First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.
Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.
Question 1గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ సందర్భాన్ని చదవండి: “సావిత్రి ప్రతిరోజూ తెల్లవారుజామున లేచి, ఇంటి పనులన్నీ ముగించి, ఇరుగుపొరుగు పిల్లలకు ఉచితంగా చదువు చెప్పేది. ఎవరైనా కృతజ్ఞత చెబితే, ‘నేను చేసేది చాలా చిన్నది’ అని చిరునవ్వుతో అనేది.” ఈ వర్ణన ద్వారా సావిత్రి స్వభావంలో ఏ లక్షణాలు స్పష్టమవుతాయి?
- సేవాభావం, వినయం Correct answer.
- కఠినత్వం, నిర్దాక్షిణ్యం
- అహంకారం, పోటీతత్వం
- సోమరితనం, నిర్లక్ష్యం
Explanation
సావిత్రి ఉచితంగా పిల్లలకు చదువు చెప్పడం సేవాభావాన్ని, తన సహాయాన్ని చిన్నదిగా చెప్పుకోవడం వినయాన్ని సూచిస్తాయి. ఈ రెండు వివరాలే పాత్రను నిర్వచించే ఆధారాలు; మిగిలిన లక్షణాలను సందర్భం ధృవీకరించదు.
Question 2గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ వాక్యాన్ని పరిశీలించండి: “పరీక్షలో ఓడిపోయిన తరువాత రవి ఊరి జనం ఎదురుగా వచ్చినప్పుడల్లా ముఖం చాటుకున్నాడు.” ఇక్కడ ప్రయోగించిన ‘ముఖం చాటుకోవడం’ అనే జాతీయం తెలిపే భావం ఏది?
- అనారోగ్యంతో ఇంటిలోనే ఉండిపోవడం
- ఆనందంతో అందరితో కలిసి తిరగడం
- సిగ్గుతో ఎదురుపడకుండా తప్పించుకోవడం Correct answer.
- కోపంతో ఎవరితోనూ మాట్లాడకపోవడం
Explanation
పరాజయం తర్వాత ఊరివారిని ఎదుర్కోలేక సిగ్గుతో తప్పించుకోవడాన్ని ఈ జాతీయం సూచిస్తుంది. వాక్యంలోని ‘ఓడిపోయిన తరువాత’ అనే మాటయే సిగ్గు భావానికి ప్రధాన ఆధారం.
Question 3గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ సంభాషణను చదవండి: “తల్లి: ‘నీవు చదువు మానేసి సినిమాల్లో పేరు సంపాదిస్తానంటే నేను ఒప్పుకోను. కష్టపడి చదివి నిలబడితే ఏ రంగంలోనైనా పేరు తెచ్చుకోవచ్చు.’” తల్లి మాటల్లో ప్రధానంగా వ్యక్తమయ్యే భావం ఏది?
- కుమారుడి పట్ల ఉపేక్షను చూపడం
- సినిమా రంగం పట్ల అసూయను చూపడం
- అతని ఎంపిక పట్ల సంతోషాన్ని తెలపడం
- ఆందోళనతో కూడిన మార్గదర్శనం Correct answer.
Explanation
తల్లి మాటల్లో కుమారుడి భవిష్యత్తు పట్ల ఆందోళన, సరైన మార్గం చూపాలనే కోరిక రెండూ కనిపిస్తాయి. చదువు ద్వారా నిలబడమని చెప్పడం ఖండన కాదు; అది మార్గదర్శనం.
Question 4గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ సన్నివేశాన్ని చదవండి: “గ్రంథాలయానికి వచ్చిన చిన్నారి పుస్తకం తీసుకుని, చివరి పేజీ514 కనిపించకుండా చూసి, ‘అన్నా, ఈ పుస్తకం మార్చి ఇవ్వండి’ అన్నాడు. ‘ఎందుకు?’ అని అడిగితే, ‘ఇది నా చేతికి రావడానికి ముందే ఎవరో చదివి, మంచి భాగాలన్నీ గుర్తు పెట్టుకున్నారు; నేను మొదటి నుంచి చదవాలనుకుంటున్నాను’ అన్నాడు.” ఈ మాటల ద్వారా బాలుడి గురించి తెలిసేది ఏది?
- లైబ్రేరియన్ తప్పు చేశాడని అతను అనుకున్నాడని
- పుస్తకాన్ని మొదటి నుంచి పూర్తిగా చదవాలనే ఆసక్తి అతనికి ఉందని Correct answer.
- పుస్తకాలు చదవడం అతనికి ఇష్టం లేదని
- ఇతరులు గుర్తులు పెట్టిన పుస్తకం అంటే అతనికి భయమని
Explanation
బాలుడు ఇతరులు గుర్తులు పెట్టిన పుస్తకాన్ని మార్చమని అడగడం, తాను మొదటి నుంచి చదవాలని చెప్పడం అతని క్రమబద్ధమైన పఠనాసక్తిని చూపుతుంది. ఇది పుస్తకం పట్ల ఇష్టాన్ని, పూర్తి అనుభవాన్ని కోరుకోవడాన్ని తెలియజేస్తుంది.
Question 5గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ కథాంశాన్ని చదవండి: “అడవిలో కలప కోసం వెళ్లిన వడ్రంగి ఒక చెట్టును నరకబోతుంటే, ఆ చెట్టు మీద గూడు కట్టుకున్న పక్షి ‘నా పిల్లలు ఎగరలేవు; కొన్ని రోజులు ఆగండి’ అని వేడుకుంది. వడ్రంగి కొడవలిని దించి, ‘నా పని ఆలస్యమైనా నీ బాధ నాకు అర్థమవుతుంది’ అన్నాడు.” ఈ ఘట్టం ద్వారా వ్యక్తమయ్యే ప్రధాన భావం ఏది?
- వడ్రంగి వృత్తిలోని నైపుణ్యాన్ని ప్రశంసించడం
- జీవుల పట్ల దయ, సహానుభూతి Correct answer.
- పక్షుల పెంపకంలో పాటించాల్సిన విధానాలు
- అడవి సంపదను ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో వివరించడం
Explanation
వడ్రంగి తన పని ఆలస్యమైనా పక్షి బాధను గుర్తించి కొడవలిని దించడం దయను చూపుతుంది. కథ మొత్తం జీవుల పట్ల సహానుభూతిని ప్రధాన భావంగా నిలబెడుతుంది.
Question 6గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ సంఘటనను చదవండి: “ఊరి చెరువు ఎండిపోతుంటే పెద్దలు సమావేశమై ‘ఎవరి పొలం నుంచి ఎంత నీరు వచ్చినా కలిపి చెరువును నింపుదాం’ అని నిర్ణయించారు. కొందరు ‘నా పొలం నీరు ఎందుకు ఇవ్వాలి?’ అన్నారు. అప్పుడు పెద్దాయన ‘చెరువు నిండితే అందరి బావుల్లోనూ నీరు ఉంటుంది’ అన్నాడు.” ఈ సంఘటన ద్వారా రచయిత తెలియజేసే ఉద్దేశం ఏది?
