ਗਦ: ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪਾਠ ਅਤੇ ਥੀਮ
ਪਾਠ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ
ਹਰ ਗਦ ਪਾਠ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਰਡ ਬਣਾਓ: ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਮ, ਵਿਸ਼ਾ, ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ, ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਮੁਹਾਵਰੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਠ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਪੱਕਾ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਥੀਮ
- ਦੇਸ਼ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ।
- ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ-ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ।
- ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਜੀਵਨ।
- ਸਮਾਜਿਕ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ’ਤੇ ਵਿਅੰਗ।
- ਮਿਹਨਤ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਥੀਮਾਂ ਨੂੰ ਪਾਠ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਲਿਖੋ, ਸਿਰਫ ਨਾਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਪਾਤਰ-ਚਿਤਰਨ
ਪਾਤਰ ਦੇ ਕੰਮ, ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ ਤੋਂ ਗੁਣ ਲਿਖੋ। “ਉਹ ਬਹਾਦਰ ਸੀ” ਲਿਖਣ ਦੀ ਥਾਂ ਘਟਨਾ ਦਿਓ: “ਉਸ ਨੇ ਡੁੱਬਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ”।
ਉਦਾਹਰਨ
ਟੁਕੜਾ: “ਬਾਪੂ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, ‘ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਤੇਰੀ ਜ਼ਮੀਰ ਹੈ।’” ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਬਾਪੂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ? ਤਰਕ: ਕਿਤਾਬ ਦੇਣਾ = ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਕਦਰ; “ਜ਼ਮੀਰ” ਸ਼ਬਦ = ਨੈਤਿਕਤਾ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਲਿਖੋ।
ਗਲਤੀਆਂ
- ਪਾਠ ਦਾ ਸਿਰਫ ਸਾਰ ਲਿਖਣਾ, ਥੀਮ ਨਾ ਲਿਖਣਾ।
- ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਮ ਗਲਤ ਲਿਖਣਾ।
- ਪਾਤਰ ਦੇ ਗੁਣ ਬਿਨਾਂ ਸਬੂਤ ਦੇ ਲਿਖਣਾ।
- ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮਝਣਾ।