I85PREP
⌘ K
RBSE Secondary Punjabi study materials
RBSE Secondary Punjabi study resources

RBSE Secondary Punjabi practice questions

One question at a time. Build your RBSE Secondary Punjabi understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਗਦ ਲੇਖ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਤਰੀਕਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?

  1. ਲੇਖ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਪੈਰੇ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਖਣਾ Correct answer.
  2. ਹਰ ਪੈਰੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਤਰ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣਾ
  3. ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਚੁਣਨਾ
  4. ਗਿਣਤੀ ਕਰਨਾ ਕਿ ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ

Explanation

ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਲੇਖ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਲੇਖ, ਵਿਸ਼ਾ-ਵਾਕ ਅਤੇ ਸਿੱਟੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਲੰਬਾਈ ਜਾਂ ਵਿਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹ ਗਿਣਨ ਨਾਲ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਅਰਥ-ਪੱਧਰੀ ਸੰਖੇਪ ਬਣਾਉਣਾ ਸਹੀ ਢੰਗ ਹੈ।

Question 2ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਗਦ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ 'ਪਰ', 'ਫਿਰ ਵੀ' ਅਤੇ 'ਹਾਲਾਂਕਿ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਕੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ?

  1. ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਣਾ
  2. ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ
  3. ਸਮੇਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ
  4. ਵਿਰੋਧ ਜਾਂ ਅੰਤਰ Correct answer.

Explanation

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਦੋ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਲਟਾਅ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਲੇਖਕ ਦਾ ਅਸਲ ਰੁਖ਼ ਇਹਨਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਨ-ਨਤੀਜੇ ਜਾਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੂਚਕ ਨਹੀਂ ਹਨ।

Question 3ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਅਰਥ ਕੱਢਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਕਵੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਯਾਦ ਕਰਨਾ
  2. ਸਤਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਅਤੇ ਲੱਛਣਕ ਅਰਥ ਵੱਖ ਕਰਨੇ Correct answer.
  3. ਸਤਰ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨਾ
  4. ਸਿਰਫ਼ ਤੁਕਾਂਤ ਗਿਣਨਾ

Explanation

ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਅਕਸਰ ਲੱਛਣਕ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਅਤੇ ਸੰਕੇਤਕ ਅਰਥ ਵੱਖ ਕਰਨੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਦਰਭ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਵ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਜਾਂ ਤੁਕਾਂਤ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹਦੇ।

Question 4ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

'ਉਸ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਸੀ' - ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ?

  1. ਉਪਮਾ
  2. ਅਤਿਕਥਨੀ
  3. ਰੂਪਕ Correct answer.
  4. ਸ਼ਬਦ-ਚਿੱਤਰ

Explanation

ਰੂਪਕ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਦੂਜੀ ਚੀਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ 'ਵਾਂਗ' ਜਾਂ 'ਜਿਵੇਂ' ਸ਼ਬਦ ਦੇ। ਇੱਥੇ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸ਼ਹਿਦ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਰੂਪਕ ਹੈ।

Question 5ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਅਣਜਾਣ ਗਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਕੱਢਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਾਰਾ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਪੈਰੇ ਦਾ ਨੰਬਰ
  2. ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ
  3. ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਸੰਦਰਭ Correct answer.
  4. ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਅੱਖਰ-ਗਿਣਤੀ

Explanation

ਸੰਦਰਭ ਸੰਕੇਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਕਈ ਅਰਥ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਚੁਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Question 6ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਕਿਸੇ ਲੇਖ ਦਾ ਲਹਿਜਾ (tone) ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ?

  1. ਲੇਖਕ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸ਼ਬਦ Correct answer.
  2. ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਅੰਕੜੇ
  3. ਲੇਖ ਦੇ ਪੈਰਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
  4. ਲੇਖ ਦੀ ਛਪਾਈ ਦਾ ਆਕਾਰ

Explanation

ਲਹਿਜਾ ਲੇਖਕ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਬਦ-ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਝਲਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਵਾਚਕ ਜਾਂ ਨਿੰਦਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਲਹਿਜੇ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਾਹਰੀ ਬਣਾਵਟ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ।

Question 7ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਤੁਕਾਂਤ' ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ?

  1. ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ
  2. ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ
  3. ਕਵੀ ਦਾ ਨਾਮ
  4. ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਧੁਨੀ ਦਾ ਮੇਲ Correct answer.

