पूरक वाचन (Unseen passage): आकलन आणि वेगवान वाचन
पूरक वाचन (Unseen passage and supplementary reading) घटकात अपरिचित उतारा वेगाने वाचून मुख्य कल्पना, तपशील, निष्कर्ष आणि शब्दार्थ ओळखणे अपेक्षित असते. प्रश्न उताऱ्यातील माहितीवरच आधारित असतात; बाहेरून माहिती जोडू नका.
वाचनाचे टप्पे
- प्रथम झटपट वाचन: उतारा कशाविषयी आहे?
- दुसरे सूक्ष्म वाचन: नावे, आकडे, कारणे, विरुद्धार्थी शब्द.
- प्रश्नातील कीवर्ड उताऱ्यात शोधा; उत्तर त्या ओळीच्या आधारे लिहा.
- “याचा अर्थ काय?” असेल तर निष्कर्ष; “कोण/काय?” असेल तर थेट तपशील.
कार्यरत उदाहरण
उतारा: “अहं पोत्थयं पढामि. मम सहायो तं सुणेइ.” प्रश्न: “को पोत्थयं पढइ?” येथे अहं = मी, पोत्थयं = पुस्तक, पढामि = वाचतो; म्हणून उत्तर “अहं” (मी). दुसरा प्रश्न “सहायो काय करोति?” असेल तर “तं सुणेइ” = ते ऐकतो. उत्तर देताना पूर्ण वाक्य लिहा, पण उतारा शब्दशः कॉपी करू नका. प्रश्नात “का” असेल तर उताऱ्यातील कारण-वाक्य निवडा.
गुण कापणाऱ्या चुका
- उताऱ्यात नसलेली माहिती जोडणे.
- सर्वनामाचा संदर्भ चुकवणे.
- “सुणेइ” व “पढामि” यांसारखी क्रियापदे गोंधळणे.
- प्रश्नाला एका शब्दात उत्तर देणे, जिथे स्पष्टीकरण मागितले आहे.
- वेगळा उतारा असूनही पाठांतर केलेले उत्तर लिहिणे.