ਲਿਖਣ ਕਾਰਜ: ਪੱਤਰ, ਅਰਜ਼ੀ, ਸੂਚਨਾ, ਰਿਪੋਰਟ ਅਤੇ ਲੇਖ
ਪੱਤਰ (Letter)
ਰਸਮੀ ਪੱਤਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ: ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪਤਾ, ਮਿਤੀ, ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦਾ ਪਤਾ, ਵਿਸ਼ਾ, ਸੰਬੋਧਨ (ਮਹੋਦਿਆ/ਸ੍ਰੀਮਾਨ), ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਮੁੱਖ ਭਾਗ, ਸਮਾਪਤੀ, ਦਸਤਖਤ। ਵਿਸ਼ਾ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਲਿਖੋ। ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਵਾਕ ਛੋਟੇ ਰੱਖੋ।
ਅਰਜ਼ੀ (Application)
ਅਰਜ਼ੀ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਪੱਤਰ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਬੋਧਨ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਮ: ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਾ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸਰ, ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਰਵਾ, ਸਪਸ਼ਟ ਬੇਨਤੀ, ਧੰਨਵਾਦ। ਇੱਕ ਅਰਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਮੁੱਖ ਮੰਗ ਰੱਖੋ।
ਸੂਚਨਾ (Notice)
ਸਿਰਲੇਖ “ਸੂਚਨਾ”, ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਨਾਮ, ਮਿਤੀ, ਵਿਸ਼ਾ, ਕੀ/ਕਦੋਂ/ਕਿੱਥੇ/ਕਿਸ ਲਈ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਸਤਖਤ। ਸੂਚਨਾ 50-60 ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿੰਦੂ-ਵਾਰ ਲਿਖੋ।
ਰਿਪੋਰਟ (Report)
ਸਿਰਲੇਖ, ਥਾਂ ਅਤੇ ਮਿਤੀ, ਘਟਨਾ ਦਾ ਵੇਰਵਾ (ਕੀ ਹੋਇਆ, ਕਦੋਂ, ਕੌਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ), ਰਿਪੋਰਟਰ ਦਾ ਨਾਮ। ਰਿਪੋਰਟ ਭੂਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਨਾਲ ਲਿਖੋ; ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਨਾ ਪਾਓ।
ਲੇਖ (Essay)
ਢਾਂਚਾ: ਭੂਮਿਕਾ (2-3 ਵਾਕ), ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ (2-3 ਪੈਰੇ), ਸਮਾਪਤੀ। ਹਰ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖੋ। ਉਦਾਹਰਨ, ਮੁਹਾਵਰੇ ਅਤੇ ਕਹਾਵਤ ਪਾਓ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਹਵਾਲੇ ਨਹੀਂ।
ਉਦਾਹਰਨ
ਕੰਮ: “ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ੀ।” ਤਰਕ: ਪਹਿਲਾਂ “ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ”, ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਾ “ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਾਰੇ”, ਫਿਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦੋ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਫਿਰ ਬੇਨਤੀ “ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ”, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਧੰਨਵਾਦ।
ਗਲਤੀਆਂ
- ਮਿਤੀ ਜਾਂ ਦਸਤਖਤ ਛੱਡਣਾ।
- ਵਿਸ਼ਾ ਨਾ ਲਿਖਣਾ।
- ਅਰਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੰਗਾਂ ਮਿਲਾ ਦੇਣਾ।
- ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ “ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ” ਲਿਖਣਾ।