gaat de persoonsvorm naar het einde; na 'daarom/daardoor/eerst dan' komt inversie (persoonsvorm direct na het eerste zinsdeel).

Uitspraakkenmerken die op Programma I worden beoordeeld: verstaanbaarheid, klemtoon op de juiste lettergreep en de Nederlandse 'ui', 'eu', 'sch' en de eind-'n' in meervoudsvormen; fouten tellen alleen mee als ze het begrip hinderen.

Beoordelingscriteria Schrijven Programma I: inhoud (alle deelvragen beantwoord), samenhang, woordenschat/woordgebruik, grammaticale correctheid en spelling/conventies; een gemiste deelvraag kost direct punten op inhoud.

Tekstsoorten op Programma I: e-mail of brief (formeel en informeel), berichtje, formulier invullen, klachtenbrief en korte instructie; de aanhef en afsluiting moeten passen bij de relatie met de lezer.

Formele brief: aanhef 'Geachte heer/mevrouw,' of 'Geachte heer Jansen,' met komma, afsluiting 'Met vriendelijke groet,' gevolgd door je naam; informele brief: 'Beste …,' en 'Groetjes,' of 'Hartelijke groet,'.

Standaardopbouw van een examenbrief: plaats en datum, aanhef, inleidende zin met de aanleiding, middenstuk met alle gevraagde punten, slotzin met gewenste reactie of actie, afsluitende groet en naam.

Spellingregels die vaak fout gaan: persoonsvorm in de tegenwoordige tijd bij 'jij/hij/zij' krijgt -t, behalve bij inversie ('Loop jij …?'); voltooid deelwoord met 'ge-' en -d of -t volgens 't kofschip of de infinitief.

Aaneenschrijven versus los: samenstellingen in één woord (huiswerk, klanten service is fout: klantenservice), maar woordgroepen los (een afspraak maken, een klacht indienen); getallen tot twintig en ronde getallen in letters, grote getallen in cijfers.

Hoofdlettergebruik: aan het begin van een zin, bij eigennamen, plaatsen, talen en dagen/maanden; niet bij seizoenen en niet bij functiebenamingen tenzij als titel gebruikt.

Verbindingswoorden die samenhang zichtbaar maken: 'eerst', 'daarna', 'verder', 'bovendien', 'daarom', 'echter', 'ten slotte'; elk verband tussen twee zinnen hoort een expliciet signaalwoord te hebben.

Lengte en tijdsindicatie: een examenbrief telt doorgaans 80-120 woorden bij een korte opdracht en 150-200 woorden bij een uitgebreide brief; reken op ongeveer 15-20 minuten per schrijfopdracht binnen het examenonderdeel.