Εταιρικός πελάτης μέσω discretionary trust: άρνηση αποκάλυψης δικαιούχων και πίεση χρόνου
Η εταιρεία σας είναι κυπριακή ΚΕΠΕΥ (ΕΠΕΥ) με άδεια λήψης, διαβίβασης και εκτέλεσης εντολών. Στα τέλη Μαρτίου ο υπεύθυνος σχέσης πελάτη φέρνει προς έγκριση αίτημα εγγραφής εταιρικού πελάτη. Κάτοχος λογαριασμού είναι η Alphaville Holdings Ltd, κυπριακή εταιρεία συμμετοχών, της οποίας το 100% κατέχει η Sterling Trust (BVI) Ltd ως trustee discretionary trust με έδρα τα Νησιά Μάρσαλ. Διευθυντής της κυπριακής εταιρείας είναι Κύπριος δικηγόρος που δηλώνει nominee και ισχυρίζεται ότι δεν γνωρίζει τους πραγματικούς δικαιούχους. Ο trustee αρνείται να κατονομάσει τους beneficiaries επικαλούμενος εμπιστευτικότητα, προσκομίζει όμως letter of wishes χωρίς ονόματα και δηλώνει ότι ο όμιλος δραστηριοποιείται στο εμπόριο πετρελαιοειδών στη Δυτική Αφρική. Η αρχική χρηματοδότηση θα είναι 5 εκατ. ευρώ. Ο διευθυντής συμμόρφωσης δέχεται πιέσεις να ολοκληρώσει την εγγραφή εντός 48 ωρών, επειδή ο πελάτης απειλεί να προσφύγει σε ανταγωνιστή. Το τμήμα πωλήσεων έχει ήδη υποσχεθεί προνομιακές προμήθειες.
1. Πώς προσδιορίζεται ο πραγματικός δικαιούχος της δομής και ποια στοιχεία πρέπει να συγκεντρωθούν πριν από οποιαδήποτε έγκριση;
Read the worked answer
Ποιος είναι ο πραγματικός δικαιούχος. Ο κανόνας του 25%+1 δεν εξαντλεί την ανάλυση όταν ο έλεγχος ασκείται μέσω trust. Η Sterling Trust (BVI) Ltd είναι νομικό πρόσωπο-trustee και όχι τελικός δικαιούχος· πραγματικοί δικαιούχοι είναι τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν τελικό αποτελεσματικό έλεγχο: ο settlor, τα φυσικά πρόσωπα πίσω από την εταιρεία-trustee, ο protector εφόσον υπάρχει, οι κατονομαζόμενοι beneficiaries ή η κατηγορία τους και κάθε πρόσωπο που δίνει οδηγίες στον trustee. Η letter of wishes, ακόμη και χωρίς ονόματα, δείχνει ότι υπάρχουν συγκεκριμένα πρόσωπα πίσω από τη δομή. Ο Κύπριος nominee director δεν είναι πραγματικός δικαιούχος· ενεργεί κατ' εντολήν άλλου, επομένως απλώς επαληθεύεται η ταυτότητά του.
Τι συγκεντρώνεται. Πλήρες οργανόγραμμα, trust deed και έγγραφα σύστασης, μητρώο μετόχων, επικυρωμένα έγγραφα ταυτότητας και διεύθυνσης όλων των φυσικών προσώπων, εξηγούμενη πηγή κεφαλαίων για τα 5 εκατ. ευρώ, πηγή περιουσίας του ομίλου (το εμπόριο πετρελαιοειδών στη Δυτική Αφρική είναι τομέας υψηλού κινδύνου διαφθοράς και TBML), οικονομικές καταστάσεις, τραπεζικές συστάσεις, δείγματα συμβάσεων και φορτωτικών, έλεγχος κυρώσεων, PEP και δυσμενούς δημοσιότητας σε όλες τις εμπλεκόμενες δικαιοδοσίες.