- వ్యవసాయంలో నీటి పారుదల పద్ధతులను వివరించడం
- వ్యక్తిగత ఆస్తిని పెంచుకోవడమే ముఖ్యమని చాటడం
- పెద్దల ఆజ్ఞను ఎప్పుడూ శిరసావహించాలని బోధించడం
- సమష్టి ప్రయోజనమే వ్యక్తి ప్రయోజనం అని చాటడం Correct answer.
Explanation
పెద్దాయన మాట ప్రకారం చెరువు నిండితే అందరి బావుల్లోనూ నీరు ఉంటుంది; అంటే వ్యక్తి లాభం సమష్టి లాభంలోనే ఉంది. ఈ సంభాషణ ద్వారా రచయిత సహకార భావాన్ని చాటుతున్నాడు.
Question 7గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ వాక్యాన్ని చదవండి: “అతను ఎంత చెప్పినా వినకుండా తన పంతం నెగ్గించుకున్నాడు; చివరికి అది చెవిటివాడి ముందు శంఖం ఊదినట్టు అయింది.” ఈ సామెత సందర్భార్థం ఏది?
- ఎవరూ గుర్తించని, ప్రయోజనం లేని ప్రయత్నాన్ని సూచించడం Correct answer.
- బిగ్గరగా మాట్లాడే అలవాటును తెలపడం
- మౌనం పాటించడం ఉత్తమమని చెప్పడం
- సంగీత విద్యను నేర్పడాన్ని సూచించడం
Explanation
ఎదుటివారు వినని చోట ఎంత బిగ్గరగా చెప్పినా ఫలితం ఉండదు; అలాంటి వృథా ప్రయత్నాన్ని ఈ సామెత సూచిస్తుంది. పంతం నెగ్గించుకున్నా ఎవరూ వినకపోవడం ప్రయోజనరాహిత్యాన్ని స్పష్టం చేస్తుంది.
Question 8గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ వర్ణనను చదవండి: “మా ఊరి పెద్ద మనిషి ప్రతి సంవత్సరం పేదలకు రెండు రూపాయలు ఇచ్చి, తన పేరు పత్రికల్లో మూడు సార్లు రావడం చూసుకుంటాడు. ఆయన దానధర్మాల గురించి మాట్లాడేటప్పుడు ఊరంతా తల ఊపుతుంది-కొందరు మెచ్చుకోవడంతో, మరికొందరు నవ్వు ఆపుకోలేక.” ఈ వర్ణనలో రచయిత ధోరణి ఏమిటి?
- భయం
- నిర్లిప్తత
- ప్రశంస
- వ్యంగ్యం Correct answer.
Explanation
పెద్ద మనిషి దానాన్ని ప్రచార సాధనంగా మార్చుకోవడాన్ని, కొందరు నవ్వు ఆపుకోలేకపోవడాన్ని రచయిత చూపుతున్నాడు. ఇది ప్రశంస కాదు; ప్రతిష్ఠ కోసం చేసే పనులను ఎగతాళి చేసే వ్యంగ్య ధోరణి.
Question 9గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ సంభాషణను పరిశీలించండి: “రాములు తన పొలం సరిహద్దులో ఉన్న బావిని పొరుగువాడు వాడుకోవడానికి అనుమతించాడు. కొడుకు ‘అది మన ఆస్తి’ అని అభ్యంతరం చెప్పాడు. రాములు ‘నీళ్లు ఉన్న బావిని ఇతరులు వాడుకుంటే మనకేం నష్టం? దాన్ని కాపాడుకోవడం కంటే పంచుకోవడంలోనే మనసు విశాలమవుతుంది’ అన్నాడు.” ఈ మాటల ఆధారంగా రాములు భావజాలానికి అత్యంత సమీపమైన వివరణ ఏది?
- కొడుకు మాటను ఎప్పుడూ ఒప్పుకోకుండా మొండిగా ప్రవర్తిస్తాడు
- ఆస్తిని కాపాడుకునే బాధ్యతతో పాటు పంచుకోవడం మనసును విశాలం చేస్తుందని నమ్ముతాడు Correct answer.
- ఆస్తిని ఇతరులకు పూర్తిగా వదులుకోవడమే సరైన మార్గమని చెబుతాడు
- బావి వాడకం వల్ల తన పంటకు నష్టం వస్తుందని భయపడతాడు
Explanation
రాములు బావిని పంచుకోవడం వల్ల నష్టం లేదని, దాన్ని కాపాడుకోవడం కంటే పంచుకోవడం మనసును విశాలం చేస్తుందని చెబుతాడు. అంటే ఆస్తి బాధ్యతను నిరాకరించకుండా ఔదార్యాన్ని కలిపే భావజాలం అతనిది.
Question 10గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ ముగింపును చదవండి: “పట్టణం నుంచి వచ్చిన ఉపాధ్యాయిని గ్రామంలో పిల్లలను చదివించాలని నిశ్చయించుకుంది. కొన్ని నెలల తర్వాత ఆమెకు పట్టణంలో మంచి ఉద్యోగావకాశం వచ్చింది. ఆమె ఉత్తరం రాసి, బ్యాగు సిద్ధం చేసుకుంది. మరుసటి రోజు ఉదయం పాఠశాల మెట్ల మీద పిల్లలు ఆమె కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు; ఆమె బ్యాగును దించి, చాక్పీసును అందుకుంది.” ఈ ముగింపు ద్వారా తెలిసేది ఏది?
- పట్టణంలో ఉద్యోగం చేరాలని ఆమె తుది నిర్ణయం తీసుకుంది
- పిల్లలు ఆమెను వెళ్లనివ్వలేదు
- ఆమె ఉద్యోగావకాశం ఆశ చెడిపోయింది
- బోధనా బాధ్యతను ఉద్యోగావకాశం కంటే గొప్పగా ఎంచింది Correct answer.
Explanation
పిల్లలు ఎదురుచూస్తున్న దృశ్యం చూసి ఆమె బ్యాగును దించి చాక్పీసు అందుకోవడం, ఉద్యోగావకాశాన్ని వదిలి బోధనను ఎంచుకోవడాన్ని సూచిస్తుంది. మాటలు లేకుండా చర్య ద్వారానే రచయిత ఆమె నిర్ణయాన్ని స్పష్టం చేశాడు.
Question 11గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ సందర్భాన్ని చదవండి: “ఉపాధ్యాయుడు పిల్లలను ప్రతి శనివారం గ్రంథాలయానికి తీసుకెళ్లేవాడు. పిల్లలు పుస్తకం చదివి, నచ్చిన భాగాన్ని సోమవారం తరగతిలో వివరించాలి. ఒకరు పుస్తకం తెరవకుండా పేర్లు మాత్రమే నేర్చుకుని మెప్పు పొందాలని ప్రయత్నించాడు. ఉపాధ్యాయుడు ‘చదవకుండా చెప్పేది జ్ఞాపకం కాదు, పునశ్చరణ’ అన్నాడు.” ఉపాధ్యాయుడి మాటల భావం ఏమిటి?
- పుస్తకం పేర్లు నేర్చుకుంటే మెప్పు సంపాదించవచ్చు.
- గ్రంథాలయానికి వెళ్లడం మాత్రమే చదువు.
- చదవకుండా గుర్తుపెట్టుకోవడం నిజ జ్ఞానం కాదు. Correct answer.