Explanation

ਤੁਕਾਂਤ ਤੋਂ ਭਾਵ ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਅੱਖਰਾਂ ਜਾਂ ਧੁਨੀਆਂ ਦਾ ਮੇਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਧੁਨੀ-ਬਣਾਵਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਰਥ ਦਾ ਨਹੀਂ।

Question 8ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀ ਲੋਕ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅਸਤ ਹਨ, ਪਰ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕ ਵੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਉੱਨੇ ਹੀ ਵਿਅਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਦਾ ਅਸਲ ਰੁਖ਼ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਕਾਰਨਾ
  2. ਖੇਤੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ
  3. ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ
  4. ਵਿਅਸਤਤਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨਾ Correct answer.

Explanation

ਲੇਖਕ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਵਾਕ ਪਹਿਲੇ ਵਾਕ ਦੀ ਇਕਤਰਫ਼ਾ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਤੁਲਿਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ।

Question 9ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਅਣਜਾਣ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?

  1. ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਕੁੱਲ ਤੁਕਾਂਤ ਯੋਜਨਾ
  2. ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਸ਼ਾ ਜਾਂ ਸੰਕੇਤ Correct answer.
  3. ਕਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ
  4. ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਦਾ ਨਾਮ

Explanation

ਸਿਰਲੇਖ ਅਕਸਰ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ, ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸੰਕੇਤ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਠਕ ਲਈ ਅਰਥ ਕੱਢਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਸਿਰਲੇਖ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ।

Question 10ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

'ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ' - ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ?

  1. ਉਪਮਾ Correct answer.
  2. ਰੂਪਕ
  3. ਮੁਹਾਵਰਾ
  4. ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ

Explanation

ਉਪਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਦੂਜੀ ਨਾਲ 'ਵਾਂਗ', 'ਜਿਵੇਂ' ਜਾਂ 'ਸਮਾਨ' ਸ਼ਬਦ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ 'ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ' ਸ਼ਬਦ ਤੁਲਨਾ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਉਪਮਾ ਹੈ।

Question 11ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਕਿਸੇ ਗਦ ਲੇਖ ਵਿੱਚ 'ਪਹਿਲਾਂ', 'ਫਿਰ', 'ਅੰਤ ਵਿੱਚ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ?

  1. ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਹੱਲ
  2. ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਲਕ੍ਰਮ Correct answer.
  3. ਤੁਲਨਾ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ
  4. ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ

Explanation

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੇਖ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਾਠਕ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਲੜੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਤੁਲਨਾ ਦੇ ਸੂਚਕ ਨਹੀਂ।

Question 12ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸਤਰ 'ਰਾਤਾਂ ਕਾਲੀਆਂ, ਚੰਨ ਵੀ ਗਵਾਚਾ' ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਰਾਤ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਦ੍ਰਿਸ਼
  2. ਅੰਨ੍ਹੇਰੇ ਅਤੇ ਇਕੱਲ ਦੀ ਭਾਵਨਾ Correct answer.
  3. ਚੰਨ ਦੀ ਖਗੋਲੀ ਚਾਲ
  4. ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦਾ ਵਰਣਨ

Explanation

'ਕਾਲੀਆਂ ਰਾਤਾਂ' ਅਤੇ 'ਚੰਨ ਦਾ ਗਵਾਚਣਾ' ਅੰਨ੍ਹੇਰੇ ਅਤੇ ਆਸਰੇ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਕੱਲ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਬਿੰਬ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਰਥ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Question 13ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਗਦ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਬੂਤ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਪਤਾ
  2. ਲੇਖਕ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ Correct answer.
  3. ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ
  4. ਉਸ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦਾ ਰੰਗ

Explanation

ਚਰਿੱਤਰ-ਚਿਤਰਣ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਕੰਮ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੇਰਵੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਾਹਰੀ ਵੇਰਵੇ ਘੱਟ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹਨ।

Question 14ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

'ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ' - ਇਸ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ Correct answer.
  2. ਉਸ ਨੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ
  3. ਉਸ ਨੇ ਘਰ ਬਦਲ ਲਿਆ
  4. ਉਸ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ

Explanation

'ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਬੰਦ ਕਰਨਾ' ਇੱਕ ਲੱਛਣਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਦਾ ਅਰਥ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਅਰਥ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸੰਕੇਤ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Question 15ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਬਿੰਬ (image) ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਕਵੀ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
  2. ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਆਵਾਜ਼ ਜਾਂ ਸਪਰਸ਼ ਦਾ ਵਰਣਨ Correct answer.
  3. ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਲਿਪੀ
  4. ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

Explanation

ਬਿੰਬ ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਇੰਦਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅਨੁਭਵ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਆਵਾਜ਼, ਗੰਧ ਜਾਂ ਸਪਰਸ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਰਣਨ ਪਾਠਕ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਾਹਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ।

Question 16ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਲਿਖਦਾ ਹੈ: 'ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਡਿਗਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸੋਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।' ਲੇਖਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਸਿਰਫ਼ ਵਧੀਆ ਅੰਕ ਲੈਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ
  2. ਸੋਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਜਨਮਜਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
  3. ਡਿਗਰੀਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਕਾਰ ਹਨ
  4. ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ ਸੋਚਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹੈ Correct answer.

Explanation

ਲੇਖਕ ਡਿਗਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਸਲ ਮਾਪ ਸੋਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। 'ਸਿਰਫ਼ ਨਹੀਂ' ਵਾਕਾਂਸ਼ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਿਗਰੀ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੂਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ।

Question 17ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਪ੍ਰਤੀਕ' (symbol) ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

  1. ਕਵੀ ਦਾ ਤਖ਼ਲਸ
  2. ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਵਾਕ
  3. ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭਾਵ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ Correct answer.
  4. ਸਿਰਫ਼ ਤੁਕਾਂਤ ਮਿਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ

Explanation

ਪ੍ਰਤੀਕ ਇੱਕ ਠੋਸ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਭਾਵ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਦੀਵਾ ਆਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਅਰਥ-ਪੱਧਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।

Question 18ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਗਦ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਤੱਥ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਰਾਏ ਵਿੱਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਪਛਾਣਨਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?

  1. ਤਾਂ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦ ਗਿਣੇ ਜਾ ਸਕਣ
  2. ਤਾਂ ਜੋ ਲੇਖ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਪਤਾ ਲੱਗੇ
  3. ਤਾਂ ਜੋ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਸਬੂਤ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲਾ ਦੇਵੇ Correct answer.
  4. ਤਾਂ ਜੋ ਲੇਖਕ ਦਾ ਪਤਾ ਮਿਲ ਸਕੇ

Explanation

ਤੱਥ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਰਾਏ ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਪਾਠਕ ਲੇਖ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਸਮੀਖਿਆਤਮਕ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਤਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

Question 19ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਕਵੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਕ ਘਟਨਾ
  2. ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਕਈ ਬਿੰਬ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਇੱਕੋ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ Correct answer.
  3. ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਲੰਬਾਈ
  4. ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਰਲੇਖ

Explanation

ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਪੂਰੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਬਿੰਬਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਆਪਸੀ ਮੇਲ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਈ ਤੱਤ ਇੱਕੋ ਭਾਵ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਵਿਆਖਿਆ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ।

Question 20ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

'ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੈ' - ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ?

  1. ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ
  2. ਰੂਪਕ
  3. ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ Correct answer.
  4. ਉਪਮਾ

Explanation

ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਉਲਟ ਵਿਚਾਰ ਇੱਕੋ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਹਰੀ ਮਿਠਾਸ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੁੜੱਤਣ। ਇੱਥੇ 'ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ' ਅਤੇ 'ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੋਣਾ' ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਹੈ।

Question 21ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਗਦ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪੈਰੇ ਦਾ ਸਾਰ ਲਿਖਣ ਵੇਲੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਪੈਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਕ ਜਿਵੇਂ ਹਨ ਤਿਵੇਂ ਨਕਲ ਕਰਨੇ
  2. ਪੈਰੇ ਵਿੱਚਲੇ ਅੰਕੜੇ ਗਿਣਨੇ
  3. ਸਹਾਇਕ ਵੇਰਵੇ ਛੱਡ ਕੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਚਾਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ Correct answer.
  4. ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖਣਾ

Explanation

ਸਾਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੈਰੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਛੋਟੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਵੇਰਵੇ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਕਲ ਕਰਨਾ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।

Question 22ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ 'ਲੈਅ' (rhythm) ਪਾਠਕ ਉੱਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ?

