First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.
Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.
Question 1अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
अपठित गद्यांशमा 'सारांश' भन्नाले के बुझिन्छ?
- गद्यांशको शीर्षक मात्र लेख्नु
- गद्यांशका कठिन शब्दको सूची बनाउनु
- गद्यांश शब्दशः सार्नु
- गद्यांशको मुख्य भाव संक्षेपमा लेख्नु Correct answer.
Explanation
सारांश भन्नाले गद्यांशको केन्द्रीय भाव वा मुख्य कुरालाई आफ्नै शब्दमा छोटकरीमा प्रस्तुत गर्नु हो। यसले पूरा अनुच्छेदको सन्देश समात्छ, तर विस्तृत वर्णन वा उदाहरण दोहोर्याउँदैन।
Question 2अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
'गद्यांशको मूल भाव पहिचान गर्नु' भन्नाले अपठित प्रश्नमा के गर्नु हो?
- लेखकको जीवनी खोज्नु
- अनुच्छेदका सबै वाक्य कण्ठ गर्नु
- लेखकले दिन खोजेको मुख्य सन्देश छुट्याउनु Correct answer.
- गद्यांशको अक्षर गन्नु
Explanation
मूल भाव भनेको लेखकको केन्द्रीय उद्देश्य वा सन्देश हो, जो प्रायः दोहोरिने विचार र निष्कर्षबाट थाहा पाइन्छ। वाक्य कण्ठ गर्नु वा अक्षर गन्नु भाव पहिचान होइन।
Question 3अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
कुनै अपठित गद्यांशमा 'तर', 'यद्यपि', 'तथापि' जस्ता शब्दले मुख्यतः के देखाउँछन्?
- कारण र परिणामको सम्बन्ध
- समयको क्रम
- स्थानको दूरी
- वाक्यहरूबीचको विरोध वा भिन्नता Correct answer.
Explanation
'तर', 'यद्यपि', 'तथापि' जस्ता संयोजकले अघिल्लो भनाइसँग विपरीत वा भिन्न विचार जोड्छन्। यिनले पाठकलाई लेखकको तर्कको मोड बुझ्न मद्दत गर्छन्।
Question 4अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
अपठित गद्यांशको प्रश्नको उत्तर दिँदा सबैभन्दा पहिले के गर्नु उपयुक्त हुन्छ?
- गद्यांश छोडेर आफ्नै ज्ञान लेख्नु
- गद्यांशलाई ध्यानपूर्वक पढेर मुख्य विचार बुझ्नु Correct answer.
- प्रश्न नपढी उत्तर छान्नु
- विकल्प हेरेर अनुमान लगाउनु
Explanation
अपठित गद्यांशको उत्तर गद्यांशकै आधारमा निस्कन्छ, त्यसैले पहिले पाठ राम्ररी पढेर मुख्य विचार बुझ्नुपर्छ। विकल्प हेर्नु वा अनुमान लगाउनु भन्दा पाठको बुझाइ पहिलो कदम हो।
Question 5अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
'गद्यांशअनुसार' भन्ने निर्देशनले उत्तरमा कस्तो सीमा तोक्छ?
- उत्तर कण्ठ गरिएको परिभाषा हुनुपर्छ
- उत्तर लेखकको जीवनीबाट लिनुपर्छ
- उत्तर गद्यांशकै भनाइमा आधारित हुनुपर्छ Correct answer.
- उत्तर आफ्नै सामान्य ज्ञानमा आधारित हुनुपर्छ
Explanation
'गद्यांशअनुसार' भन्ने निर्देशनले उत्तर पाठमै भनिएको कुराबाट लिनुपर्ने बाध्यता राख्छ। बाहिरी ज्ञान वा अनुमान सही देखिए पनि पाठको आधार नभए त्यो स्वीकार्य हुँदैन।
Question 6अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
गद्यांशमा कुनै शब्दको अर्थ सन्दर्भबाट पहिचान गर्नुपर्दा कुन कुरा सबैभन्दा उपयोगी हुन्छ?
- शब्दको अघिपछिका वाक्यको अर्थ Correct answer.
- शब्दको उच्चारणको गति
- शब्द पहिलो पटक कहाँ आयो भन्ने स्थान
- शब्दको अक्षर संख्या
Explanation
सन्दर्भबाट अर्थ निकाल्दा शब्दको अघिपछिका वाक्यले त्यसको प्रयोग र भाव स्पष्ट पार्छन्। अक्षर संख्या वा उच्चारणको गतिले अर्थ निर्धारण गर्दैन।
Question 7अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
अपठित गद्यांशको 'उद्देश्य' पहिचान गर्नु भन्नाले के बुझ्नु?
