उपयोजित लेखन: स्वरूप आणि अचूकता
उपयोजित लेखनात पत्र, जाहिरात, बातमी, निबंध, सारांश, संवाद आणि कथालेखन यांचा समावेश होतो. येथे गुण केवळ मजकुरावर नव्हे, तर ठरावीक स्वरूपावर मिळतात; म्हणून प्रत्येक प्रकारची चौकट पाळणे आवश्यक आहे.
पत्रलेखन
- औपचारिक पत्र: प्रेषकाचा पत्ता, दिनांक, आदरार्थी संबोधन, विषय, मुख्य मजकूर, समारोप, सही.
- अनौपचारिक पत्र: स्नेहार्थी संबोधन; तरीही दिनांक व सही आवश्यक.
- विषय एका ओळीत; मजकूर तीन परिच्छेदांत.
बातमी
शीर्षक आकर्षक पण तटस्थ; पहिल्या परिच्छेदात कोण, काय, कधी, कुठे, का, कसे; नंतर तपशील. बातमीत 'मी' वापरू नये.
जाहिरात
शीर्षक, उत्पादनाचे वैशिष्ट्ये, फायदा, संपर्क क्रमांक; कमी शब्दांत आकर्षण.
कार्यरत उदाहरण
'शाळेच्या वार्षिक स्नेहसंमेलनाची बातमी लिहा.' पहिले वाक्य: 'सरस्वती विद्यालयातील वार्षिक स्नेहसंमेलन शनिवारी सकाळी दहा वाजता शाळेच्या सभागृहात पार पडले.' यात कार्यक्रम, ठिकाण, वेळ, दिवस एकत्र आले; पुढील परिच्छेदात प्रमुख पाहुणे व पारितोषिके.
चुका
- पत्रात दिनांक, विषय किंवा सही सोडणे.
- बातमीत स्वतःचे मत घालणे.
- शब्दमर्यादा ओलांडणे.
- सारांशात मूळ उताऱ्यातील वाक्ये जशीच्या तशी कॉपी करणे.