Τρεις στρογγυλές καταθέσεις, αίτημα μυστικότητας και εξερχόμενη μεταφορά σε τρίτο στα Εμιράτα
Πελάτης της ΚΕΠΕΥ σας από το 2016 είναι συνταξιούχος εκπαιδευτικός 67 ετών, κάτοικος Λεμεσού, με δηλωμένο ετήσιο εισόδημα 21.600 ευρώ από συντάξεις και επενδυτικό χαρτοφυλάκιο 40.000 ευρώ. Το προφίλ κινδύνου του είναι χαμηλό και η επανεξέταση γίνεται ετησίως. Στις 12 Μαΐου εμφανίζονται τρεις εισερχόμενες μεταφορές των 150.000 ευρώ η καθεμία, από τρεις εταιρείες με έδρα τη Λετονία, τη Βουλγαρία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με αιτιολογία «δάνειο». Καμία δεν είναι γνωστή στο ίδρυμα και καμία δεν συνδέεται εμφανώς με τον πελάτη. Την επόμενη ημέρα ζητά άμεση μεταφορά 440.000 ευρώ σε λογαριασμό τρίτου προσώπου σε τράπεζα των Εμιράτων, με αιτιολογία «οικογενειακή υποστήριξη». Δεν προσκομίζει συμβάσεις δανείου ούτε στοιχεία ταυτότητας του τρίτου. Όταν ο υπάλληλος ζητά διευκρινίσεις, απαντά ότι θα εξηγήσει αργότερα και ζητά να μην ενημερωθεί κανείς άλλος στην εταιρεία. Η εντολή παραμένει εκκρεμής στο σύστημα και η προθεσμία εκτέλεσης λήγει σε δύο ώρες.
1. Ποια είναι τα άμεσα βήματα του ιδρύματος πριν εκτελεστεί η μεταφορά και πότε προκύπτει υποχρέωση αναφοράς;
Read the worked answer
Πρώτα η συναλλαγή δεν εκτελείται. Το ίδρυμα μπορεί να καθυστερήσει την εκτέλεση όσο ολοκληρώνει δέουσα επιμέλεια· η εμπορική προθεσμία των δύο ωρών δεν δημιουργεί έννομη υποχρέωση εκτέλεσης.
Γιατί υπάρχει απόκλιση από το προφίλ. Τρεις στρογγυλές καταθέσεις της ίδιας ημέρας από τρεις ασύνδετες εταιρείες σε τρεις διαφορετικές δικαιοδοσίες, με αιτιολογία «δάνειο» αλλά χωρίς δανειακές συμβάσεις, σε πελάτη με σύνταξη 21.600 ευρώ, είναι σαφής ασυμφωνία με το γνωστό προφίλ. Η αμέσως επόμενη εντολή για διαβίβαση του ποσού σε τρίτο πρόσωπο στα Εμιράτα προσομοιάζει με layering, ενώ το αίτημα μυστικότητας δείχνει επίγνωση.
Ενέργειες: ταυτοποίηση και έλεγχος των τριών αποστολέων (κυρώσεις, PEP, δυσμενής δημοσιότητα, εταιρική δομή), ταυτοποίηση του δικαιούχου στα Εμιράτα, αίτημα δανειακών συμβάσεων και αποδεικτικών μεταξύ των μερών, άμεση κλιμάκωση στον MLRO. Η υποχρέωση αναφοράς γεννάται με την υποψία, όχι με την απόδειξη· ο MLRO υποβάλλει αναφορά στη ΜΟΚΑΣ χωρίς καθυστέρηση, συμπεριλαμβάνοντας και την απόπειρα συναλλαγής. Ο πελάτης δεν πληροφορείται ούτε το γεγονός ούτε το περιεχόμενο της αναφοράς· το αίτημα εγγράφων διατυπώνεται ως συνήθης επικαιροποίηση στοιχείων. Όλες οι αποφάσεις καταγράφονται με ώρα και αρμόδιο πρόσωπο.