- తరగతిలో వివరించడం అనవసరం.
Explanation
ఉపాధ్యాయుడు పుస్తకం చదవడం, అర్థం చేసుకోవడం ముఖ్యమని చెబుతున్నాడు; పేర్లు గుర్తుపెట్టుకోవడం లేదా బయటివిధులు మాత్రమే చాలు అని కాదు. ‘పునశ్చరణ’ అనే మాట ద్వారా ఆచరణ లేని జ్ఞాపకాన్ని ఆయన తిరస్కరిస్తున్నాడు.
Question 12గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ వాక్యాన్ని పరిశీలించండి: “పట్టణంలో ఉద్యోగం వచ్చినా రైతు కొడుకు సెలవుల్లో ఊరికి వచ్చి తండ్రికి చేదోడు వాదోడుగా నిలిచాడు.” ఇక్కడ ‘చేదోడు వాదోడుగా’ అనే పదబంధానికి సరైన అర్థం ఏది?
- ఆటంకంగా
- సలహాదారుగా
- భారంగా
- సహాయంగా Correct answer.
Explanation
‘చేదోడు వాదోడుగా’ అనే పదబంధం సహాయంగా, తోడుగా నిలవడం అనే అర్థాన్ని ఇస్తుంది. తండ్రి పనుల్లో కొడుకు సహాయం చేసిన సందర్భానికి ఇది సరిపోతుంది; ఇతర అర్థాలు వాక్యభావానికి విరుద్ధం.
Question 13గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ వర్ణనను చదవండి: “అమ్మమ్మ ప్రతి సాయంత్రం ఇంటి ముందు ముగ్గు వేసి పిల్లలకు కథ చెప్పేది. ఒకరోజు వర్షం పడినా ముగ్గు వేయడం మానలేదు; కథను మాత్రం ఇంట్లోనే చెప్పింది.” ఈ వర్ణనలో అమ్మమ్మ స్వభావంలో ప్రధానంగా కనిపించే లక్షణం ఏది?
- స్వార్థం
- అలసత్వం
- నిత్యకృత్యంపై శ్రద్ధ Correct answer.
- నిర్లక్ష్యం
Explanation
వర్షం పడినా ముగ్గు వేయడం మానకపోవడం ఆమె తన నిత్యకృత్యంపై చూపే శ్రద్ధను తెలియజేస్తుంది. కథను ఇంట్లోనే చెప్పడం పరిస్థితికి అనుగుణంగా మారడాన్ని సూచిస్తుంది; ఇది అలసత్వం లేదా నిర్లక్ష్యం కాదు.
Question 14గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ కథాంశాన్ని చదవండి: “గ్రామంలో బాలికలను పాఠశాలకు పంపడాన్ని కొందరు వెక్కిరించేవారు. కమల ఉపాధ్యాయిని అయిన తరువాత, తన బడిలో బాలికలకు ప్రత్యేక సాయం ఏర్పాటు చేసింది. ‘నేను ఎదుర్కొన్న అవమానం మరొకరు ఎదుర్కోకూడదు’ అని ఆమె చెప్పింది.” ఈ భాగం ప్రధానంగా తెలియజేసే భావం ఏది?
- విద్య ద్వారా ధనం సంపాదించడం
- ఉపాధ్యాయ వృత్తి ఆర్థిక లాభం కోసం
- అవమానానికి ప్రతీకారమే సరైన సమాధానం
- బాలికల విద్యకు అడ్డంకులు తొలగించడం Correct answer.
Explanation
కమల తాను అనుభవించిన అవమానాన్ని ప్రతీకారంతో కాక, మరి ఎవరూ అలాంటి అవమానం పొందకూడదని సహాయం అందించడం ద్వారా స్పందించింది. అందువల్ల ఈ భాగం బాలికల విద్యకు ఉన్న అడ్డంకులను తొలగించే సంకల్పాన్ని ప్రధానంగా చూపుతుంది.
Question 15గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ సంభాషణను చదవండి: “తండ్రి: ‘నీవు రోజూ పుస్తకం చదువుతావు; పొలం పని ఎప్పుడు నేర్చుకుంటావు?’ కొడుకు: ‘అయ్యా, పుస్తకంలోని మెట్టు విధానం చదివి మన పొలంలో ప్రయోగిస్తే దిగుబడి పెరుగుతుందని ఉపాధ్యాయుడు చెప్పాడు.’” ఈ సంభాషణలో కొడుకు ఉద్దేశం ఏమిటి?
- తండ్రిని ఎదిరించి ఇంటిని విడిచిపోవడం
- చదువును ఆచరణలో ఉపయోగించాలని చెప్పడం Correct answer.
- పొలం పనిని పూర్తిగా నిరాకరించడం
- ఉపాధ్యాయుడిని మాత్రమే ప్రశంసించడం
Explanation
కొడుకు పుస్తక జ్ఞానాన్ని పొలం పనిలో ప్రయోగించడం ద్వారా దిగుబడి పెంచవచ్చని చెబుతున్నాడు. ఇది చదువుకూ పనికీ మధ్య సంబంధాన్ని చూపుతుంది; తండ్రిని ఎదిరించడం లేదా పొలం పనిని వదిలేయడం ఇందులో లేదు.
Question 16గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ సంఘటనను చదవండి: “కరువు సంవత్సరంలో ఊరి బావి ఎండిపోయింది. రామయ్య తన పొలం నుంచి నీరు తీసుకునే మార్గాన్ని మూసి, ఊరి బావికి కాలువ తవ్వించాడు. కొందరు అతనిని తెలివిలేనివాడన్నారు. వర్షాలు వచ్చాక బావి నిండింది; అందరూ అతనిని మెచ్చుకున్నారు.” రామయ్య కాలువ తవ్వించడానికి ప్రధాన కారణం ఏది?
- వర్షాలు వచ్చి బావి నిండడం
- తన పొలానికి ఎక్కువ నీరు రావడం
- ఊరి బావి ఎండిపోవడం Correct answer.
- పొరుగువారి మెప్పు సంపాదించడం
Explanation
సంఘటనలో మొదట ఊరి బావి ఎండిపోవడం జరిగింది; దానికి పరిష్కారంగా రామయ్య కాలువ తవ్వించాడు. వర్షాలు రావడం తరువాత జరిగిన ఫలితం, కారణం కాదు.
Question 17గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ సన్నివేశాన్ని చదవండి: “సభలో పెద్ద మనిషి గంటసేపు ‘సేవ, త్యాగం’ గురించి మాట్లాడాడు. చివరిలో పేద విద్యార్థులకు ఇస్తామన్న డబ్బును తన స్వంత ఖర్చులకు మళ్లించాడు. రచయిత ఆ సన్నివేశాన్ని ‘ఘనమైన ప్రసంగం, ఖాళీ చేతులు’ అని ముగించాడు.” ఇందులో రచయిత ధ్వని ఏమిటి?
- సభ నిర్వహణను విమర్శించడం
- ప్రసంగ నైపుణ్యాన్ని ప్రశంసించడం
- ఆచరణ లేని మాటలను ఎద్దేవ చేయడం Correct answer.
