रचना एवं निबंध: निबंध, अनुवाद आ व्यावहारिक लेखन
रचना एवं निबंध खण्डमे निबंध-लेखन, अनुवाद, पत्र, आवेदन, सूचना आ संक्षेपण जकाँ व्यावहारिक लेखन पूछल जाइत अछि। एतय विषय-ज्ञान सँ बेसी ढाँचा, स्पष्टता आ भाषा-शुद्धि अंक दैत अछि।
निबंधक ढाँचा
- प्रस्तावना: विषयक परिभाषा वा प्रासंगिक प्रश्न - दू-तीन वाक्य।
- मुख्य भाग: 3-4 अनुच्छेद; एकहि अनुच्छेदमे एकहि बिंदु, उदाहरण आ तथ्य संगे।
- उपसंहार: निष्कर्ष; प्रस्तावना दोहराब नहि।
विषय-प्रकार: वर्णनात्मक (जेना 'मिथिलाक चाड़-पर्व'), विचारात्मक ('शिक्षाक उद्देश्य'), भावात्मक।
अनुवादक नियम
पहिले पूरा वाक्यक अर्थ बुझू, फेर मैथिलीमे स्वाभाविक क्रममे लिखू। काल, वचन आ आदर-सूचक सर्वनाम (अहाँ/आप) मिलाऊ। मुहावराक शब्दशः अनुवाद नहि, समान अर्थक मैथिली मुहावरा।
कार्य-उदाहरण
हिन्दी 'मैं कल पटना जाऊँगा' → मैथिली 'हम काल्हि पटना जायब'। 'मैं' → 'हम', 'कल' → 'काल्हि', भविष्यत् क्रिया '-ब' (जायब)। शब्दशः सोचला पर 'मैं' केँ 'हम' नहि बनैत, मूल क्रिया सेहो बदलि जाइत - तेँ पहिले अर्थ, फेर रूप।
व्यावहारिक लेखन
पत्रमे प्रेषक-पता, दिनांक, सम्बोधन, विषय, क्रमबद्ध निवेदन आ हस्ताक्षर। आवेदनमे विषय-पंक्ति स्पष्ट; सूचनामे की, कहिया, कतय, केँ - चारि उत्तर।
ट्रैप
- निबंधमे शीर्षक नहि लिखब वा शब्द-सीमा नाटब।
- अनुवादमे मुहावरा शब्दशः करब।
- पत्रमे दिनांक वा हस्ताक्षर छोड़ि देब।