గద్య భాగం - పాఠ్యాంశ పఠనం, పాత్ర విశ్లేషణ, శీర్షిక సార్థక్యం
గద్య భాగం డొమైన్లో నిర్దిష్ట పాఠ్యాంశాలపై లోతైన పఠన సామర్థ్యం పరీక్షించబడుతుంది: పాఠం భావం, పాత్రల స్వభావం, సన్నివేశ నిర్మాణం, శీర్షిక సార్థక్యం, రచయిత ఉద్దేశం, పాఠంలోని విలువలు, భాషా సౌందర్యం. పాత్రల పేర్లు, సంఘటనల క్రమం లాంటి జ్ఞాపక ప్రశ్నలతో పాటు, 'ఎందుకు', 'ఏ విధంగా' అనే విశ్లేషణ ప్రశ్నలు కూడా వస్తాయి; రెండు రకాల జవాబులకూ ఆధారం పాఠ్యాంశం లోపలి మాట, చర్య, సన్నివేశమే.
జవాబు నిర్మాణ నియమాలు
- పాత్ర స్వభావాన్ని ఒక మాటలో చెప్పి, ఆ గుణానికి రుజువుగా పాఠంలోని మాట లేదా చర్యను ఉదహరించాలి.
- శీర్షిక సార్థక్యానికి మూడు మెట్లు: శీర్షికకు అక్షరార్థం, అది ప్రధాన సన్నివేశంతో ఎలా ముడిపడింది, ముగింపు భావాన్ని ఎలా సూచిస్తుంది.
- భావ ప్రశ్నకు క్రమం: సొంత మాటల్లో సారాంశం, తర్వాత పాఠంలోని భావం, చివరగా రచయిత ఉద్దేశం.
- విలువల ప్రశ్నకు పాఠంలోని సంఘటనను ప్రస్తుత సమాజానికి అన్వయించి ఒక వాక్యంలో తీర్మానం రాయాలి.
నమూనా జవాబు
ఈ రెండు వాక్యాలు చదవండి: 'వర్షం కురుస్తున్నా నాగన్న పొలం వైపే నడిచాడు; భార్య వారించినా వినలేదు.' ప్రశ్న: నాగన్న స్వభావం ఏమిటి? జవాబు: పట్టుదల కలవాడు, వ్యవసాయంపై అనురక్తి కలవాడు. కారణం: అడ్డంకి ఉన్నా పొలం వైపే నడవడం పట్టుదలను, భార్య మాటను కూడా కాదనడం అనురక్తిని చూపుతున్నాయి. ఇక్కడ గుణం + రెండు ఆధారాలు ఇచ్చాము; ఇదే నమూనాను ఏ పాత్రకైనా వాడవచ్చు.
మార్కులు దెబ్బతీసే పొరపాట్లు
పాత్రల పేర్లు, బంధుత్వాలను గందరగోళపరచడం; రచయితను కథాపాత్రతో కలిపేయడం; భావాన్ని పునరావృతం చేయడం, కొత్త అంశం జోడించకపోవడం; కొటేషన్ తప్పుగా రాయడం; 'కారణాలు వివరించండి' అన్న భాగాన్ని విడిచిపెట్టడం; పదపరిమితి దాటడం.