- పేద విద్యార్థులను సమర్థించడం
Explanation
‘ఘనమైన ప్రసంగం, ఖాళీ చేతులు’ అనే ముగింపు మాటల్లో మంచి ఉపన్యాసం ఉంది కానీ సహాయం మాత్రం లేదు అనే వ్యంగ్యాన్ని తెలియజేస్తుంది. అందువల్ల రచయిత మాటలకూ చేతలకూ మధ్య ఉన్న వైరుధ్యాన్ని ఎద్దేవ చేస్తున్నాడు.
Question 18గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ ముగింపును చదవండి: “పరీక్షలో మంచి మార్కులు రాలేదని సోమ అడవికి పోయి ఏడ్చింది. అక్కడ గాయపడిన రెక్కతోనూ గూడు కట్టడానికి ప్రయత్నిస్తున్న పక్షిని చూసింది. ఆమె కన్నీళ్లు తుడుచుకుని ఇంటికి వెళ్లి, తప్పులు సవరించుకోవడం మొదలుపెట్టింది.” ఈ ముగింపు సూచించే భావం ఏది?
- ప్రకృతి నుంచి పాఠం నేర్చుకుని ముందుకు సాగడం Correct answer.
- పరీక్ష ఫలితమే జీవితపు చివరి నిర్ణయం
- అడవిలో ఒంటరిగా ఉండడం మంచిది
- ఏడవడం వల్ల సమస్య తీరిపోవడం
Explanation
గాయపడిన పక్షి గూడు కట్టడానికి ప్రయత్నించడం చూసి సోమ తన బాధను దాటి తప్పులు సవరించుకోవడం మొదలుపెట్టింది. అంటే ప్రకృతి నుంచి పాఠం నేర్చుకుని ముందుకు సాగడం ఈ ముగింపు భావం; ఏడవడం సమస్యను తీర్చలేదు.
Question 19గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ కథాంశానికి సరిగ్గా సరిపోయే శీర్షికను ఎంచుకోండి: “ఒక కుమ్మరి తన బండిని ఊరి మధ్య నిలిపి పిల్లలకు కుండలు చేసి ఇచ్చేవాడు. పాఠశాలకు సామగ్రి కొనలేక ఊరు ఆగిపోయినప్పుడు, అతను తన కుండలను అమ్మి డబ్బు ఇచ్చాడు. ఊరి ప్రజలు కలిసి ‘మట్టి దీపం’ పేరుతో నిధిని ఏర్పాటు చేశారు.” ఈ కథకు ఉత్తమ శీర్షిక ఏది?
- ఊరి మధ్య బండి
- కుమ్మరి వ్యాపారం
- మట్టి దీపం Correct answer.
- పాఠశాల సమస్య
Explanation
‘మట్టి దీపం’ అనే పేరు కుమ్మరి తన కుండలను అమ్మి పాఠశాలకు సహాయం చేయడాన్ని, నిస్వార్థంగా వెలుగు ఇచ్చే దీపంగా సూచిస్తుంది. అందువల్ల ఇది కథలోని ప్రధాన భావాన్ని తెలిపే ప్రతీకాత్మక శీర్షిక; ఇతర శీర్షికలు ఒక సంఘటనను మాత్రమే చెబుతాయి.
Question 20గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ సంభాషణను పరిశీలించండి: “జమీందారు కొడుకు: ‘నీవు మా ఇంట్లో పనికి రావాల్సింది, పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయుడిగా ఎందుకు?’ రామయ్య: ‘అయ్యా, మీ ఇంటి పని ఒకరికి మేలు చేస్తుంది; బడి పని ఊరి తరానికి మేలు చేస్తుంది.’” రామయ్య మాటల ప్రధాన భావం ఏది?
- బడి పని సులభమైనది
- ఉద్యోగంలో డబ్బే ముఖ్యం
- సామాజిక విద్య ప్రభావం విస్తృతం Correct answer.
- జమీందారు పని గౌరవం తక్కువ
Explanation
రామయ్య ఒకరి ఇంటి పని ఒక వ్యక్తికే మేలు చేస్తుందని, బడి పని మాత్రం ఊరి తరానికి మేలు చేస్తుందని పోలుస్తున్నాడు. అందువల్ల సామాజిక విద్య ప్రభావం వ్యక్తిగత సేవ కంటే విస్తృతం అనే భావం ప్రధానం.
Question 21గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్యభాగంలోని ఈ చిన్న పరిచయాన్ని చదవండి: “అన్నపూర్ణ ఉపాధ్యాయిని. పాఠశాల ముగిసిన తర్వాత కూడా బలహీన విద్యార్థులను ఇంటికి పిలిచి చదివించేది. ఎవరైనా డబ్బు ఇస్తామంటే ‘నేను చేసేది నా విధి’ అనేది.” ఈ గద్యభాగం ద్వారా అన్నపూర్ణ స్వభావంలో ప్రధానంగా తెలిసే లక్షణం ఏది?
- బోధనలో అలసట చూపడం
- తన పేరు పత్రికల్లో రావాలని కోరడం
- పోటీతత్వంతో పని చేయడం
- నిస్వార్థ సేవాభావం Correct answer.
Explanation
అన్నపూర్ణ డబ్బు తీసుకోకుండా బలహీన విద్యార్థులకు సహాయం చేస్తుంది; తాను చేసేది విధి అంటుంది. ఇది ప్రతిఫలం ఆశించని సేవాభావాన్ని చూపుతుంది. పోటీ, ప్రచారం, అలసటకు సంబంధించిన ఆధారం ఇందులో లేదు.
Question 22గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్యభాగంలోని ఈ సంఘటనను చదవండి: “వరద తర్వాత రైతు దగ్గర మిగిలిన విత్తనాలను పొరుగువారికి పంచాడు. ‘నా పొలం మొదట’ అనకుండా అందరూ విత్తనాలు వేసుకున్నారు.” ఈ సంఘటన తెలియజేసే ప్రధాన భావం ఏది?
- పొరుగువారి కంటే ముందు తమ పని చూసుకోవాలి
- పంచుకోవడం సమాజాన్ని బలపరుస్తుంది Correct answer.
- సంక్షోభ సమయంలో ఎవరికి వారే ఆలోచించాలి
- విత్తనాలు ఎక్కువగా ఉంటేనే సహాయం చేయాలి
Explanation
రైతు తనకు మిగిలిన విత్తనాలను ఇతరులకు ఇచ్చి అందరూ విత్తనాలు వేసుకునేలా చేశాడు. ఇది స్వార్థం కాక పరస్పర సహకారాన్ని చూపుతుంది. అందుకే పంచుకోవడం ద్వారా సమాజం బలపడుతుందనే భావం సరైనది.
Question 23గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్యభాగంలోని ఈ సన్నివేశాన్ని చదవండి: “రైలు ఆలస్యమైంది. స్టేషన్లో ఒక వృద్ధుడు తడబడుతూ నడుస్తుంటే యువకుడు అతని సామాను మోసి, రైలు ఎక్కించాడు. తన బస్సు వెళ్లిపోయినా అతను సంతోషించాడు.” ఈ సన్నివేశంలో యువకుడి చర్య వ్యక్తం చేసే విలువ ఏది?
- పొదుపు
- సేవాభావం Correct answer.