2. Μετά την υποβολή της αναφοράς, μπορεί να εκτελεστεί η μεταφορά; Ποιος αποφασίζει και με ποια κριτήρια;
Read the worked answer
Το ενωσιακό πλαίσιο δεν απαγορεύει αυτομάτως την εκτέλεση μετά την αναφορά· αναστολή επιβάλλεται μόνο με εντολή αρμόδιας αρχής ή δικαστηρίου. Ωστόσο η εκτέλεση εν γνώσει σοβαρής υποψίας εκθέτει το ίδρυμα σε κατηγορία διευκόλυνσης νομιμοποίησης.
Υπερασπίσιμη διαδρομή εν προκειμένω: ο MLRO αποφασίζει αναστολή εκτέλεσης, ενημερώνει τη ΜΟΚΑΣ ότι η συναλλαγή τελεί σε αναμονή και ζητά οδηγίες, και καταγράφει εγγράφως το σκεπτικό, τον αποφασίζοντα και τον χρόνο. Η απόφαση λαμβάνεται σε επίπεδο MLRO/ανώτερης διοίκησης, όχι από τον υπάλληλο εξυπηρέτησης ή το τμήμα πωλήσεων.
Αν το ίδρυμα κρίνει ότι πρέπει να εκτελέσει (π.χ. επειδή η άρνηση θα αποκάλυπτε την αναφορά ή επειδή τα κεφάλαια δεν μπορούν να κρατηθούν), η απόφαση πρέπει να είναι γραπτή, αιτιολογημένη, να έχει λάβει υπόψη τον κίνδυνο για τρίτους και να συνοδεύεται από συνεχή παρακολούθηση. Σε κάθε περίπτωση, πριν από οποιαδήποτε πίστωση ή χρέωση ελέγχονται οι αποστολείς και ο δικαιούχος έναντι των ενοποιημένων λιστών ΕΕ/ΟΗΕ. Αν η ΜΟΚΑΣ δεν απαντήσει, ακολουθεί έγγραφη υπενθύμιση και τεκμηρίωση.
3. Τι κάνετε με τη σχέση πελάτη μετά τα γεγονότα και πώς αποτρέπετε επανάληψη;
Read the worked answer
Επαναξιολόγηση της σχέσης στο σύνολό της. Ο πελάτης αναβαθμίζεται σε υψηλό κίνδυνο· ελέγχεται το σύνολο της συναλλακτικής σχέσης από το 2016 (back-book review), καθώς και αν οι τρεις αποστολείς εμφανίζονται σε άλλους φακέλους πελατών - κάτι που θα άλλαγε την υπόθεση από μεμονωμένο περιστατικό σε δίκτυο.
Έξοδος ή συνέχιση: η έξοδος είναι δικαιολογημένη, αλλά πρέπει να γίνει χωρίς αποκάλυψη της αναφοράς· δεν επικαλείστε ποτέ τη ΜΟΚΑΣ ως λόγο τερματισμού. Εναλλακτικά, αν ο πελάτης συνεργαστεί και εξηγήσει πειστικά την πηγή των κεφαλαίων, η σχέση μπορεί να συνεχιστεί με ενισχυμένα μέτρα: επαλήθευση πηγής κεφαλαίων, περιορισμό ορίων και προϊόντων, συχνότερη επανεξέταση.
Τεχνικά μέτρα: κανόνες παρακολούθησης που σηματοδοτούν στρογγυλά ποσά από ασύνδετους τρίτους, πληρωμές προς τρίτους και καταθέσεις εκτός προφίλ· τεκμηρίωση για πέντε έτη μετά τον τερματισμό· ενημέρωση της εκτίμησης κινδύνου του ιδρύματος· αξιολόγηση του κατά πόσον ο πελάτης είναι θύμα ή «μουλάρι» (π.χ. επίγνωση της προέλευσης). Νέα γεγονότα συνεπάγονται συμπληρωματική αναφορά.