- लेखकले पाठ लेख्नुको कारण वा लक्ष्य Correct answer.
- पाठमा प्रयोग भएका विरामचिन्हको संख्या
- पाठमा आएका पात्रको संख्या
- पाठको अनुच्छेद संख्या
Explanation
उद्देश्य भनेको लेखकले त्यो गद्यांश किन लेख्यो भन्ने लक्ष्य हो, जस्तै सचेत गराउनु, प्रेरित गर्नु वा जानकारी दिनु। अनुच्छेद संख्या वा विरामचिन्हको संख्याले उद्देश्य बताउँदैन।
Question 8अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
कुनै गद्यांशमा तथ्य र विचार छुट्याउन कुन प्रश्न सहायक हुन्छ?
- यो वाक्यमा कतिवटा स्वर छन्?
- यो अनुच्छेद कुन पृष्ठमा छ?
- यो वाक्य कति अक्षरको छ?
- के यो कुरा प्रमाणले पुष्टि हुन्छ? Correct answer.
Explanation
तथ्य प्रमाणले पुष्टि हुने वस्तुगत कुरा हो, विचार भने व्यक्तिको धारणा वा मूल्याङ्कन हो। त्यसैले 'प्रमाणले पुष्टि हुन्छ?' भन्ने प्रश्नले तथ्य र विचार छुट्याउन मद्दत गर्छ।
Question 9अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
गद्यांशमा 'त्यसैले' शब्दले सामान्यतः कुन सम्बन्ध जनाउँछ?
- विरोध
- समय
- परिणाम वा निष्कर्ष Correct answer.
- उदाहरण
Explanation
'त्यसैले' ले अघि भनिएको कारणबाट निस्कने परिणाम वा निष्कर्ष जनाउँछ। यसले तर्कको अन्तिम निष्कर्षतर्फ पाठकलाई डोर्याउँछ।
Question 10अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
अपठित गद्यांशमा कुनै अनुच्छेदको मुख्य वाक्य प्रायः कहाँ भेटिन्छ?
- अनुच्छेदको सुरु वा अन्त्यमा Correct answer.
- विरामचिन्हपछि मात्र
- कोष्ठकभित्र मात्र
- अनुच्छेदको बीचमा मात्र
Explanation
अनुच्छेदको मुख्य वाक्य प्रायः सुरुमा विषय प्रस्तुत गर्न वा अन्त्यमा निष्कर्ष दिन आउँछ। बीचका वाक्यले प्रायः व्याख्या, उदाहरण र समर्थन गर्छन्।
Question 11अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
गद्यांशमा लेखकले दिएको उदाहरणको काम के हो?
- भनिएको विचारलाई स्पष्ट वा पुष्टि गर्नु Correct answer.
- पाठकलाई भ्रमित गर्नु
- गद्यांशको लम्बाइ बढाउनु
- विषय परिवर्तन गर्नु
Explanation
उदाहरणले सामान्य विचारलाई मूर्त बनाएर स्पष्ट पार्छ वा तर्कलाई बल पुर्याउँछ। यसको उद्देश्य लम्बाइ बढाउनु वा भ्रमित गर्नु होइन।
Question 12अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
कुनै गद्यांशमा 'केही विद्वान्को मत छ...' भनिएको छ भने यसले के सूचित गर्छ?
- गद्यांशको शीर्षक
- सबैले स्वीकार नगरेको विचार Correct answer.
- प्रमाणित तथ्य
- लेखकको व्यक्तिगत अनुभव
Explanation
'केही विद्वान्को मत' भन्नाले त्यो विचार सबैले सर्वसम्मतिले स्वीकार गरेको तथ्य होइन भन्ने संकेत गर्छ। यसले विचारको आंशिकता वा मतभिन्नतालाई जनाउँछ।
Question 13अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
गद्यांशको भाषा-शैली हेर्दा 'व्यंग्य' कहाँ पहिचान गर्न सकिन्छ?
- प्रत्येक अनुच्छेदको सुरुमा
- सतही अर्थभन्दा उल्टो वा विरोधाभासी भाव देखिने ठाउँमा Correct answer.