  1. ਸਿਰਫ਼ ਤੁਕਾਂਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ
  2. ਪੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤਕ ਬਣਾ ਕੇ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਉਭਾਰਦੀ ਹੈ Correct answer.
  3. ਅਰਥ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ
  4. ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਗਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ

Explanation

ਲੈਅ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਰੀਲਾ ਕ੍ਰਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਥ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਲੈਅ ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਭਾਵ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ।

Question 23ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਕਨੀਕ ਨੇ ਸੰਚਾਰ ਸੌਖਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਨੇੜਤਾ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਥਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਢਾਂਚਾਗਤ ਵਿਧੀ ਵਰਤੀ ਗਈ ਹੈ?

  1. ਸਿਰਫ਼ ਸਮੇਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ
  2. ਸਿਰਫ਼ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਣਾ
  3. ਲਾਭ ਅਤੇ ਹਾਨੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਿਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ Correct answer.
  4. ਸਿਰਫ਼ ਕਾਰਨ ਦੱਸਣਾ

Explanation

ਲੇਖਕ ਇੱਕ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਤੁਲਿਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਲਾਭ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਹਾਨੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕਤਰਫ਼ਾ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਸਮਾਂ-ਕ੍ਰਮ ਨਹੀਂ।

Question 24ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਗਦ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੰਕੇਤ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਲੇਖ ਦੇ ਪੈਰਿਆਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ
  2. ਲੇਖ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ, ਟਾਰਗਟ ਪਾਠਕ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਅਪੀਲ Correct answer.
  3. ਲੇਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਛਾਪ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
  4. ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਵਿਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹ

Explanation

ਲੇਖਕ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਲੇਖ ਅਤੇ ਅਪੀਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਮਨਾਉਣਾ। ਬਾਹਰੀ ਬਣਾਵਟ ਇਸ ਦਾ ਪੱਕਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ।

Question 25ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਹਾਂ ਜੋ ਘਰ ਲੱਭਦਾ ਹੈ' ਸਤਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਜੰਗਲ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ
  2. ਉੱਡਣ ਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਵਰਣਨ
  3. ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ
  4. ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਅਤੇ ਅਪਣੱਤ ਦੀ ਭਾਲ Correct answer.

Explanation

ਪੰਛੀ ਦਾ ਘਰ ਲੱਭਣਾ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਅਪਣੱਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਭਾਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਬਿੰਬ ਡੂੰਘੇ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਛੀ-ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ।

Question 26ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਗਦ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇੱਕ ਹੀ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਨਾਲ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੁਹਰਾਓ ਤੋਂ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਲੇਖਕ ਕੋਲ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਘੱਟ ਹੈ
  2. ਲੇਖਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਜ਼ੋਰ ਉਸੇ ਵਿਚਾਰ ਉੱਤੇ ਹੈ Correct answer.
  3. ਲੇਖਕ ਦਾ ਲੇਖ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ
  4. ਲੇਖਕ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ

Explanation

ਗਦ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਣਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖਕ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਜ਼ੋਰ ਉਸੇ ਵਿਚਾਰ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਦੁਹਰਾਓ ਅਕਸਰ ਮੁੱਖ ਭਾਵ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਘਾਟ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ। ਇਸ ਲਈ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਏ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਲੇਖ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Question 27ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸਤਰ ਹੈ: 'ਮੇਰੇ ਬੋਲ ਹਨ ਪੱਥਰ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਬਲਦੀ ਹੈ।' ਇਸ ਸਤਰ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

  1. ਕਵੀ ਆਪਣੇ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ
  2. ਕਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ
  3. ਬੋਲ ਸਖ਼ਤ ਹਨ ਪਰ ਅੰਦਰ ਤੀਵਰ ਭਾਵਨਾ ਹੈ Correct answer.
  4. ਕਵੀ ਦੇ ਬੋਲ ਬਿਲਕੁਲ ਠੰਢੇ ਤੇ ਭਾਵਨਾ-ਰਹਿਤ ਹਨ

Explanation

'ਪੱਥਰ' ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਦਾ ਬਿੰਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 'ਅੱਗ ਬਲਦੀ ਹੈ' ਅੰਦਰਲੀ ਤੀਵਰ ਭਾਵਨਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਬਿੰਬ ਮਿਲ ਕੇ ਕਵੀ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਦੀ ਦੋਹਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਤਰ ਦਾ ਭਾਵ ਸਖ਼ਤ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕੀ ਤੀਵਰਤਾ ਹੈ।

Question 28ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਗਦ ਲੇਖ ਦੇ ਕਈ ਪੈਰਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 'ਪਰ', 'ਹਾਲਾਂਕਿ' ਅਤੇ 'ਫਿਰ ਵੀ' ਸ਼ਬਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਲੇਖ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਬਾਰੇ ਕੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ?

