পঢ়া কবিতা (Prescribed Poetry)
কবিতা অংশত কি চোৱা হয়
কবিতা অংশই কবিতাৰ ভাৱাৰ্থ, কেন্দ্ৰীয় অনুভূতি, প্ৰতিমা, ৰস, অলংকাৰ, কবিৰ দৃষ্টিভংগী আৰু শিৰোনামৰ তাৎপৰ্য পৰীক্ষা কৰে। উত্তৰত শাৰীৰ আক্ষৰিক অৰ্থতকৈ কবিতাৰ প্ৰসংগত ওলোৱা ভাৱ গুৰুত্বপূৰ্ণ।
পাঠ কৰাৰ ধাপ
- প্ৰথমে কবিতাটো দুই-তিনিবাৰ পঢ়া; প্ৰতিটো স্তৱকৰ মূল ভাৱ একাষৰীয়া কৰা।
- ‘কবিয়ে কি বুজাব বিচাৰিছে’ আৰু ‘কবিতাৰ মূল ভাৱ কি’ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ পৃথক কৰা।
- উপমা, ৰূপক, অনুপ্ৰাস, শ্লেষ আদি অলংকাৰ চিনি উলিওৱা; কিন্তু নাম লিখাৰ আগতে সংজ্ঞা মিলাই চোৱা।
- ‘কিয়’ প্ৰশ্নত কাৰণ এটাৰ পৰা আনটোত সংযোগ ঘটোৱা।
- কবিতাৰ শব্দই দিয়া অনুভূতি (আশা, বেদনা, দেশপ্ৰেম) শব্দৰ সৈতে যুক্ত কৰা।
উদাহৰণ
‘চন্দ্ৰই ৰাতিৰ অন্ধকাৰত পোহৰ দিয়ে’ শাৰীত চন্দ্ৰক পোহৰৰ উৎস বুলি কোৱা হৈছে। যদি প্ৰশ্ন সোধে ‘চন্দ্ৰৰ প্ৰতীকী অৰ্থ কি?’, তেন্তে ‘আশা বা পথপ্ৰদৰ্শক’ বুলি লিখিব পাৰি, কাৰণ অন্ধকাৰৰ বিপৰীতে পোহৰৰ ভাৱ প্ৰকাশ পাইছে। কিন্তু ‘চন্দ্ৰ এটা গ্ৰহ’ বুলি বিজ্ঞানৰ উত্তৰ দিলে কবিতাৰ প্ৰসংগ হেৰায়। প্ৰতীকী অৰ্থ লিখোতে শাৰীৰ ভাৱৰ সৈতে মিল থকা শব্দ বাছিব লাগে।
নম্বৰ কটা ফান্দ
কবিতাৰ শাৰী গদ্যৰ দৰে আক্ষৰিক অৰ্থ লোৱা, কবি আৰু কবিতাৰ কথকক একেই বুলি ধৰা, অলংকাৰৰ নাম ভুল দিয়া, আৰু মূল ভাৱ নুলিখি কেৱল শব্দাৰ্থ দিয়া।