రచనా కౌశలం - వ్యాసం, లేఖ, సంక్షిప్తీకరణ, కథానిక
రచనా కౌశలంలో నాలుగు రూపాలు: వ్యాసం, లేఖ, సంక్షిప్తీకరణ, కథానిక. ఇక్కడ పరీక్షించేది భావ విస్తృతి ఒక్కటే కాదు - నిర్మాణ క్రమం, భాషా శుద్ధి, పదపరిమితి పాటించడం కూడా.
వ్యాసం
మూడు భాగాలు: ఆకర్షణీయమైన ప్రారంభం (నిర్వచనం, ప్రశ్న లేదా సందర్భం), మధ్యలో మూడు-నాలుగు ఉపశీర్షికలు (కారణాలు, ఉదాహరణలు, ప్రయోజనాలు), ముగింపులో సారాంశం + పిలుపు. నిర్దిష్ట సమాచారం, ఒక ఉదాహరణ ఇవ్వాలి; సామాన్య వాక్యాలు మార్కులు తెచ్చివ్వవు.
లేఖ
క్రమం: పంపినవారి చిరునామా, తేదీ, గ్రహీత చిరునామా, గౌరవ సంబోధన, విషయం, ముఖ్య భావం (మొదటి పేరా), వివరాలు, కోరిక, ముగింపు, సంతకం. అధికార లేఖలో భాష మర్యాదగా, సంక్షిప్తంగా ఉండాలి.
సంక్షిప్తీకరణ
మూలానికి సుమారు మూడో వంతు; ప్రధాన భావాలు మాత్రమే; ఉదాహరణలు, ఉపమానాలు, పునరుక్తి తీసేయాలి; మూడో పురుషలో, భూతకాలంలో రాయాలి; సొంత అభిప్రాయం, కొత్త వాక్యం చేర్చకూడదు.
కథానిక
ఒకే సంఘటన, రెండు-మూడు పాత్రలు, సూక్ష్మ సంభాషణ, మలుపు, సూచిత నీతి; పదపరిమితి దాటకుండా ఐక్యత కాపాడాలి.
నమూనా
మూలం: 'గత వారం పాఠశాలలో పర్యావరణ దినోత్సవం జరిగింది. విద్యార్థులు మొక్కలు నాటారు. ప్రధానోపాధ్యాయులు ప్లాస్టిక్ వాడకాన్ని తగ్గించాలని సూచించారు.' సారాంశం: 'పాఠశాలలో పర్యావరణ దినోత్సవం జరిగింది; మొక్కలు నాటారు; ప్లాస్టిక్ తగ్గించాలని సూచించారు.' ఇక్కడ కాలం, వ్యక్తుల పేర్లు, వివరణలు తీసేశాము; ముఖ్య భావం మారలేదు.
పొరపాట్లు
లేఖలో తేదీ, విషయం మర్చిపోవడం; సంక్షిప్తీకరణలో మొదటి పురుష, సొంత అభిప్రాయం; వ్యాసానికి ముగింపు లేకపోవడం; కథానికలో ఉపకథలు చేర్చి ఐక్యత దెబ్బతీయడం.