  1. ਲੇਖਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ
  2. ਲੇਖਕ ਅੰਤਰ-ਵਿਰੋਧ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ Correct answer.
  3. ਲੇਖਕ ਹਰ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ
  4. ਲੇਖਕ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਕੜੇ ਗਿਣ ਰਿਹਾ ਹੈ

Explanation

'ਪਰ', 'ਹਾਲਾਂਕਿ' ਅਤੇ 'ਫਿਰ ਵੀ' ਵਿਰੋਧ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਬੰਧਕ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਤੁਲਨਾ ਜਾਂ ਅੰਤਰ-ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੈ। ਸਮਾਂ-ਕ੍ਰਮ ਲਈ 'ਪਹਿਲਾਂ', 'ਫਿਰ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Question 29ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ: 'ਸਾਡੇ ਘਰ ਦਾ ਦੀਵਾ ਹੁਣ ਪਰਦੇਸੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਲਦਾ ਹੈ।' ਇਸ ਸਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ ਦੂਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ Correct answer.
  2. ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ
  3. ਕਵੀ ਨੂੰ ਦੀਵੇ ਖ਼ਰੀਦਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਹੈ
  4. ਘਰ ਦਾ ਦੀਵਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ

Explanation

'ਘਰ ਦਾ ਦੀਵਾ' ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੈਂਬਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਪਰਦੇਸੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਲਦਾ' ਉਸ ਦੇ ਦੂਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਭਾਵ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਤਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਦਾ ਪਰਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਹੈ।

Question 30ਪੜ੍ਹਨ ਕਾਰਜ (Reading Comprehension) - unseen prose and poetry passages

ਇੱਕ ਗਦ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਲਿਖਦਾ ਹੈ: 'ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੇ ਸਾਡੇ ਹਿਸਾਬ ਕੀਤੇ ਤੇਜ਼, ਪਰ ਸਾਡੀ ਯਾਦਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੀਤਾ।' ਇਸ ਕਥਨ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਉਹ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਲਾਹੇਵੰਦ ਦੱਸਦਾ ਹੈ
  2. ਉਹ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ
  3. ਉਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਰਾਏ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ
  4. ਉਹ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਲਾਭ ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੋਵੇਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ Correct answer.

Explanation

ਕਥਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਤੇਜ਼ ਹਿਸਾਬ ਨੂੰ ਲਾਭ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ ਯਾਦਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ। ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਇਕੱਠੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਲੇਖਕ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਦੋ-ਪੱਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਨਾ ਪੂਰਨ ਵਿਰੋਧ ਹੈ ਨਾ ਪੂਰਨ ਸਮਰਥਨ।

Question 31ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਰਸਮੀ ਪੱਤਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨਾਂ ਕਿੱਥੇ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

  1. ਪੱਤਰ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਹੇਠਾਂ Correct answer.
  2. ਪੱਤਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ
  3. ਸੰਬੋਧਨ ਦੇ ਨਾਲ
  4. ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ

Explanation

ਰਸਮੀ ਪੱਤਰ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਸਥਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਸੰਬੋਧਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਾ, ਫਿਰ ਮੁੱਖ ਭਾਗ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨਾਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਂ ਪੱਤਰ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।

Question 32ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਕਿਸੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਲਈ ਬਿਨੈ-ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਸੰਬੋਧਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾ Correct answer.
  2. ਧੰਨਵਾਦ ਦਾ ਸ਼ਬਦ
  3. ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਨਾਂ
  4. ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਦਾ ਵੇਰਵਾ

Explanation

ਬਿਨੈ-ਪੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੰਬੋਧਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਵਿਸ਼ਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਤੁਰੰਤ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Question 33ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਸੂਚਨਾ (ਨੋਟਿਸ) ਲਿਖਦੇ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਕੀ ਹੈ?