- ఆత్మరక్షణ
- సమయపాలన
Explanation
యువకుడు వృద్ధుడికి సామాను మోసి రైలు ఎక్కించడంలో ఇతరులకు సహాయం చేయాలనే భావం కనిపిస్తుంది. తన బస్సు వెళ్లిపోయినా సంతోషించడం ద్వారా అది నిస్వార్థ సేవగా తెలుస్తుంది. అందుకే ఇది సేవాభావాన్ని సూచిస్తుంది.
Question 24గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్యభాగంలోని ఈ సంభాషణను పరిశీలించండి: “విద్యార్థి: ‘నేను చదవలేను; మా ఇంట్లో ఎవరూ చదువుకోలేదు.’ ఉపాధ్యాయుడు: ‘నీ సామర్థ్యాన్ని ఇంటి పరిస్థితులతో కొలవకు; ప్రయత్నించు.’” ఉపాధ్యాయుడి మాటల స్వరం ఏమి తెలుపుతుంది?
- ఎగతాళి చేసే స్వరం
- ప్రోత్సాహక స్వరం Correct answer.
- పట్టించుకోని ఉపేక్షా స్వరం
- కఠినంగా నిందించే స్వరం
Explanation
ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థి పరిస్థితిని అర్థం చేసుకుని, సామర్థ్యాన్ని తక్కువగా భావించకుండా ప్రయత్నించమని చెబుతున్నాడు. ఇది విద్యార్థిలో ధైర్యం నింపే ప్రోత్సాహక స్వరం. నింద, ఎగతాళి, ఉపేక్ష ఇందులో లేవు.
Question 25గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్యభాగంలోని ఈ ఘటనను చదవండి: “రోడ్డుపై చెత్త వేయడం ఊరిలో అలవాటు. ఒక బాలిక రోజూ చీపురు తీసుకుని ఆ భాగాన్ని శుభ్రం చేసేది. కొన్నాళ్లకు పెద్దలు సిగ్గుపడి తామే శుభ్రం చేయసాగారు.” ఈ గద్యభాగం ద్వారా రచయిత సూచించే భావం ఏది?
- పిల్లలు చేసే పని ఎవరూ గమనించరు
- శుభ్రత ప్రభుత్వం మాత్రమే చూడాలి
- ఆచరణ ద్వారా మార్పు తేవచ్చు Correct answer.
- పెద్దలు ఎప్పుడూ తప్పు చేయరు
Explanation
బాలిక మాటలతో కాక తన పనితో శుభ్రతను ఆచరించి పెద్దలను ప్రభావితం చేసింది. దీని ద్వారా వ్యక్తిగత ఆచరణ సమాజంలో మార్పు తేగలదని రచయిత సూచిస్తున్నాడు. మిగిలిన ఎంపికలు ఘటనకు విరుద్ధమైన భావాలు.
Question 26గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్యభాగంలోని ఈ సందర్భాన్ని చదవండి: “కిరణ్ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడై ఊరికి తిరిగి వచ్చాడు. ఉద్యోగం చేరకముందే తన పాఠశాలకు వెళ్లి, తనను చదివించిన ఉపాధ్యాయుడికి కృతజ్ఞతలు చెప్పాడు.” కిరణ్ ఈ చర్యకు ప్రధాన కారణం ఏది?
- ఉద్యోగం త్వరగా రావాలని కోరడం
- ఊరిలో తన పేరు ప్రచారం చేయించడం
- ఉపాధ్యాయుడికి ధనసహాయం చేయడం
- తోడ్పడిన వారిని గుర్తించడం Correct answer.
Explanation
కిరణ్ తన విజయానికి కారణమైన ఉపాధ్యాయుడిని గుర్తించి కృతజ్ఞతలు చెప్పాడు. ఇది తనకు తోడ్పడిన వారిని మరచిపోకపోవడాన్ని చూపుతుంది. ఉద్యోగం, ప్రచారం, ధనసహాయం ఈ చర్యలో ప్రధాన కారణాలు కావు.
Question 27గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్యభాగంలోని ఈ కథాంశానికి సరిపోయే శీర్షికను ఎంచుకోండి: “ఒక అమ్మాయి ప్రతిరోజూ గ్రంథాలయానికి వెళ్లి పుస్తకాలు చదివేది. చదివిన కథలను ఊరి పిల్లలకు వినిపించేది. ఆమె ప్రోత్సాహంతో కొందరు పిల్లలు చదవడం మొదలుపెట్టారు.”
- పుస్తకాల ఖరీదు
- ఊరి చరిత్ర
- చదువు పంచిన చైతన్యం Correct answer.
- గ్రంథాలయం గొప్పతనం
Explanation
అమ్మాయి తాను చదవడమే కాక తన చదువు ద్వారా పిల్లల్లో చదివే ఆసక్తిని రేకెత్తించింది. అందుకే శీర్షికలో చదువు పంచిన చైతన్యం అనే భావం ప్రధానంగా వస్తుంది. గ్రంథాలయం గొప్పతనం, పుస్తకాల ఖరీదు, ఊరి చరిత్ర ముఖ్యాంశాలు కావు.
Question 28గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్యభాగంలోని ఈ ముగింపును చదవండి: “పోటీలో ఓడిన రమ్య తన డ్రాయింగ్ పేపర్ను చింపబోయింది. అప్పుడే ఆమె చిన్నన్న ఒక పాత పేపరుపై గీసిన బొమ్మను చూపి, ‘ఇది నా మొదటి ప్రయత్నం’ అన్నాడు. రమ్య కత్తెరను దింపేసి, కొత్త పేపరు తీసుకుంది.” ఈ ముగింపు సూచించే భావం ఏది?
- పాత బొమ్మలను చూసి సంతోషించాలి
- ఓటమి తర్వాత ప్రయత్నం మానేయాలి
- మళ్లీ ప్రయత్నించాలి Correct answer.
- పోటీల్లో గెలవడమే ఏకైక లక్ష్యం
Explanation
చిన్నన్న తన మొదటి ప్రయత్నాన్ని గుర్తు చేయడంతో రమ్య ఆత్మవిశ్వాసం పుంజుకుంది. ఆమె పేపరు చింపకుండా కొత్త పేపరు తీసుకోవడం పునఃప్రయత్నాన్ని సూచిస్తుంది. ఓటమి తర్వాత మానేయడం లేదా గెలుపే లక్ష్యంగా భావించడం ఇందులో లేదు.
Question 29గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్యభాగంలోని ఈ పాత్రలను పరిశీలించండి: “పరీక్షలో తక్కువ మార్కులు వచ్చినప్పుడు ఒక విద్యార్థి ‘నా ప్రయత్నం తక్కువైంది’ అని తప్పులు సరిచేసుకున్నాడు. మరొక విద్యార్థి తన తప్పును ఉపాధ్యాయుడి మీద వేశాడు.” ఇద్దరి స్వభావాల మధ్య భేదం ఏది?
- ఒకరు పోటీని కోరుకోవడం, మరొకరు దాన్ని నిరాకరించడం
- ఇద్దరూ తమ తప్పులను అంగీకరించడం
- ఇద్దరూ ఉపాధ్యాయుడిని నిందించడం
- ఒకరు ఆత్మపరిశీలన, మరొకరు బాధ్యత తప్పించుకోవడం Correct answer.
