CySEC AML common mistakes
CySEC AML · Understand the traps and how to avoid them.
Ο υποψήφιος εφαρμόζει δέουσα επιμέλεια ως προς τον πελάτη (CDD) μόνο σε νέους πελάτες και θεωρεί ότι οι υφιστάμενοι πελάτες δεν χρειάζονται επανέλεγχο, αγνοώντας την υποχρέωση για τακτική ενημέρωση και για επανάληψη CDD σε περιπτώσεις αλλαγής κινδύνου ή υπόνοιας.
Η σχετική νομοθεσία συχνά παρουσιάζεται ως «γνώρισε τον πελάτη» κατά την έναρξη της σχέσης, οπότε ο υποψήφιος απομνημονεύει τη στιγμή έναρξης και ξεχνά ότι το CDD είναι συνεχής διαδικασία· επίσης οι ερωτήσεις συχνά κρύβουν το γεγονός ότι ο πελάτης είναι «υφιστάμενος».
What to do instead
Να μελετά το CDD ως κύκλο: ταυτοποίηση, επαλήθευση, παρακολούθηση, επανέλεγχος βάσει κινδύνου και επανάληψη όταν αλλάζει το προφίλ ή υπάρχει ύποπτη δραστηριότητα. Να εντοπίζει στη διατύπωση λέξεις όπως «υφιστάμενος», «αλλαγή», «ύποπτη συναλλαγή» και να τις συνδέει με υποχρέωση επανάληψης CDD.
Ο υποψήφιος συγχέει το κατώφλι αναφοράς ύποπτων συναλλαγών (STR/SAR) με το κατώφλι ταυτοποίησης ή με το κατώφλι καταγραφής και απαντά ότι υποβάλλεται αναφορά μόνο όταν το ποσό υπερβαίνει ένα συγκεκριμένο όριο.
Τα αριθμητικά κατώφλια (π.χ. για περιστασιακές συναλλαγές, για ταυτοποίηση, για μεταφορές χρημάτων) είναι πολλά και μοιάζουν μεταξύ τους· η ύπαρξη ορίων σε άλλες υποχρεώσεις δημιουργεί την ψευδή γενίκευση ότι και η αναφορά υπόνοιας έχει όριο.
What to do instead
Να θυμάται τη βασική αρχή: η υποχρέωση αναφοράς ύποπτης συναλλαγής δεν εξαρτάται από ποσό· αρκεί η ύπονοια. Να διαχωρίζει νοητά τρεις κατηγορίες: όρια ταυτοποίησης, όρια καταγραφής/αναφοράς συγκεκριμένων συναλλαγών, και αναφορά υπόνοιας χωρίς όριο. Να επαληθεύει ποια υποχρέωση ζητά η ερώτηση πριν επιλέξει ποσό.
Ο υποψήφιος ταξινομεί ως «ύποπτη» κάθε συναλλαγή μεγάλου ποσού ή κάθε συναλλαγή με πρόσωπο από χώρα υψηλού κινδύνου, χωρίς να εξετάσει αν υπάρχει επαρκής αιτιολόγηση ή αν τα μέτρα αυξημένης δέουσας επιμέλειας αρκούν.
Τα σενάρια κινδύνου διδάσκονται με παραδείγματα υψηλού κινδύνου, οπότε ο υποψήφιος δημιουργεί μια απλοϊκή σύνδεση «υψηλός κίνδυνος = αναφορά» αντί για «υψηλός κίνδυνος = ενισχυμένα μέτρα».
What to do instead
Να διακρίνει σαφώς τρία επίπεδα: μέτρα απλής δέουσας επιμέλειας, αυξημένης δέουσας επιμέλειας (EDD) και αναφορά υπόνοιας. Να απαντά πρώτα «τι μέτρα απαιτούνται» και μόνο αν τα μέτρα δεν μειώνουν τον κίνδυνο ή προκύπτει ύπονοια να επιλέγει αναφορά. Να ζητά πάντα την αιτιολόγηση της συναλλαγής και την πηγή κεφαλαίων.
Ο υποψήφιος θεωρεί ότι το τραπεζικό απόρρητο ή η εμπιστευτικότητα εμποδίζει την κοινοποίηση πληροφοριών στην αρμόδια αρχή ή σε άλλη υπόχρεη οντότητα του ίδιου ομίλου.
Η εμπιστευτικότητα είναι έννοια οικεία από την καθημερινή τραπεζική πρακτική και φαίνεται να υπερισχύει· ο υποψήφιος δεν γνωρίζει ότι η νομοθεσία για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης προβλέπει ρητές εξαιρέσεις και «ασφαλή λιμάνια» για καλή τη πίστη κοινοποίηση.
What to do instead
Να απομνημονεύσει ότι η κοινοποίηση πληροφοριών στις αρχές και, υπό προϋποθέσεις, εντός ομίλου για σκοπούς ΚΞΧ/ΧΤ, επιτρέπεται και δεν συνιστά παραβίαση απορρήτου. Να διακρίνει την απαγόρευση «tipping off» (ενημέρωση του πελάτη) από την επιτρεπόμενη κοινοποίηση προς αρχές.
Ο υποψήφιος απαντά ότι η ευθύνη για την αναφορά ύποπτης συναλλαγής βαρύνει αποκλειστικά τον αρμόδιο υπάλληλο συμμόρφωσης (MLRO) και όχι κάθε εργαζόμενο που αντιλαμβάνεται την ύποπτη δραστηριότητα.
Η ύπαρξη ειδικού ρόλου συμμόρφωσης δημιουργεί την εντύπωση ότι μόνο αυτός έχει υποχρεώσεις· οι ερωτήσεις συχνά εστιάζουν στα καθήκοντα του MLRO και όχι στην εσωτερική διαδικασία αναφοράς.