  1. ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰਾਏ
  2. ਥੋੜ੍ਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਜਾਣਕਾਰੀ Correct answer.
  3. ਕਵਿਤਾ ਵਰਗੀ ਭਾਸ਼ਾ
  4. ਲੰਬੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ

Explanation

ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਮਕਸਦ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਾਠਕ ਤੱਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਛੋਟੀ, ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਰਾਏ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

Question 34ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

  1. ਧੰਨਵਾਦ ਪੱਤਰ ਨਾਲ
  2. ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਮਿਤੀ, ਥਾਂ ਅਤੇ ਮੌਕੇ ਦੇ ਨਾਲ Correct answer.
  3. ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ
  4. ਸਿੱਟੇ ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ

Explanation

ਰਿਪੋਰਟ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਘਟਨਾ ਦੀ ਮਿਤੀ, ਸਮਾਂ, ਥਾਂ ਅਤੇ ਮੌਕਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਟਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

Question 35ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਵੇਲੇ ਹਰ ਪੈਰੇ ਦਾ ਕੀ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

  1. ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ
  2. ਇੱਕ ਹੀ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ Correct answer.
  3. ਸਿਰਲੇਖ ਦੁਹਰਾਉਣਾ
  4. ਸਿਰਫ਼ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦੇਣਾ

Explanation

ਚੰਗੇ ਲੇਖ ਦਾ ਹਰ ਪੈਰਾ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੇਖ ਦੀ ਧਾਰਾ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਤਰਕਸੰਗਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Question 36ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਸੰਬੋਧਨ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ?

  1. ਮਾਨਯੋਗ ਸਾਹਿਬ Correct answer.
  2. ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ
  3. ਹੈਲੋ ਜੀ
  4. ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਮਾਤਾ ਜੀ

Explanation

ਰਸਮੀ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਜਾਂ ਰੁਤਬੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ 'ਮਾਨਯੋਗ ਸਾਹਿਬ'। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਰਸਮੀ ਲਹਿਜ਼ਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

Question 37ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੀ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ
  2. ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਤਾ
  3. ਸਾਰੇ ਵੇਰਵੇ
  4. ਕੇਵਲ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਨਾਂ Correct answer.

Explanation

ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ 'ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਾ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ'। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਠਕ ਤੁਰੰਤ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਚਨਾ ਕਿਸ ਬਾਰੇ ਹੈ।

Question 38ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਕਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

  1. ਭਵਿੱਖ ਕਾਲ
  2. ਅਪੂਰਨ ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ
  3. ਭੂਤ ਕਾਲ Correct answer.
  4. ਸ਼ਰਤੀ ਕਾਲ

Explanation

ਰਿਪੋਰਟ ਉਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੂਤ ਕਾਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਤੱਥਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

Question 39ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

'ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਦੋ ਦਿਨ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਜਾਵੇ' - ਇਹ ਵਾਕ ਬਿਨੈ-ਪੱਤਰ ਦੇ ਕਿਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ?

  1. ਵਿਸ਼ਾ
  2. ਹਸਤਾਖਰ
  3. ਮੁੱਖ ਭਾਗ Correct answer.
  4. ਸੰਬੋਧਨ

Explanation

ਬਿਨੈ-ਪੱਤਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬੇਨਤੀ, ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਲੋੜ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿੱਤਾ ਵਾਕ ਸਿੱਧੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

Question 40ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਲੇਖ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਦੀ ਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?

  1. ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਾਲਾ
  2. ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਤੇ ਛੋਟਾ Correct answer.
  3. ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ
  4. ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਵਾਲਾ

Explanation

ਲੇਖ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਸੂਚਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਠਕ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਛੋਟਾ, ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Question 41ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅੰਤਰ-ਸਕੂਲੀ ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ?

  1. ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਘਰ ਦਾ ਪਤਾ Correct answer.
  2. ਮਿਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਂ
  3. ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਾਰੀਖ਼
  4. ਥਾਂ

Explanation

ਸੂਚਨਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਠਕ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਿਤੀ, ਸਮਾਂ, ਥਾਂ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਤਾਰੀਖ਼। ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਪਤਾ ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।

Question 42ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

  1. ਸਿਰਫ਼ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ
  2. ਨਵੀਂ ਘਟਨਾ ਦਾ ਸੱਦਾ
  3. ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
  4. ਘਟਨਾ ਦਾ ਸਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਟਾ Correct answer.

