पूरक वाचन: ९० सेकंदांची मर्यादा, वेग वि. समज आणि स्पर्धेसाठी दोन नावे
पूरक वाचनाच्या तासात ३० विद्यार्थ्यांना ९० सेकंदात २२० शब्दांचा अनोळखी उतारा वाचून ३ प्रश्नांची उत्तरे लिहायची होती. एका विद्यार्थिनीने २ मिनिटे १० सेकंद घेतले, पण तिन्ही उत्तरे अचूक आणि स्वतःच्या शब्दांत लिहिली. दुसऱ्याने ८० सेकंदांत वाचून ३ पैकी २ उत्तरे बरोबर दिली; तिसरे उत्तर उताऱ्यातील वाक्य जसेच्या तसे उतरवले. तिसऱ्याने ६५ सेकंदांत वाचले, पण ३ पैकी १ उत्तर बरोबर; बाकी दोन उत्तरांत उताऱ्याबाहेरची स्वतःची मते जोडली. जिल्हास्तरीय वाचन स्पर्धेसाठी शाळेतून दोन नावे पाठवायची आहेत आणि निवड समितीला वेग व समज यांना समान महत्त्व द्यायचे आहे. शिक्षकांना दोन दिवसांत नावे कळवायची आहेत आणि उर्वरित वर्गासाठी एक गुणनिकषही तयार करायचा आहे. स्पर्धेची नियमावली अद्याप हाती आलेली नाही.
1. स्पर्धेसाठी कोणत्या दोघांची निवड कराल? गुणनिकष लिहून प्रत्येकाचे गुण दाखवा.
Read the worked answer
गुणनिकष (१०० गुण): समज/अचूकता ६०, स्वतःच्या शब्दांत उत्तर २५, वेग १५.
- विद्यार्थिनी अ: अचूकता ३/३ → ६०; स्वतःचे शब्द → २५; वेग १३० सेकंद → १५ पैकी ८ → ९३.
- विद्यार्थी ब: २/३ → ४०; उताऱ्यातील वाक्य जसेच्या तसे → १०; वेग ८० सेकंद → १५ → ६५.
- विद्यार्थी क: १/३ → २०; उताऱ्याबाहेरची मते → ५; वेग ६५ सेकंद → १५ → ४०.
निर्णय: अ आणि ब. कारण वाचन स्पर्धेतही 'किती समजले' हा केंद्रबिंदू; केवळ वेग पुरेसा नाही आणि उताऱ्याबाहेरचे मत उत्तर म्हणून ग्राह्य नाही.
मर्यादा: नियमावलीत कठोर वेळमर्यादा असेल तर अ जोखमीची ठरेल; तेव्हा समितीला ग्रेस-वेळेची विचारणा करा आणि अ ला तीन आठवड्यांचा वेग-सराव द्या. नियम न वाचता नावे कळवू नका.
2. उर्वरित वर्गासाठी गुणनिकष कसा लावाल आणि विद्यार्थी क च्या उत्तरांवर काय अभिप्राय द्याल?
Read the worked answer
गुणनिकष: वेगाचे गुण व समजाचे गुण स्वतंत्रपणे द्या व दोन्ही वेगळे कळवा - हळू पण अचूक वाचणारा विद्यार्थी निराश होऊ नये, आणि वेगवान पण अचूकता कमी असणाऱ्याला 'पूर्ण गुण' मिळू नये. प्रत्येक विद्यार्थ्याला दोन आकडे द्या (समज ३ पैकी, वेग सेकंदांत), एकच एकत्रित गुण नको.
विद्यार्थी क ला अभिप्राय: "उताऱ्यात नसलेले मत जोडणे म्हणजे उत्तर चुकीचे नाही, पण ते प्रश्नाचे उत्तर नाही. प्रथम उताऱ्यातील आधार शोध, नंतर स्वतःचे मत जोड." त्याच्यासाठी २ मिनिटांचा 'आधार-शोध' सराव ठेवा: उतारा वाचून प्रत्येक उत्तरासमोर आधार वाक्याची ओळ लिहिणे. यामुळे समज व वेग दोन्ही सुधारतील आणि पुढील निवडीत तोही स्पर्धक होईल.