RBSE Secondary Punjabi case studies
RBSE Secondary Punjabi · Put your knowledge to work in context.
The RBSE Secondary Punjabi examination is the Punjabi language paper within the Rajasthan Board of Secondary Education (RBSE) Class 10 curriculum. It is designed for students in Rajasthan government-recognised secondary schools who have chosen Punjabi as a subject, and it assesses both language proficiency and familiarity with prescribed Punjabi literature. The RBSE Secondary Punjabi case studies are 5 cases and about 2,469 words.
1ਗ਼ੈਰ-ਦਿੱਠੇ ਗਦ ਵਿੱਚ 'ਸ਼ਬਦ-ਮਿਲਾਨ' ਦੀ ਜਾਲ਼
ਇਹ ਸ਼ਬਦ-ਮਿਲਾਨ (keyword matching) ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਹੈ: ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਵਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਥਾਂ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਸ਼ਬਦ ਲੱਭਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਵਾਲਾ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। “ਯਾਦ” ਸ਼ਬਦ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ (ਸ) ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ-ਪਰ ਸਵਾਲ ਮਕਸਦ ਦਾ ਸੀ। ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਦਮ: (1) ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਾਲ ਤੇ ਚਾਰੇ ਵਿਕਲਪ ਪੜ੍ਹੋ, ਫਿਰ ਪੈਰਾ; (2) ਹਰ ਵਿਕਲਪ ਲਈ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਬੂਤ-ਵਾਕ ਲੱਭੋ-ਸਬੂਤ ਨਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਵਿਕਲਪ ਛੱਡੋ; (3) ਜਦੋਂ “ਲੇਖਕ ਦਾ ਮਕਸਦ/ਮੁੱਖ ਭਾਵ” ਪੁੱਛਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਕ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਸਬੂਤ ਮੰਨੋ। ਸਮਾਂ ਵੰਡ: 20 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਭਾਗ ਲਈ 30 ਮਿੰਟ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 5 ਮਿੰਟ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਂਚ ਲਈ।.
534 words, about 3 min2ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਲਈ ਇੱਕੋ ਡਰਾਫ਼ਟ
ਪੁਰਖ ਤੇ ਢਾਂਚਾ -ਤੀਜਾ ਪੁਰਖ; ਸਿਰਲੇਖ (headline) ਤੇ ਡੇਟਲਾਈਨ (ਥਾਂ, ਤਾਰੀਖ਼) ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ; ਸੂਚਨਾ ਵਾਂਗ ਡੱਬਾ ਜਾਂ ਦਸਤਖ਼ਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰਿਪੋਰਟਰ ਦਾ ਨਾਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ। 3.
476 words, about 2 min3ਵਾਕ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਅਤਿ-ਸੋਧ ਦਾ ਜਾਲ਼
ਹਰਜੀਤ ਦਾ ਨਿਯਮ-“ਕਿਰਿਆ ਕਰਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ”-ਸਿਰਫ਼ ਉੱਥੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਿਰਿਆ ਅਕਰਮਕ ਹੈ ਜਾਂ ਵਾਕ ਵਿੱਚ “ਨੇ” ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਵਾਕ (3): “ਉਹ … ਗਿਆ” ਅਕਰਮਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕਿਰਿਆ ਕਰਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਵਾਕ (1) ਤੇ (2) ਵਿੱਚ “ਨੇ” ਵਾਲਾ ਸੰਪੂਰਨ ਕਾਲ ਹੈ ਤੇ ਕਿਰਿਆ ਸਕਰਮਕ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਕਿਰਿਆ ਕਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ “ਉਸ ਨੇ ਰੋਟੀ ਖਾਧੀ” ਵਿੱਚ ਕਰਤਾ ਪੁਲਿੰਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿਰਿਆ ਇਸਤਰੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਾਕ (3) ਨੂੰ “ਆਪਣਾ ਘਰ” ਕਰਨਾ ਅਤਿ-ਸੋਧ (over-correction) ਹੈ। ਵਾਕ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਯਮ ਇਹ ਹੈ: ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਛੇੜੋ। ਹਰਜੀਤ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧ ਵਾਕ ਬਿਗਾੜ ਕੇ ਅੰਕ ਗੁਆਏ।. “ਮੁੰਡੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹਨ” ਵਿਆਕਰਨ ਪੱਖੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਵਾਕ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਰਥ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਵਾਕ ਚੱਲ ਰਹੀ ਕਿਰਿਆ (progressive) ਦੱਸਦਾ ਹੈ-“ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ”; ਨਵਦੀਪ ਦਾ ਵਾਕ ਆਮ ਆਦਤ (habitual) ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਵਾਕ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਵਾਕ ਦਾ ਅਰਥ ਬਚਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਕਿਰਿਆ ਬਦਲ ਦੇਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ। ਅੰਕ ਦੇਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ: ਜੇ ਸ਼ੀਟ ਉੱਤੇ ਸਾਫ਼ ਲਿਖਿਆ ਹੈ “ਕੇਵਲ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਠੀਕ ਕਰੋ” ਤਾਂ ਅੱਧਾ ਅੰਕ ਦਿਓ ਤੇ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਲਈ ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ; ਜੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ “ਵਾਕ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰੋ” ਹੈ ਤਾਂ ਅਰਥ-ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਪੂਰਾ ਅੰਕ ਨਾ ਦਿਓ। ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਲਈ ਮਾਰਕਿੰਗ ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਿਖੋ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਬਦਲਵੇਂ ਰੂਪ ਸਵੀਕਾਰ ਹੋਣਗੇ।.
480 words, about 2 min4