Explanation
మొదటి విద్యార్థి తన ప్రయత్నంలో లోపాన్ని గుర్తించి సరిచేసుకుంటాడు; ఇది ఆత్మపరిశీలన. రెండోవాడు తన బాధ్యతను ఉపాధ్యాయుడిపై మోపి తప్పించుకుంటాడు. ఈ విరుద్ధ ధోరణులే ఇద్దరి స్వభావ భేదాన్ని తెలుపుతాయి.
Question 30గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్యభాగంలోని ఈ ఘటనను చదవండి: “ఊరిలో కొత్త బావి తవ్వాలని నిర్ణయించారు. కొందరు ‘ఇది పెద్దల పని’ అన్నారు. యువకులు మట్టి తోడి, రాళ్లు తీసి పని పూర్తి చేశారు. పెద్దలు వారిని మెచ్చుకున్నారు.” రచయిత ఈ గద్యభాగం ద్వారా తెలియజేసే ప్రధాన ఉద్దేశం ఏది?
- యువత భాగస్వామ్యం అభివృద్ధికి తోడ్పడుతుంది Correct answer.
- బావులు తవ్వడం పెద్దలకే సాధ్యం
- మెచ్చుకోవడం వల్ల పని పూర్తవుతుంది
- పెద్దల అనుమతి లేకుండా ఎలాంటి పని చేయకూడదు
Explanation
యువకులు పెద్దలను వేచి ఉండకుండా శ్రమించి బావి పనిని పూర్తి చేశారు; పెద్దలు వారిని మెచ్చుకున్నారు. ఇది యువత భాగస్వామ్యం ఊరి అభివృద్ధికి ఉపయోగపడుతుందని చూపుతుంది. పనిని వేరే వారిపై వేయడం లేదా మెప్పు మాత్రమే లక్ష్యంగా పెట్టుకోవడం రచయిత ఉద్దేశం కాదు.
Question 31గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ పేరాను చదవండి: “లత తరగతి గదిలో మరచిపోయిన స్నేహితురాలి పుస్తకాన్ని తీసుకువచ్చి ఇచ్చింది. ఉపాధ్యాయిని ఆమెను మెచ్చుకున్నారు.” ఈ సంఘటనలో లత వ్యక్తిత్వంలో ప్రధానంగా తెలిసే లక్షణం ఏది?
- తన పనిని మాత్రమే చూసుకోవడం
- ఉపాధ్యాయినికి భయపడి మౌనంగా ఉండడం
- ఇతరుల అవసరాన్ని గుర్తించి సహాయం చేయడం Correct answer.
- స్నేహితులను ఎద్దేవా చేయడం
Explanation
లత తన స్నేహితురాలి పుస్తకాన్ని తీసుకువచ్చి ఇవ్వడం ఆమె ఇతరుల అవసరాన్ని గుర్తించి సహాయం చేసే స్వభావాన్ని చూపుతుంది. పాత్ర చేష్టల ఆధారంగా లక్షణాన్ని నిర్ణయించడం ఈ ప్రశ్నలో ముఖ్యం.
Question 32గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ పేరాను చదవండి: “సంతలో కూరగాయలు అమ్మే రాములు డబ్బులు లెక్కపెట్టగా వంద రూపాయలు ఎక్కువ కనిపించాయి. కొన్నవాళ్లు వెళ్లిపోయినా, అతను ఆ డబ్బు తిరిగి ఇచ్చేవరకు ఊరంతా వెతికాడు.” ఈ సంఘటనలో రాములు ప్రధాన లక్షణం ఏది?
- నిజాయితీగా వ్యవహరించడం Correct answer.
- అదనపు డబ్బును దాచుకోవడం
- లాభం కోసం ఎదురుచూడటం
- ఎవరూ గమనించలేదని మోసం చేయడం
Explanation
రాములు తనకు సంబంధించని అదనపు డబ్బును దాచుకోకుండా యజమానిని వెతికి తిరిగి ఇచ్చాడు. ఇది నిజాయితీ అనే పాత్రలక్షణాన్ని స్పష్టంగా చూపుతుంది.
Question 33గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ పేరాను చదవండి: “సరస్వతి తన తల్లికి ప్రతిరోజూ అక్షరాలు నేర్పింది. ఒక సంవత్సరంలో తల్లి తన పేరు రాయగలిగింది. ‘విద్యకు వయస్సు అడ్డు కాదు’ అని సరస్వతి అంది.” ఈ సంఘటన ద్వారా రచయిత తెలియజేసే భావం ఏది?
- తల్లిదండ్రులు పిల్లలకే నేర్పాలి
- చదువు కేవలం పిల్లలకే పరిమితం
- విద్యకు వయస్సు పరిమితి లేదు Correct answer.
- పెద్దలు నేర్చుకోవడం సాధ్యం కాదు
Explanation
తల్లి ఒక సంవత్సరంలో తన పేరు రాయగలగడం విద్యకు వయస్సు అడ్డు కాదని చూపుతుంది. రచయిత సంఘటన ద్వారా పెద్దలు కూడా నేర్చుకోగలరనే భావాన్ని తెలియజేస్తున్నాడు.
Question 34గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ పేరాను చదవండి: “లక్ష్మి తన సొంత డబ్బుతో ఊరి పిల్లలకు నోట్పుస్తకాలు కొన్నది. ఎవరికీ చెప్పకుండా ఇంటికి వెళ్లిపోయింది. తర్వాత పిల్లలు ఆమెను వెతికి కృతజ్ఞత చెప్పారు.” లక్ష్మి ప్రవర్తనలో ఏ గుణం కనిపిస్తుంది?
- ప్రచారం కోసం సహాయం చేయడం
- ప్రశంసలు ఆశించకుండా సహాయం చేయడం Correct answer.
- తన సహాయం గురించి గొప్పలు చెప్పుకోవడం
- సహాయానికి రుసుము తీసుకోవడం
Explanation
లక్ష్మి పిల్లలకు నోట్పుస్తకాలు ఇచ్చి ఎవరికీ చెప్పకుండా వెళ్లిపోవడం ప్రశంసలు ఆశించని సహాయాన్ని సూచిస్తుంది. పాత్ర చేష్టలను బట్టి ఆమె నిస్వార్థ గుణాన్ని గుర్తించాలి.
Question 35గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ వర్ణనను చదవండి: “ఉదయాన్నే పొలంలో మంచు బిందువులు మెరిసాయి. తడి మట్టి వాసన గాలిలో కలిసింది. పక్షులు కిచకిచలాడుతూ ఎగిరాయి.” ఇందులో రచయిత ఉపయోగించిన వర్ణనా విధానం ఏది?
- పాత్రల మనస్సులోని ఆలోచనలను మాత్రమే చెప్పే వర్ణన
- సంభాషణలతో కూడిన కేవలం సారాంశం
- కాలక్రమాన్ని తారుమారు చేసే వర్ణన
- పంచేంద్రియాల అనుభూతులను మేల్కొలిపే వర్ణన Correct answer.
