रचना (Composition)
रचना खण्डले निबन्ध, पत्र, निवेदन, प्रतिवेदन, सारांश र संवाद लेख्ने क्षमता जाँच्छ। प्रत्येक विधाको ढाँचा र भाषा-शैली छुट्टै हुन्छ; ढाँचा बिग्रिए अंक कट्छ।
निबन्ध
भूमिका (विषय प्रस्तुति), २-३ शरीर-अनुच्छेद (कारण, उदाहरण, पक्ष-विपक्ष) र निगमन। अनुच्छेद-बीच सम्बन्ध जोड्नु; वाक्यको सूची मात्र होइन।
पत्र र निवेदन
औपचारिक पत्र: सेवामा, मिति, विषय, सम्बोधन, शरीर, कृतज्ञता, हस्ताक्षर। निवेदनमा विषय छोटो र स्पष्ट ('बिमारी बिदा'); कारण, अवधि र विनम्र अनुरोध क्रममा।
प्रतिवेदन
के, कहिले, कहाँ, कसले, किन, कसरी - तथ्य क्रममा; शीर्षक र स्रोत उल्लेख। व्यक्तिगत भावना होइन, तथ्य र सुझाव।
सारांश
मूलको एक-तिहाइ लम्बाइ; आफ्नै शब्दमा; उदाहरण र दोहोरो बुँदा छोड्ने; मूलको अर्थ नबिगार्ने।
संवाद
वक्ताको नाम र कोलन; प्राकृतिक बोली; प्रश्न-उत्तरको क्रम; अन्त्यमा स्पष्ट निष्कर्ष।
कार्य-विधि
'बिमारी बिदा' निवेदनमा मिति, प्रधानाध्यापकको सम्बोधन, विषय, बिदाको मिति, कारण (ज्वरो), र 'कृपया बिदा दिनुहुन अनुरोध छ' लेख्नु। अन्तमा हस्ताक्षर र नाम। कारण नदिई बिदा माग्दा अंक कट्छ।
Trap
- निवेदनमा विषय नलेख्नु।
- औपचारिक र अनौपचारिक शैली मिसाउनु।
- सारांशमा उदाहरण थप्नु।
- संवादमा वक्ता नछुट्याउनु।
- प्रतिवेदनमा तथ्यको सट्टा कल्पना लेख्नु।