What to do instead
Να θυμάται το μοντέλο δύο σταδίων: κάθε εργαζόμενος οφείλει να αναφέρει εσωτερικά στον αρμόδιο υπάλληλο, και ο MLRO αξιολογεί και αποφασίζει για την εξωτερική αναφορά. Να διαβάζει προσεκτικά αν η ερώτηση ζητά «ποιος αναφέρει εξωτερικά» ή «ποιος έχει υποχρέωση αναφοράς».
Ο υποψήφιος εξομοιώνει τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας με τη νομιμοποίηση εσόδων και απαντά ότι απαιτείται πάντα προέλευση από παράνομη δραστηριότητα ή ότι αρκεί η ύπαρξη «βρώμικου» χρήματος.
Οι δύο έννοιες διδάσκονται μαζί και μοιράζονται εργαλεία ανίχνευσης, οπότε η διάκριση θολώνει· η λέξη «χρηματοδότηση» υπονοεί ροή χρημάτων προς κάτι, που εύκολα συγχέεται με το ξέπλυμα.
What to do instead
Να εμπεδώσει τη βασική διαφορά: στη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας τα κεφάλαια μπορεί να είναι νόμιμης προέλευσης· το ζήτημα είναι ο προορισμός και ο σκοπός. Να εξασκείται σε σενάρια όπου μικρά ποσά από νόμιμες πηγές κατευθύνονται σε δικαιούχους υψηλού κινδύνου.
Ο υποψήφιος αγνοεί ότι οι κυρώσεις και οι λίστες δεσμευμένων κεφαλαίων εφαρμόζονται χωρίς όριο ποσού και ανεξάρτητα από την ύπαρξη υπόνοιας, και τις αντιμετωπίζει ως μέρος της συνήθους δέουσας επιμέλειας.
Οι έλεγχοι κυρώσεων γίνονται συχνά στο ίδιο στάδιο με το CDD, οπότε ο υποψήφιος τους θεωρεί παραλλαγή του CDD αντί για αυτοτελή υποχρέωση δέσμευσης και μη παροχής υπηρεσιών.
What to do instead
Να διακρίνει τρεις αυτοτελείς υποχρεώσεις: έλεγχος σελίδων κυρώσεων, δέσμευση περιουσιακών στοιχείων χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση, και αναφορά στην αρμόδια αρχή. Να θυμάται ότι η δέσμευση δεν απαιτεί απόδειξη ενοχής ή ύποπτης συναλλαγής.
Ο υποψήφιος παραβλέπει τον ρόλο των μη κερδοσκοπικών οργανώσεων και των εναλλακτικών συστημάτων μεταφοράς αξίας (π.χ. hawala) ως καναλιών χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και επικεντρώνεται μόνο σε τραπεζικά εμβάσματα.
Η ύλη για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας συχνά δίνει έμφαση στις τυπικές τραπεζικές ροές· τα άτυπα κανάλια αναφέρονται σύντομα και ο υποψήφιος δεν τα συνδέει με συγκεκριμένα σενάρια.
What to do instead
Να μελετήσει ξεχωριστά τους τομείς υψηλού κινδύνου για ΧΤ: ΜΚΟ, άτυπες μεταφορές αξίας, πληρωμές με μετρητά, κρυπτοστοιχεία, χρηματοδότηση μέσω εμπορίου. Για κάθε τομέα να θυμάται έναν δείκτη κινδύνου και το αντίστοιχο μέτρο ενισχυμένης επιμέλειας.
Ο υποψήφιος θεωρεί ότι η χρηματοδότηση της διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφής αφορά μόνο κρατικούς φορείς ή ότι ταυτίζεται πλήρως με τις κυρώσεις κατά προσώπων και δεν εξετάζει την ευαίσθητη φύση αγαθών, τεχνολογίας και διπλής χρήσης.
Η έννοια είναι τεχνική και σπάνια στην καθημερινή πρακτική, οπότε ο υποψήφιος την αντιμετωπίζει ως γενική αναφορά σε κυρώσεις χωρίς να κατανοεί το εύρος των χρηματοοικονομικών ροών που μπορεί να τη στηρίξουν.
What to do instead
Να μελετήσει τη χρηματοδότηση διάδοσης ως αυτοτελή κίνδυνο: χρηματοδότηση εμπορίου, αγαθά διπλής χρήσης, ενδιάμεσοι, εταιρείες «βιτρίνας», πλοία και logistics. Να συνδέει τα σενάρια με ενισχυμένη επιμέλεια πελατών και εμπορικών συναλλαγών, όχι μόνο με έλεγχο λιστών.
Ο υποψήφιος απαντά με βάση το τι «συνηθίζεται στην πράξη» ή τι «είναι λογικό» αντί για τη συγκεκριμένη νομική υποχρέωση, και δικαιολογεί την απάντηση με γενικές αρχές κινδύνου χωρίς να αναφέρει το απαιτούμενο μέτρο ή την προθεσμία.
Η ύλη περιλαμβάνει τόσο αρχές κινδύνου όσο και συγκεκριμένες διαδικαστικές υποχρεώσεις· ο υποψήφιος που έχει εμπειρία συμμόρφωσης τείνει να απαντά από την πρακτική του εμπειρία και όχι από το γράμμα των διατάξεων.
What to do instead
Να εξασκηθεί σε ερωτήσεις που ζητούν «ποιο μέτρο», «εντός ποιας προθεσμίας», «σε ποια αρχή». Να δημιουργήσει πίνακα με υποχρεώσεις, υπεύθυνο πρόσωπο, χρονικό όριο και αρχή αναφοράς, και να προετοιμάζεται πάντα με αναφορά στη διάταξη και όχι μόνο στη λογική του κινδύνου.