Explanation
మంచు బిందువులు మెరవడం దృశ్యాన్ని, తడి మట్టి వాసన ఘ్రాణాన్ని, పక్షుల కిచకిచలు శ్రవణాన్ని మేల్కొలిపిస్తున్నాయి. ఇలా పంచేంద్రియాల అనుభూతులను చిత్రించే వర్ణనా పద్ధతిని ఇది చూపుతుంది.
Question 36గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ సంభాషణను చదవండి: “తల్లి: ‘నీవు పరీక్షలో తక్కువ మార్కులు తెచ్చుకున్నావు.’ కొడుకు: ‘అమ్మా, నేను రోజూ రెండు గంటలు చదివాను; కానీ ప్రశ్నలను సరిగ్గా అర్థం చేసుకోలేదు.’” కొడుకు మాటల ద్వారా తెలిసేది ఏమిటి?
- తన తప్పును ఒప్పుకోకపోవడం
- తన ప్రయత్నంలోని లోపాన్ని గుర్తించడం Correct answer.
- పరీక్షపై పూర్తిగా ఆసక్తి లేకపోవడం
- తల్లిని నిందించడం
Explanation
కొడుకు తాను చదివినప్పటికీ ప్రశ్నలను అర్థం చేసుకోకపోవడం వల్ల మార్కులు తగ్గాయని చెప్పాడు. ఇది తన ప్రయత్నంలోని లోపాన్ని గుర్తించి ఒప్పుకోవడాన్ని సూచిస్తుంది.
Question 37గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ పేరాను చదవండి: “మొదట్లో రవి పొలం పనిని తక్కువ అనుకునేవాడు. ఒకసారి తండ్రి అనారోగ్యంతో పడుకోగా, రవి రోజుల తరబడి పొలంలో పని చేసి పంటను కాపాడాడు. తర్వాత ‘కాయకష్టం ఎంత గొప్పదో తెలిసింది’ అన్నాడు.” ఈ పాత్రలో కనిపించే మార్పు ఏది?
- తండ్రిని విడిచి ఊరు వెళ్లడం
- పొలం పనిని ఇంకా తక్కువగా చూడటం
- కాయకష్టం విలువను గ్రహించి మారడం Correct answer.
- పంటను పాడుచేయడం
Explanation
రవి మొదట పొలం పనిని తక్కువగా అంచనా వేసినా, తండ్రి కోసం పని చేసిన తర్వాత కాయకష్టం విలువను గ్రహించాడు. ఇది పాత్రలో జరిగిన సానుకూల మార్పును చూపుతుంది.
Question 38గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ పేరాను చదవండి: “గ్రామంలో అందరూ చెత్తను రోడ్డుపై వేసేవారు. ఒక రోజు పెద్ద వర్షం పడి కాలువలు మూసుకుపోయాయి. ఇళ్లలోకి నీరు చేరింది. అప్పుడు ఊరి ప్రజలు ‘చెత్త వేయకూడదు’ అని నియమం పెట్టుకున్నారు.” ఈ సంఘటనలో ఇళ్లలోకి నీరు చేరడానికి ముఖ్య కారణం ఏది?
- నియమం పెట్టుకోవడం
- చెత్త వేయడం వల్ల కాలువలు మూసుకుపోవడం Correct answer.
- ప్రజలు ఊరు విడిచి వెళ్లడం
- వర్షం పడకపోవడం
Explanation
రోడ్డుపై వేసిన చెత్త కాలువలను మూసేయడం వల్ల వర్షపు నీరు ఇళ్లలోకి చేరింది. నియమం పెట్టుకోవడం ఆ సమస్య తర్వాత తీసుకున్న చర్య, కారణం కాదు.
Question 39గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ వాక్యాన్ని పరిశీలించండి: “అతని మాటలు మంచు చెట్టు నీడలా ఉండేవి; వినడానికి చల్లగా అనిపించినా, నిజానికి అవి ఎవరికీ దారి చూపలేదు.” ఈ ఉపమానం తెలిపే భావం ఏది?
- మాటలకు ఎలాంటి అర్థమూ ఉండదు
- మాటలు ఎప్పుడూ కఠినంగా ఉంటాయి
- మాటలు మనోహరంగా ఉన్నా ఫలితం లేనివి Correct answer.
- మాటలు చెట్టు నీడలోనే చెప్పాలి
Explanation
మంచు చెట్టు నీడ చల్లదనాన్ని ఇచ్చినా దారి చూపదు; అలాగే అతని మాటలు వినడానికి బాగున్నా ప్రయోజనం చేకూర్చలేదు. ఉపమానం ద్వారా మాటల బాహ్య ఆకర్షణ కంటే ఫలితం ముఖ్యమని రచయిత సూచిస్తున్నాడు.
Question 40గద్య భాగం / Prose (detailed text - lessons, comprehension, character and theme analysis)
గద్య భాగంలోని ఈ కథాంశానికి సరిపోయే శీర్షికను ఎంచుకోండి: “విద్యార్థులు తమ తప్పులను ఒప్పుకుని, ఉపాధ్యాయుడి సహాయంతో సరిదిద్దుకున్నారు. తర్వాత అందరూ కలిసి తరగతి గదిని శుభ్రం చేశారు.”
- తప్పు ఒప్పుకుని సరిదిద్దుకోవడం Correct answer.
- శిక్ష మాత్రమే పరిష్కారం
- ఆటల ప్రాముఖ్యత
- పరీక్షల భయం
Explanation
కథాంశంలో విద్యార్థులు తమ తప్పులను ఒప్పుకోవడం, సరిదిద్దుకోవడం, కలిసి పని చేయడం ప్రధానాంశాలు. అందువల్ల తప్పు ఒప్పుకుని సరిదిద్దుకోవడం అనే శీర్షిక కథాంశానికి సరిపోతుంది.
Question 41పద్య భాగం / Poetry (prescribed poems - భావం, అలంకారం, ఛందస్సు)
'నీ మాట తేనె వలె తీయనిది' అనే పంక్తిలో ఏ అలంకారం ఉంది?
- అతిశయోక్తి
- శ్లేషాలంకారం
- ఉపమాలంకారం Correct answer.
- రూపకాలంకారం
Explanation
ఇక్కడ మాట (ఉపమేయం)ను తేనె (ఉపమానం)తో 'వలె' అనే ఉపమావాచకం ద్వారా పోల్చడం జరిగింది. ఉపమేయోపమానాల సామ్యాన్ని ఉపమావాచకంతో చెప్పడమే ఉపమాలంకారం. అందువల్ల ఇది ఉపమాలంకారం.
Question 42పద్య భాగం / Poetry (prescribed poems - భావం, అలంకారం, ఛందస్సు)
తెలుగు పద్యంలో ప్రాసాక్షరం ఏ అక్షరాన్ని అనుసరించి నిర్ణయించబడుతుంది?
- పాదంలోని మొదటి అక్షరం
- పాదంలోని రెండవ అక్షరం Correct answer.
- పాదంలోని చివరి అక్షరం
- పాదంలోని మూడవ అక్షరం
Explanation
ప్రాస అనేది పాదాల ద్వితీయాక్షరాల సమత్వం. అంటే ప్రతి పాదంలోని రెండవ అక్షరం ఒకేలా ఉండాలి. మొదటి అక్షరాల సమత్వాన్ని యతి అంటారు; చివరి అక్షరాల సమత్వాన్ని అంత్యానుప్రాస అంటారు.
