र्यापिड रिडरको घटनाक्रम: आंशिक अंकको निर्णय
तपाईं र्यापिड रिडरको १० अंकको परीक्षा जाँच्दै हुनुहुन्छ। पाँचौँ प्रश्नमा ६ घटना दिइएको छ र 'घटनाक्रम मिलाएर लेख्नुहोस्' भनिएको छ; प्रत्येक सही स्थानको १ अंक, पूरै क्रम सही भए १ बोनस। घटना: (A) बाढीले गाउँको पुल बगाउँछ। (B) माइला घर फर्कन ढिलो हुन्छ। (C) भारी वर्षाका कारण विद्यालय बिदा हुन्छ। (D) माइलाले नदी किनारमा एउटा बालकलाई भेट्छ। (E) गाउँलेहरू उद्धारका लागि डुङ्गा ल्याउँछन्। (F) बालक आमासँग भेट्छ। एक विद्यार्थीले C-A-B-D-F-E लेख्यो। उसले B लाई 'बाढीपछि माइला घर फर्कन ढिलो भयो' भनेर A पछि राखेको छ; E र F लाई उल्टो राखेको छ। उसले D अघि B राख्नुको कारण खुलाएको छैन। कक्षाको औसत ६.८ अंक; यो उत्तर ३ अंकमा छ। तपाईंले २ मिनेटभित्र आंशिक अंकको नियम लेख्नुपर्छ।
1. सही घटनाक्रम लेख्नुहोस् र विद्यार्थीको क्रमसँग तुलना गर्दै कुन-कुन स्थानमा अंक दिनुहुन्छ, देखाउनुहोस्।
Read the worked answer
सही क्रम C-A-D-E-F-B हुनुपर्छ। कारण: पहिले बिदा (C), त्यसपछि बाढीले पुल बगाउने (A); त्यसपछि माइलाले नदी किनारमा बालकलाई भेट्ने (D); उद्धारका लागि डुङ्गा (E); बालक आमासँग भेट्ने (F); अन्तिममा माइला घर फर्कन ढिलो (B)।
विद्यार्थीको C-A-B-D-F-E मा C र A सही स्थानमा छन् (२ अंक); B तेस्रो स्थानमा राखिएकाले गलत; D चौथोमा सही (१ अंक); F र E उल्टो भएकाले दुवै गलत; B अन्तिममा हुनुपर्ने भएकाले गलत। जम्मा ३/५, बोनस छैन। यदि उसले B लाई अन्तिममा राखेको भए ४ हुन्थ्यो।
2. विद्यार्थीले 'B लाई A पछि राख्नुको कारण बाढीले ढिलाइ गरायो' भनेर तर्क गर्छ। यो तर्कलाई कसरी मूल्याङ्कन गर्नुहुन्छ? कारणसहित लेख्नुहोस्।
Read the worked answer
तर्क सुन्दर छ तर पाठको घटनाक्रमसँग मेल खाँदैन; बाढीले ढिलाइ गराए पनि B को स्थान अन्तिम हो, किनभने पाठमा माइला बालकको उद्धारपछि मात्र घर फर्कन्छ र त्यसैले ढिलो हुन्छ। प्रश्नले 'क्रम' सोधेको हो, 'कारण' होइन; त्यसैले कारण राम्रो भए पनि स्थान गलत भएको अंक फिर्ता हुँदैन। तर शिक्षकले उसको कारण-स्पष्टतालाई छुट्टै प्रश्नमा पुरस्कृत गर्न सक्छ। यदि पाठमा B को कारण नै बाढी हो भने पनि त्यो A पछि तुरुन्तै होइन, D/E/F पछि आउँछ; त्यसैले तर्कले क्रमलाई बदल्न सक्दैन।
3. यही किसिमको क्रममिलान प्रश्नमा विद्यार्थीलाई सहयोग गर्न एउटा 'संकेत शब्द' रणनीति सिकाउनुहोस्; एउटा उदाहरण दिनुहोस्।
Read the worked answer
रणनीति: घटनाका क्रियापद र समयसूचक शब्द (पहिले, पछि, अन्तिममा, तुरुन्तै) चिन्ह लगाएर कारण-असरको साङ्लो बनाउने। उदाहरण: 'विद्यालय बिदा' पछि 'बाढी' आउँछ भन्ने देखाउने कारण-सूचक सम्बन्ध; 'बालक आमासँग भेटेपछि' मात्र 'माइला घर फर्कन्छ' भन्ने 'पछि' शब्द। विद्यार्थीलाई पहिले सबैभन्दा स्वतन्त्र घटना (C) छान्न, त्यसपछि त्यसको असर (A), त्यसपछि त्यसले निम्त्याउने भेट (D) भनी अगाडि बढ्न लगाउँछु। अन्तमा B जस्तो परिणामलाई पछाडि राख्न लगाएर आफ्नै क्रम जाँच्न लगाउँछु।