- विरामचिन्ह नभएको ठाउँमा
- संख्या लेखिएको ठाउँमा
Explanation
व्यंग्यमा लेखकले भनेको सतही कुराभन्दा फरक, प्रायः उल्टो वा विरोधाभासी भाव लुकेको हुन्छ। त्यसैले शब्दको सतही अर्थ र सन्दर्भबीचको भिन्नता हेर्नुपर्छ।
Question 14अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
अपठित गद्यांशमा 'निष्कर्ष' लेख्ने क्रममा कुन कुरा ध्यान दिनुपर्छ?
- केवल पहिलो वाक्य दोहोर्याउनु
- गद्यांशका मुख्य बिन्दुहरूबाट निस्कने भाव समेट्नु Correct answer.
- लेखकको आलोचना गर्नु
- गद्यांशमा नभएको नयाँ विचार थप्नु
Explanation
निष्कर्ष गद्यांशका मुख्य बिन्दु र तर्कबाट स्वाभाविक रूपमा निस्कनुपर्छ। पाठमा नभएको नयाँ विचार थप्दा वा पहिलो वाक्य मात्र दोहोर्याउँदा निष्कर्ष अपूर्ण हुन्छ।
Question 15अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
गद्यांशमा 'यद्यपि' प्रयोग भएको वाक्यले के गर्छ?
- अघिल्लो भनाइलाई पूर्ण रूपमा समर्थन गर्छ
- नयाँ विषय सुरु गर्छ
- प्रश्न सोध्छ
- अघिल्लो भनाइको अपवाद वा सीमा देखाउँछ Correct answer.
Explanation
'यद्यपि' ले अघि भनिएको कुरालाई स्वीकार गर्दै त्यसमा अपवाद वा सीमा जोड्छ। यसले तर्कलाई सन्तुलित बनाउँछ, पूर्ण समर्थन वा नयाँ विषय सुरु गर्दैन।
Question 16अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
कुनै गद्यांशको शीर्षक छान्दा कुन कुरा मुख्य आधार बन्छ?
- गद्यांशको केन्द्रीय विषयवस्तु Correct answer.
- गद्यांशको अनुच्छेद संख्या
- गद्यांशको पहिलो शब्द
- गद्यांशको अन्तिम अक्षर
Explanation
शीर्षकले गद्यांशको केन्द्रीय विषयवस्तुलाई छोटो र आकर्षक रूपमा प्रतिनिधित्व गर्नुपर्छ। पहिलो शब्द वा अन्तिम अक्षरले पूरा पाठको विषय बताउँदैन।
Question 17अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
गद्यांशमा कुनै व्यक्तिको भनाइ उद्धरण गरिएको छ भने त्यसको मुख्य उपयोग के हो?
- लेखकको नाम लुकाउनु
- गद्यांश लामो बनाउनु
- विचारलाई विश्वसनीयता दिनु Correct answer.
- व्याकरण सुधार्नु
Explanation
उद्धरणले कुनै विचार वा तर्कलाई विशेषज्ञ वा साक्षीको भनाइबाट बल पुर्याउँछ। यसले पाठको विश्वसनीयता बढाउँछ, तर लम्बाइ बढाउनु यसको उद्देश्य होइन।
Question 18अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
अपठित गद्यांशमा कुनै वाक्यको 'सन्दर्भ' बुझ्न के आवश्यक छ?
- वाक्य अघिपछिका वाक्यसँग कसरी जोडिन्छ भन्ने बुझ्नु Correct answer.
- वाक्यमा कतिवटा अक्षर छन् गन्नु
- वाक्यको शब्द संख्या गन्नु
- वाक्य कुन फन्टमा छ भन्ने हेर्नु
Explanation
वाक्यको सन्दर्भ भनेको त्यो वाक्य अघिपछिका वाक्यसँग कसरी जोडिन्छ र त्यसले पूरा अनुच्छेदमा के भूमिका खेल्छ भन्ने हो। शब्द संख्या वा फन्टले सन्दर्भ निर्धारण गर्दैन।
Question 19अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
गद्यांशमा 'तथ्य' पहिचान गर्ने सबैभन्दा बलियो आधार कुन हो?
- प्रमाण वा स्रोतले पुष्टि हुनु Correct answer.