Question 43పద్య భాగం / Poetry (prescribed poems - భావం, అలంకారం, ఛందస్సు)
'అనగననగ రాగ మతిశయిల్లుచునుండు / తినగ తినగ వేము తియ్యనుండు' అనే వేమన పద్యభాగం ప్రధాన భావం ఏమిటి?
- అభ్యాసం/సాధనతో కార్యాలు సాధ్యమవుతాయి Correct answer.
- ధనమే జీవితానికి మూలం
- రాగద్వేషాలు మానాలి
- కాలాన్ని వృథా చేయకూడదు
Explanation
పద్యంలో రాగం పాడుతుంటే పెరుగుతుందని, వేప తిన్నకొద్దీ తియ్యగా మారుతుందని చెప్పి, సాధనతో పనులు సమకూరుతాయని వేమన ఉద్బోధించాడు. పునరావృత అభ్యాసం వల్ల కష్టమైన విషయాలు కూడా సులభమవుతాయని ఇది సూచిస్తుంది.
Question 44పద్య భాగం / Poetry (prescribed poems - భావం, అలంకారం, ఛందస్సు)
'రాజు మనసు కమలం' అనే ప్రయోగంలో ఏ అలంకారం ఉంది?
- ఉపమాలంకారం
- ఉత్ప్రేక్షాలంకారం
- రూపకాలంకారం Correct answer.
- దృష్టాంతాలంకారం
Explanation
ఇక్కడ రాజు మనసు (ఉపమేయం)పై కమలం (ఉపమానం)ను ఆరోపించి, రెండూ ఒకటే అన్నట్లు చెప్పారు. ఉపమావాచకం లేకుండా ఉపమానాన్ని ఉపమేయంపై ఆరోపించడం రూపకాలంకారం.
Question 45పద్య భాగం / Poetry (prescribed poems - భావం, అలంకారం, ఛందస్సు)
'ఆ కవి కలం సముద్రాలను దాటి ఆకాశాన్ని తాకింది' అనే వాక్యంలో ఏ అలంకారం ప్రధానంగా ఉంది?
- యమకం
- అతిశయోక్తి Correct answer.
- స్వభావోక్తి
- ఉపమ
Explanation
కవి కలం సముద్రాలు దాటి ఆకాశం తాకడం సాధారణంగా సాధ్యం కాదు; ఇది ఉన్నదానిని మిక్కిలి పెద్దదిగా చెప్పే అతిశయోక్తి. భావోద్వేగాన్ని బలపరచడానికి ఇలాంటి అతివాదం వాడతారు.
Question 46పద్య భాగం / Poetry (prescribed poems - భావం, అలంకారం, ఛందస్సు)
పద్యంలో యతి అంటే ఏమిటి?
- పాదాలలో గురువుల సంఖ్య సమానంగా ఉండడం
- నిర్దిష్ట స్థానంలో పాద మొదటి అక్షరం మరో పాద మొదటి అక్షరంతో సమానంగా ఉండడం Correct answer.
- పాదాల రెండవ అక్షరాలు సమానంగా ఉండడం
- పాదాల చివరి అక్షరాలు సమానంగా ఉండడం
Explanation
యతి అనేది పాదం మొదటి అక్షరానికి మరో పాదం మొదటి అక్షరానికి మధ్య ఏర్పడే ధ్వని సామ్యం; సాధారణంగా రెండవ, నాల్గవ పాదాల మొదటి అక్షరం మొదటి, మూడవ పాదాల మొదటి అక్షరంతో సమానంగా ఉండాలి. దీన్ని పాదాది స్థానంలో నిర్దేశిస్తారు.
Question 47పద్య భాగం / Poetry (prescribed poems - భావం, అలంకారం, ఛందస్సు)
'చిరునవ్వు చిందించె చిన్నారి' అనే పంక్తిలో 'చి' ధ్వని పునరావృతం కావడం ఏ అలంకారానికి ఉదాహరణ?
- ఉపమాలంకారం
- అనుప్రాసాలంకారం Correct answer.
- రూపకాలంకారం
- శ్లేషాలంకారం
Explanation
ఒకే హల్లు లేదా ధ్వని పాదంలో పలుమార్లు పునరావృతమై శబ్దసౌందర్యాన్ని కలిగించడాన్ని అనుప్రాస అంటారు. ఇక్కడ 'చి' ధ్వని 'చిరునవ్వు', 'చిందించె', 'చిన్నారి' అనే పదాలలో పునరావృతమైంది.
Question 48పద్య భాగం / Poetry (prescribed poems - భావం, అలంకారం, ఛందస్సు)
ఒకే పదానికి లేదా వాక్యానికి రెండు లేదా అధిక అర్థాలు స్ఫురించేలా చేసే అలంకారం ఏది?
- రూపకాలంకారం
- శ్లేషాలంకారం Correct answer.
- ఉపమాలంకారం
- అతిశయోక్తి
Explanation
శ్లేషాలంకారంలో పదం లేదా వాక్యం ఒకటే అయినా అర్థాలు అనేకం. కవి ఉద్దేశించిన అర్థంతో పాటు మరో అర్థం కూడా స్ఫురిస్తుంది. ఇది శబ్దశక్తి ఆధారిత అలంకారం.
Question 49పద్య భాగం / Poetry (prescribed poems - భావం, అలంకారం, ఛందస్సు)
శార్దూలం వృత్తం ప్రతి పాదంలోని గణక్రమం ఏది?
- న జ భ జ జ జ ర
- భ ర న భ భ ర వ
- మ స జ స త త గ Correct answer.
- స భ ర న మ య వ
Explanation
శార్దూలం వృత్తంలో ప్రతి పాదం 'మ స జ స త త గ' అనే ఏడు గణాలతో, మొత్తం పంతొమ్మిది అక్షరాలతో ఉంటుంది. ఇది సంస్కృత సంప్రదాయం నుంచి తెలుగు పద్యాలలో వాడుకలో ఉన్న వృత్తం.
Question 50పద్య భాగం / Poetry (prescribed poems - భావం, అలంకారం, ఛందస్సు)
'ఇది చంద్రుడే అన్నట్లు ఆ ముఖం వెలుగుతోంది' - ఈ ప్రయోగంలోని అలంకారం, దాని లక్షణం ఏది?
- అతిశయోక్తి; విషయాన్ని అతిగా చెప్పడం
- ఉపమ; 'వలె' అనే ఉపమావాచకంతో నేరుగా పోల్చడం
- రూపకం; ఉపమానాన్ని ఉపమేయంపై ఆరోపించడం
- ఉత్ప్రేక్ష; పోలికను ఊహ/సందేహంగా చెప్పడం Correct answer.
Explanation
ఉత్ప్రేక్షలో ఉపమేయాన్ని ఉపమానంగానే ఊహించి, సందేహం లేదా సంభావనతో చెబుతారు; 'అన్నట్లు' అనే ప్రయోగం ఆ ఊహను తెలుపుతుంది. ఉపమలో మాత్రం 'వలె' వంటి ఉపమావాచకంతో నేరుగా పోలిక చేస్తారు, ఊహ ఉండదు.