पूरक पठन र साहित्यिक परिचय: तथ्य र मूल्याङ्कन
पूरक पठन र साहित्यिक परिचयमा पाठ्यक्रमबाहिरका पठन-सामग्रीको बुझाइ, लेखकको परिचय, विधा, योगदान र मुख्य कृतिबारे जानकारी सोधिन्छ। यसले स्मरण मात्र नभई साहित्यिक मूल्याङ्कन गर्न सक्ने क्षमता जाँच्छ।
परिचयको ढाँचा
- व्यक्तित्व: पूरा नाम, जन्म-मृत्यु, जन्मस्थान।
- साहित्यिक योगदान: विधा, मुख्य कृति, भाषा-शैली, प्रवृत्ति।
- महत्त्व: नेपाली साहित्यमा उनको स्थान र प्रभाव।
- पूरक पाठ: विषय, पात्र, सन्देश र आफ्नो तर्कपूर्ण प्रतिक्रिया।
कार्यविधि उदाहरण
भानुभक्त आचार्यको परिचय लेख्दा: 'नेपाली साहित्यका आदिकवि भानुभक्त आचार्यको जन्म वि.सं. १८७१ मा तनहुँमा भएको मानिन्छ। उनले संस्कृत रामायणलाई सरल नेपाली भाषामा प्रस्तुत गरे; 'घाँसी' कविता पनि प्रसिद्ध छ। भक्तिपूर्ण र जनभाषामैत्री शैलीले उनले नेपाली साहित्यलाई सर्वसाधारणसम्म पुर्याए।' यहाँ तथ्य, कृति र योगदान तीनै जोडिएका छन्; केवल जन्म-मृत्यु लेख्नु परिचय पूरा हुँदैन।
अंक गुमाउने पासा
- आदिकवि र आधुनिक कवि जस्ता पद गलत लगाउनु।
- जन्मसाल वा कृतिको नाम अनुमानले लेख्नु।
- परिचयमा प्रशंसा मात्र गर्नु, कृतिको प्रमाण नदिनु।
- पूरक पाठको सन्देश र पात्रको भूमिका नछुट्याउनु।