Explanation

ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਅੰਤਲਾ ਭਾਗ ਘਟਨਾ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਸਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਸਿੱਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Question 43ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਪੱਤਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾ-ਖੰਡ ਵਿੱਚ 'ਛੁੱਟੀ ਲਈ ਬਿਨੈ' ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?

  1. ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਕਸਦ ਤੁਰੰਤ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ Correct answer.
  2. ਪੱਤਰ ਨਿੱਜੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
  3. ਵਿਆਕਰਣ ਸੁਧਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
  4. ਪੱਤਰ ਲੰਬਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

Explanation

ਵਿਸ਼ਾ-ਖੰਡ ਪੱਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਤੁਰੰਤ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਮੀ ਪੱਤਰ ਦੀ ਕਾਰਜ-ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Question 44ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

'ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੌਰਾਨ ਨਕਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ' ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਲੇਖ ਲਿਖਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਹੜਾ ਤਰੀਕਾ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ?

  1. ਕਾਰਨ, ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਹੱਲ ਦਾ ਤਰਕਸੰਗਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ Correct answer.
  2. ਸਿਰਫ਼ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣਾ
  3. ਸਿਰਫ਼ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
  4. ਸਿਰਫ਼ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ

Explanation

ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਹੱਲ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੇਖ ਤਰਕਪੂਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Question 45ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਸਕੂਲ ਦੇ ਨੋਟਿਸ ਬੋਰਡ 'ਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

  1. ਕੇਵਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
  2. ਸਿਰਫ਼ ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਾਂ
  3. ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦਾ ਹਸਤਾਖਰ ਅਤੇ ਮਿਤੀ Correct answer.
  4. ਸਿਰਫ਼ ਸਮਾਂ

Explanation

ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਹਸਤਾਖਰ ਅਤੇ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਮਿਤੀ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੂਚਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Question 46ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਬਿਨੈ-ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਾ
  2. ਸਿਰਫ਼ ਹਸਤਾਖਰ
  3. ਸਪਸ਼ਟ ਬੇਨਤੀ Correct answer.
  4. ਪੂਰਾ ਘਰ ਦਾ ਪਤਾ

Explanation

ਬਿਨੈ-ਪੱਤਰ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਕਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਪਸ਼ਟ ਬੇਨਤੀ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧੰਨਵਾਦ ਅਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

Question 47ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਰਿਪੋਰਟ ਲਿਖਣ ਵੇਲੇ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ?

  1. ਲੇਖਕ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਰਾਏ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ Correct answer.
  2. ਸਪਸ਼ਟ ਤੱਥ
  3. ਘਟਨਾ ਦਾ ਕਾਲਕ੍ਰਮ
  4. ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਨਾਂ

Explanation

ਰਿਪੋਰਟ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿਰਪੱਖ ਵਰਣਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਰਾਏ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

Question 48ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਲੇਖ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੈਰੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

  1. ਸਿਰਲੇਖ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨਾ
  2. ਸਾਰੇ ਨਿਸਕਰਸ਼ ਦੇਣਾ
  3. ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਾਉਣਾ Correct answer.
  4. ਸਿਰਫ਼ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦੇਣਾ

Explanation

ਲੇਖ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੈਰਾ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੇਖ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸਥਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

Question 49ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ 'ਧੰਨਵਾਦ' ਸ਼ਬਦ ਕਿੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ?

  1. ਬੇਨਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਸਤਾਖਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ Correct answer.
  2. ਪੱਤਰ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਵਜੋਂ
  3. ਸੰਬੋਧਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ
  4. ਵਿਸ਼ਾ-ਖੰਡ ਵਿੱਚ

Explanation

ਰਸਮੀ ਪੱਤਰ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਸੰਬੋਧਨ, ਵਿਸ਼ਾ, ਮੁੱਖ ਭਾਗ, ਬੇਨਤੀ, ਧੰਨਵਾਦ ਅਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਬੇਨਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

Question 50ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ (Writing Skills) - letters, applications, notices, reports, essays

ਕਿਸੇ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ 'ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ' ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਕਿੱਥੇ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

  1. ਹਸਤਾਖਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ
  2. ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਵਿੱਚ Correct answer.
  3. ਸਿਰਲੇਖ ਵਿੱਚ
  4. ਪਹਿਲੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ

Explanation

ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਘਟਨਾ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਲੇਖ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਵਾਕ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।