Η άρνηση έχει συνέπεια. Η επίκληση εμπιστευτικότητας δεν αίρει την υποχρέωση ταυτοποίησης. Αν ο trustee δεν κατονομάσει beneficiaries, η δέουσα επιμέλεια δεν ολοκληρώνεται και δεν συνάπτεται σχέση.
2. Μπορεί ο nominee director να αξιοποιηθεί ως senior managing official; Τι θα άλλαζε αν η δομή ήταν πράγματι αδιαφανής;
Read the worked answer
Η προσφυγή στον senior managing official είναι έσχατη λύση, όχι εναλλακτική διαδρομή όταν ο πελάτης αρνείται να συνεργαστεί. Προϋποθέτει: εξάντληση και τεκμηρίωση όλων των εύλογων μέσων ταυτοποίησης, επαλήθευση της ταυτότητας του αξιωματούχου, έγγραφη επιβεβαίωση του ρόλου του, έγκριση από ανώτερη διοίκηση, κατάταξη σε υψηλό κίνδυνο και ενισχυμένη συνεχή παρακολούθηση, με ρητή αιτιολόγηση στον φάκελο.
Εδώ η λύση δεν είναι διαθέσιμη για δύο λόγους. Πρώτον, δεν υπάρχει αντικειμενική αδυναμία αλλά άρνηση: settlor, protector και beneficiaries είναι κατ' αρχήν ταυτοποιήσιμοι και ο trustee αρνείται να τους αποκαλύψει. Δεύτερον, ο nominee director δεν ασκεί έλεγχο· λαμβάνει οδηγίες από τον trustee, οπότε η επίκλησή του θα ήταν κυκλική και θα νομιμοποιούσε την ίδια την αδιαφάνεια.
Αν η δομή ήταν όντως αδιαφανής και τεκμηριωμένα μη επιλύσιμη (π.χ. εισηγμένη εταιρεία χωρίς μέτοχο άνω του 25%), η οδός θα ήταν νόμιμη, αλλά θα απαιτούσε πλήρη φάκελο αναζήτησης και υψηλό κίνδυνο. Εν προκειμένω, η επίκλησή της θα συνιστούσε παράκαμψη της υποχρέωσης δέουσας επιμέλειας και θα ήταν δύσκολα υπερασπίσιμη σε έλεγχο.
3. Τι απόφαση λαμβάνετε για την εγγραφή και πώς τεκμηριώνετε τον χειρισμό της εσωτερικής πίεσης;
Read the worked answer
Απόφαση: δεν ολοκληρώνεται η εγγραφή. Χωρίς ταυτοποιημένους πραγματικούς δικαιούχους, η σχέση δεν μπορεί να συστηθεί· η προσωρινή αποδοχή με «ενισχυμένη παρακολούθηση» δεν θεραπεύει κενό ταυτοποίησης.
Ενέργειες: (1) Εσωτερική αναφορά στον MLRO και αξιολόγηση υποβολής αναφοράς στη ΜΟΚΑΣ - η άρνηση αποκάλυψης δικαιούχων σε συνδυασμό με το προφίλ του ομίλου και το αίτημα ταχύτητας συνιστά ύποπτη συμπεριφορά, ακόμη και χωρίς κατάθεση κεφαλαίων (απόπειρα συναλλαγής). (2) Απαγόρευση γνωστοποίησης στον πελάτη ή στον υπεύθυνο σχέσης πελάτη πέραν του αναγκαίου (tipping-off). (3) Έγγραφη ενημέρωση ανώτερης διοίκησης/διοικητικού συμβουλίου, με καταγραφή ότι η πίεση των 48 ωρών και οι υποσχεθείσες προμήθειες αποτελούν ζήτημα κουλτούρας κινδύνου και σύγκρουσης συμφερόντων. (4) Αν η διοίκηση διαφωνήσει, ο MLRO καταγράφει τη διαφωνία του· η έννομη υποχρέωση παραμένει σε αυτόν και στο ίδρυμα. (5) Τήρηση αρχείου της απόπειρας σχέσης για πέντε έτη και αξιολόγηση του κατά πόσον ο ίδιος εισηγητής πρέπει να παραμείνει στο δίκτυο.