- धेरैले विश्वास गर्नु
- लेखकले जोड दिनु
- वाक्य लामो हुनु
Explanation
तथ्य वस्तुगत हुन्छ र प्रमाण, तथ्याङ्क वा विश्वसनीय स्रोतले पुष्टि गर्न सकिन्छ। धेरैको विश्वास वा लेखकको जोड तथ्यको प्रमाण होइन।
Question 20अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
कुनै गद्यांशमा एकै विचार फरक शब्दमा दोहोरिएको छ भने त्यसले के संकेत गर्छ?
- त्यो विचार गलत छ
- गद्यांशमा विषय छैन
- लेखकलाई शब्द कम छ
- त्यो विचार लेखकको लागि केन्द्रीय वा जोड दिन योग्य छ Correct answer.
Explanation
विचारको पुनरावृत्ति वा फरक शब्दमा दोहोर्याइले लेखकको केन्द्रीय जोड र महत्त्व देखाउँछ। यसले विचार गलत छ भन्ने वा विषय नभएको संकेत गर्दैन।
Question 21अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
गद्यांशमा लेखकले विपक्षी विचार प्रस्तुत गरेर खण्डन गर्छ भने यो कुन शैली हो?
- कथात्मक शैली
- तर्कमूलक वा विवेचनात्मक शैली Correct answer.
- वर्णनात्मक शैली
- पत्र शैली
Explanation
विपक्षी विचार प्रस्तुत गरी तर्कपूर्वक खण्डन गर्ने शैली विवेचनात्मक वा तर्कमूलक हो। यसमा लेखकले प्रमाण र तर्कद्वारा आफ्नो पक्ष स्थापित गर्छ।
Question 22अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
'गद्यांशको भावार्थ' लेख्दा कुन कुरा अनिवार्य रूपमा समेटिनुपर्छ?
- गद्यांशको पृष्ठ संख्या
- गद्यांशको मूल सन्देश र त्यसको व्याख्या Correct answer.
- लेखकको जन्ममिति
- गद्यांशका सबै वाक्यको शब्दशः नक्कल
Explanation
भावार्थमा गद्यांशको मूल सन्देशलाई आफ्नै शब्दमा व्याख्या गरिन्छ, ताकि पाठकले लुकेको अर्थ बुझ्न सकोस्। शब्दशः नक्कल वा बाहिरी विवरण भावार्थ होइन।
Question 23अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
गद्यांशमा कुनै तर्क दिइएको छ तर त्यसको प्रमाण छैन भने त्यसलाई के भनिन्छ?
- सर्वसम्मत निष्कर्ष
- उद्धृत प्रमाण
- सिद्ध तथ्य
- अप्रमाणित दाबी Correct answer.
Explanation
प्रमाणबिना प्रस्तुत गरिएको तर्क वा भनाइ अप्रमाणित दाबी हो, जसलाई स्वीकार्न थप प्रमाण चाहिन्छ। सिद्ध तथ्य र सर्वसम्मत निष्कर्षका लागि प्रमाण वा सहमति अनिवार्य हुन्छ।
Question 24अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
अपठित गद्यांशमा लेखकको 'पूर्वाग्रह' पहिचान गर्न कुन संकेत सहायक हुन्छ?
- निष्कर्षमा प्रमाणको सन्दर्भ
- एक पक्षको मात्र प्रशंसा र अर्को पक्षको निराधार आलोचना Correct answer.
- तथ्याङ्कसहितको तुलना
- दुवै पक्षका प्रमाण सन्तुलित रूपमा प्रस्तुत हुनु
Explanation
पूर्वाग्रह हुँदा लेखकले एक पक्षलाई मात्र प्रशंसा गर्ने र अर्को पक्षलाई प्रमाणबिना होच्याउने प्रवृत्ति देखाउँछ। सन्तुलित प्रमाण र तथ्याङ्कसहितको तुलना पूर्वाग्रहको विपरीत लक्षण हुन्।
Question 25अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
कुनै गद्यांशमा 'यसरी' भन्ने शब्दपछि आउने वाक्यको सम्भावित काम के हुन्छ?
- विरामचिन्ह सुधार्नु
- लेखकको नाम बताउनु
- अघिल्ला बिन्दुको सार वा निष्कर्ष प्रस्तुत गर्नु Correct answer.
- नयाँ पात्र परिचय गराउनु
Explanation
'यसरी' ले अघि भनिएका कुरालाई जोडेर सार वा निष्कर्षतर्फ लैजाने संकेत गर्छ। यसपछिको वाक्यले प्रायः अघिल्ला तर्कको समेटिबोल गर्छ।
Question 26अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
अपठित गद्यांशमा कुनै अनुच्छेदको मुख्य विचार पहिचान गर्ने क्रममा त्यस अनुच्छेदका सहायक वाक्यहरूको के काम हुन्छ?
- तिनले मुख्य विचारलाई नै प्रतिस्थापन गर्छन्
- तिनले गद्यांशको शीर्षक निर्धारण गर्छन्
- तिनले मुख्य विचारलाई प्रस्ट्याउन वा पुष्टि गर्न सघाउँछन् Correct answer.
- तिनले लेखकको जीवनी जनाउँछन्
Explanation
अनुच्छेदको मुख्य विचार केन्द्रीय हुन्छ र सहायक वाक्यहरूले त्यसलाई व्याख्या, उदाहरण वा कारण दिएर स्पष्ट पार्छन्। सहायक वाक्यलाई मुख्य विचारको विकल्प मान्नु हुँदैन।
Question 27अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
कुनै अपठित गद्यांशमा 'यद्यपि' भन्ने शब्दबाट सुरु हुने वाक्य आएमा त्यसले सामान्यतः के सम्बन्ध देखाउँछ?
- समय क्रम
- विरोध वा अपवाद Correct answer.
- कारण र परिणाम
- उदाहरण र निष्कर्ष
Explanation
'यद्यपि' ले अघिल्लो भनाइसँग विरोध वा अपवाद जनाउँछ, जसलाई 'तर/तथापि' ले जोड्छ। यसले पूर्ववाक्यको दाबीलाई स्वीकार गर्दै त्यसमा सीमा वा भिन्नता थप्छ।
Question 28अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
अपठित गद्यांशमा लेखकले कुनै तथ्यलाई पुष्टि गर्न तथ्याङ्क वा उद्धरण दिएको छ भने त्यसको मुख्य उद्देश्य के हुन्छ?
- पाठकको ध्यान अन्यत्र मोड्न
- गद्यांशको लम्बाइ बढाउन
- आफ्नो भनाइलाई विश्वसनीय बनाउन Correct answer.
- लेखकको व्यक्तिगत अनुभव बताउन
Explanation
तथ्याङ्क वा उद्धरणले दाबीलाई प्रमाणित गर्ने र विश्वसनीयता बढाउने काम गर्छ। यसले पाठकलाई लेखकको भनाइ स्वीकार्न सघाउँछ।
Question 29अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
कुनै गद्यांशमा एउटै विचार फरक-फरक शब्दमा दोहोरिएको छ भने त्यसले लेखकको कुन प्रवृत्ति देखाउँछ?
- पाठकलाई भ्रमित पार्ने
- व्यंग्य गर्ने
- तर्कलाई जोड दिने Correct answer.
- विषयान्तर गर्ने
Explanation
एउटै विचारको पुनरुक्तिले लेखक त्यस विचारलाई महत्त्व दिँदै तर्कलाई बलियो बनाउन चाहन्छ भन्ने संकेत गर्छ। यसलाई सामान्यतया जोड वा बल दिने रणनीति मानिन्छ।
Question 30अपठित गद्यांश (Unseen prose passage and comprehension)
अपठित गद्यांशमा लेखकले आफ्नो विपक्षी विचार प्रस्तुत गरेर त्यसको खण्डन गर्छ भने त्यो कुन तर्क-शैली हो?
- विवरणात्मक
- खण्डनात्मक Correct answer.
- वर्णनात्मक
- तुलनात्मक
Explanation
विपक्षी विचार देखाएर त्यसको दोष देखाउँदै आफ्नो पक्ष स्थापित गर्ने शैली खण्डनात्मक हो। यसमा पहिले प्रतिपक्षीय दाबी राखी त्यसपछि खण्डन गरिन्छ।
Question 31अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
अपठित पद्यांशमा कविताको मूल भाव पहिचान गर्न सबैभन्दा पहिले के गर्नु उपयुक्त हुन्छ?
- कविताका कठिन शब्दको अर्थ कोशमा खोज्ने
- कविताको शीर्षक नभएकोमा चिन्ता गर्ने
- कवितालाई दुई-तीन पटक शान्तसँग पढेर मुख्य विषय पक्रने Correct answer.
- कविताको अन्तिम हरफ मात्र पढ्ने
Explanation
अपठित पद्यांशको प्रश्नको उत्तर दिन पहिले पूरा कविता शान्तसँग दुई-तीन पटक पढ्नुपर्छ, जसले केन्द्रीय भाव र विषयवस्तु स्पष्ट हुन्छ। शब्दार्थ वा अन्तिम हरफ मात्र हेर्दा कविताको समग्र सन्देश छुट्न सक्छ।
Question 32अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
कवितामा प्रयोग भएको 'झरना' शब्दले सामान्यतया कुन भाव सञ्चार गर्न सक्छ?
- स्थिरता र निष्क्रियता
- गतिशीलता र निरन्तर प्रवाह Correct answer.
- क्रोध र प्रतिशोध
- भय र संकोच
Explanation
कवितामा प्रतीकात्मक शब्दले सामान्य अर्थभन्दा गहिरो भाव बोक्छ। झरना बगिरहने प्राकृतिक दृश्य भएकाले यसले गति, निरन्तरता र जीवनको प्रवाहको भाव जनाउँछ।
Question 33अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
कविताको कुनै हरफमा 'जस्तै' वा 'सरि' जस्ता शब्द प्रयोग भएको छ भने त्यहाँ कुन अलङ्कार प्रायः हुन्छ?
- अनुप्रास
- यमक
- उपमा Correct answer.
- रूपक
Explanation
उपमामा एक वस्तुलाई अर्कोसँग तुलना गर्दा 'जस्तै', 'सरि', 'झैं' जस्ता वाचक शब्द प्रयोग हुन्छन्। यस्ता तुलनावाचक शब्दको उपस्थिति उपमा अलङ्कारको स्पष्ट सङ्केत हो।
Question 34अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
कविताको प्रत्येक पङ्क्तिको अन्त्यमा मिल्ने ध्वनि वा तुकालाई के भनिन्छ?
- लय
- पादाङ्क
- यति
- अन्त्यानुप्रास Correct answer.
Explanation
पद्यमा पङ्क्तिका अन्त्यमा दोहोरिने समान वा मिल्दो ध्वनिलाई अन्त्यानुप्रास भनिन्छ। यसले कवितामा सङ्गीतात्मकता र लयात्मकता ल्याउँछ।
Question 35अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
कवितामा 'म' भन्ने वक्ता प्रयोग भएको छ भने त्यसलाई के भनिन्छ?
- उत्तम पुरुष
- अन्य पुरुष
- मध्यम पुरुष
- प्रथम पुरुष Correct answer.
Explanation
व्याकरणमा बोल्ने व्यक्ति आफैँलाई जनाउँदा प्रथम पुरुष (म, हामी) प्रयोग हुन्छ। कविताको वक्ता 'म' भन्छ भने त्यो प्रथम पुरुषको प्रयोग हो।
Question 36अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
अपठित कविताको सन्दर्भ स्पष्ट नभएको अवस्थामा उत्तर छान्ने सबैभन्दा भरपर्दो आधार के हो?
- कविको जन्मस्थानको अनुमान
- पाठ्यपुस्तकको पृष्ठ संख्या
- कविताको लम्बाइ
- पाठभित्रै दिइएका शब्द, बिम्ब र सङ्केत Correct answer.
Explanation
अपठित पद्यांशमा बाह्य जानकारी उपलब्ध नहुँदा पाठभित्रैका शब्द, बिम्ब र सङ्केतलाई आधार मान्नुपर्छ। यसले अनुमानभन्दा पाठमा आधारित निष्कर्ष निकाल्न मद्दत गर्छ।
Question 37अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
कविताको एउटा हरफमा 'हिमाल झुकेर नमस्कार गर्छ' भनिएको छ। यहाँ कुन अलङ्कार प्रमुख छ?
- विरोधाभास
- उपमा
- मानवीकरण Correct answer.
- अनुप्रास
Explanation
निर्जीव वस्तु हिमाललाई मानिसझैँ झुकेर नमस्कार गर्ने क्रिया दिइएकाले यहाँ मानवीकरण अलङ्कार छ। अलङ्कार पहिचान गर्दा क्रियाको प्रयोग र वस्तुको स्वभाव हेर्नुपर्छ।
Question 38अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
कविताको भावार्थ लेख्दा कुन क्रम अपनाउनु तर्कसंगत हुन्छ?
- पङ्क्ति-पङ्क्तिको शब्दार्थबाट सुरु गरी समग्र सन्देशमा पुग्ने Correct answer.
- पहिले आफ्नै अनुभव लेखेर पछि कविता समेट्ने
- हरेक हरफको अन्त्यमा नैतिक उपदेश थप्ने
- कविताको शीर्षक दोहोर्याएर अन्त्य गर्ने
Explanation
भावार्थ लेख्दा पहिले पङ्क्तिगत अर्थ बुझेर क्रमशः समग्र भावतर्फ अघि बढ्नुपर्छ। यसले कविताको सन्देशलाई व्यवस्थित रूपमा प्रस्तुत गर्न मद्दत गर्छ।
Question 39अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
कवितामा 'आँसु' र 'हाँसो' दुवै एकै पङ्क्तिमा आएका छन्। यसले मुख्यतः के देखाउँछ?
- कविको व्याकरणीय त्रुटि
- युद्धको सुरुवात
- प्रकृतिको विनाश
- जीवनका सुख-दुःखको सहअस्तित्व Correct answer.
Explanation
विपरीत भाव बोक्ने दुई बिम्ब एकै ठाउँमा राखिँदा जीवनका सुख र दुःख सँगसँगै रहने यथार्थ झल्किन्छ। यस्तो युग्मले कविताको भावगत गहिराइ बढाउँछ।
Question 40अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
कविताको शीर्षक 'बाँझो माटो' भएको कवितामा मुख्यतः कुन विषयवस्तुको सम्भावना बलियो हुन्छ?
- समुद्री यात्राको रोमाञ्च
- खगोल विज्ञानको अन्वेषण
- उर्वरताको अभाव र शोषणको यथार्थ Correct answer.
- राजदरबारको वैभव
Explanation
शीर्षकले कविताको केन्द्रीय विषयको सङ्केत गर्छ। 'बाँझो माटो' ले उत्पादनहीनता, उपेक्षा र शोषणजन्य यथार्थतर्फ ध्यान खिच्छ।
Question 41अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
कवितामा दोहोरिएर आउने हरफले सामान्यतया कुन कार्य गर्छ?
- कविको परिचय दिने
- कविताको लम्बाइ बढाउने मात्र
- केन्द्रीय भावलाई जोड दिने Correct answer.
- व्याकरण सुधार्ने
Explanation
पद्यमा दोहोरिने हरफ (टेक) ले मुख्य भाव वा सन्देशलाई बारम्बार स्मरण गराएर जोड दिन्छ। यसले कविताको केन्द्रीय विषयलाई सुदृढ बनाउँछ।
Question 42अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
'मेरो देशको माटो बोल्छ, ढुङ्गा गीत गाउँछ' भन्ने पङ्क्तिमा प्रमुख काव्यिक विशेषता कुन हो?
- केवल ऐतिहासिक तथ्यको सूची
- जड वस्तुलाई चेतनशील बनाइएको मानवीकरण Correct answer.
- शब्दको अर्थ परिवर्तन नगरीकन लेखिएको वर्णन
- गणितीय तथ्याङ्कको प्रस्तुति
Explanation
माटो र ढुङ्गा जड वस्तु हुन्, तर यहाँ तिनलाई बोल्ने र गीत गाउने क्षमता दिइएको छ। यसरी जड वस्तुमा चेतना आरोपण गर्नु मानवीकरणको लक्षण हो।
Question 43अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
कविताको भाव पहिचान गर्दा 'करुण' भन्ने वर्गमा पर्ने सम्भावना कुन अवस्थामा बलियो हुन्छ?
- हास्यव्यङ्ग्य प्रमुख हुँदा
- वीरतापूर्ण युद्धघोष प्रमुख हुँदा
- प्रकृतिको सुन्दर वर्णन मात्र हुँदा
- वियोग, पीडा र असहायताको चित्रण प्रमुख हुँदा Correct answer.
Explanation
रस वा भाव निर्धारण गर्दा कविताको प्रमुख भावना हेरिन्छ। वियोग, पीडा र असहायता प्रधान भएमा करुण भाव स्थापित हुन्छ।
Question 44अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
कवितामा 'सुन' र 'माटो' बीचको तुलना गरिएको छ। यस तुलनाले सामान्यतया के सङ्केत गर्छ?
- भौतिक सम्पत्ति र मानवीय जीवनमूल्यबीचको भिन्नता Correct answer.
- दुई धातुको रासायनिक प्रतिक्रिया
- व्याकरणको सन्धि नियम
- भूगोलको पाठ्यक्रम
Explanation
कवितामा वस्तुगत तुलना प्रतीकात्मक अर्थ बोक्न सक्छ। सुनले भौतिक सम्पत्ति र माटोले जनजीवन वा मूल्य जनाउँदा दुवैबीचको भिन्नता उजागर हुन्छ।
Question 45अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
कविताको प्रत्येक पाउ (पङ्क्ति) मा मात्रा गन्दा कुन तत्त्व पहिचान गर्न सकिन्छ?
- पात्रको सङ्ख्या
- वृत्त वा छन्दको संरचना Correct answer.
- कविताको प्रकाशन मिति
- कविको जीवनी
Explanation
पद्यमा अक्षर वा मात्राको गणना गरेर वृत्त र छन्दको ढाँचा पहिचान गरिन्छ। यसले कविताको लयात्मक संरचना बुझ्न मद्दत गर्छ।
Question 46अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
कविताको कुनै पङ्क्तिले पाठकलाई प्रश्न सोधेझैँ प्रस्तुत गरेको छ भने त्यसको मुख्य प्रभाव के हुन्छ?
- पाठकलाई सोच्न र संलग्न हुन बाध्य बनाउने Correct answer.
- कवितालाई गद्य बनाउने
- कविताको अर्थ शून्य बनाउने
- कविताको लय नष्ट गर्ने
Explanation
काव्यमा प्रश्न शैली (प्रश्नालङ्कार) ले पाठकलाई सोँचविमर्शमा तान्छ। यसले पाठक र कविताबीचको संवादात्मक सम्बन्ध बलियो बनाउँछ।
Question 47अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
अपठित कवितामा प्रयोग भएको बोली वा स्थानीय शब्दको अर्थ सन्दर्भबाटै अनुमान गर्ने विधिलाई के भनिन्छ?
- शब्दकोश प्रयोग
- सन्धि विच्छेद
- सन्दर्भबाट अर्थानुमान Correct answer.
- पदविग्रह
Explanation
अपरिचित शब्दको अर्थ वरपरका हरफको सन्दर्भ हेरेर अनुमान गर्ने विधि अपठित पाठ बुझ्ने सीप हो। यसले शब्दकोश नभए पनि भाव बुझ्न सहयोग गर्छ।
Question 48अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
कविताका सबै पङ्क्ति प्रकृतिको वर्णनमा केन्द्रित छन् तर अन्तिम हरफमा मानिसको दुर्दशा आउँछ। यस संरचनालाई के भनिन्छ?
- उपसंहारविहीनता
- शुद्ध वर्णन
- अन्त्यमा भावको मोड (टर्न) Correct answer.
- समानान्तर संरचना
Explanation
सुरुमा एउटा भाव बनाएर अन्त्यमा अपेक्षाविपरीत नयाँ भाव ल्याउँदा कवितामा भावको मोड आउँछ। यसले पाठकलाई चकित पार्दै मूल सन्देशमा केन्द्रित गराउँछ।
Question 49अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
कवितामा 'सुनको पिँजडा' र 'खुला आकाश' विपरीत बिम्बका रूपमा आएका छन्। यी बिम्बले मुख्यतः कुन द्वन्द्व देखाउँछन्?
- पुरुष र प्रकृतिबीचको द्वन्द्व
- धनी र गरिबबीचको आर्थिक द्वन्द्व मात्र
- गाउँ र सहरबीचको भौगोलिक द्वन्द्व
- बन्धन र स्वतन्त्रताबीचको द्वन्द्व Correct answer.
Explanation
पिँजडाले बन्धन र खुला आकाशले स्वतन्त्रता जनाउँछ। विपरीत बिम्बहरूको जोडीले यी दुई अवस्थाबीचको द्वन्द्वलाई केन्द्रमा राख्छ।
Question 50अपठित पद्यांश (Unseen poetry passage and comprehension)
कविताको भावार्थमा कविले भनेको कुरालाई आफ्नै टिप्पणीका रूपमा मिसाउँदा कुन जोखिम हुन्छ?
- छन्दको गणना सजिलो हुन्छ
- कविताको लय स्वतः सुध्रिन्छ
- शब्दार्थको आवश्यकता हराउँछ
- कविताको मूल भाव विकृत भई व्यक्तिगत व्याख्या हावी हुन सक्छ Correct answer.
Explanation
भावार्थ कविताको पाठमा आधारित हुनुपर्छ। कविको भनाइमा आफ्नै टिप्पणी मिसाउँदा मूल भाव विकृत भई व्यक्तिगत व्याख्या हावी हुन सक्छ।