STPM Sains Sukan 966 cheat sheet

Kontraksi otot rangka berlaku melalui kitaran cross-bridge aktin-miosin; Ca2+ membuka tapak pengikatan dan ATP diperlukan untuk pengikatan serta pelepasan kepala miosin.

Unit motor direkrut mengikut prinsip saiz Henneman: unit motor kecil dengan serat Type I direkrut dahulu, unit lebih besar dengan serat Type II kemudian apabila daya meningkat.

Cardiac output (Q) = kadar jantung (HR) × isipadu strok (SV); Fick equation: VO2 = Q × perbezaan O2 arteri-vena.

Sistem ATP-PCr menyokong letupan maksimum kira-kira 10 saat; glikolisis anaerobik menyumbang tenaga cepat sehingga kira-kira 2 minit; fosforilasi oksidatif mendominasi aktiviti berterusan.

Glikolisis aerobik menghasilkan kira-kira 30-32 ATP per glukosa, manakala glikolisis anaerobik hanya 2 ATP per glukosa atau 3 ATP per glikogen.

Bohr effect: peningkatan CO2, H+, suhu atau 2,3-BPG menggeser kurva disosiasi O2 ke kanan dan meningkatkan pelepasan O2 ke otot aktif.

SA node ialah pacemaker intrinsik jantung; rangsangan vagus menurunkan HR, manakala rangsangan simpatetik meningkatkan HR dan kontraktiliti.

Kapasiti vital (VC) = IRV + ERV + VT; nisbah FEV1/FVC kurang daripada 0.70 selepas bronkodilator menunjukkan corak obstruktif dalam spirometri.

Lactate threshold bukan nilai tetap 4 mmol/L; OBLA biasanya ditakrifkan pada 4 mmol/L, tetapi ambang individu berbeza mengikut keadaan latihan.

Hukum Newton II: ΣF = m × a; impuls FΔt = Δ(mv), jadi memanjangkan masa hentaman mengurangkan daya puncak.

Kerja W = F × d × cos θ; kuasa P = W/t = F × v; unit SI kerja ialah joule dan unit kuasa ialah watt.

Tork τ = F × d, dengan d ialah jarak serenjang dari paksi putaran ke garis tindakan daya; unit N·m.

Tuas kelas pertama mempunyai paksi di antara daya dan beban; kelas kedua mempunyai beban di antara paksi dan daya; kelas ketiga mempunyai daya di antara paksi dan beban. Kebanyakan sendi anggota badan ialah tuas kelas ketiga.

Julat projektil pada aras sama tanpa rintangan udara: R = v² sin(2θ)/g; sudut 45° memberi julat maksimum dan sudut komplementari memberi julat yang sama.

Kinematik sudut: ω = Δθ/Δt dan α = Δω/Δt; kelajuan tangen v = rω serta pecutan tangen a = rα.

Kestabilan meningkat apabila tapak sokongan lebih luas, pusat jisim lebih rendah, dan garis graviti pusat jisim berada dalam tapak sokongan.

Daya seret bendalir Fd = 0.5ρv²CdA; mengurangkan luas keratan A atau pekali Cd mengurangkan seret pada kelajuan tertentu.

Pekali restitusi e = kelajuan pemisahan relatif / kelajuan pendekatan relatif; e = 1 ialah perlanggaran anjal sempurna dan e = 0 ialah tidak anjal sempurna.

Hipotesis inverted-U: prestasi optimum pada arousal sederhana; arousal terlalu rendah atau terlalu tinggi menurunkan prestasi, dengan titik optimum bergantung pada individu dan tugas.

IZOF: setiap atlet mempunyai zon arousal optimum sendiri; arousal di luar zon itu menjejaskan prestasi walaupun berada pada tahap sederhana secara purata.

Teori penentuan kendiri mengenal pasti tiga keperluan psikologi asas, iaitu autonomi, kompetensi dan keterkaitan; pemenuhannya menyokong motivasi intrinsik.

Sumber self-efficacy ialah pencapaian masteri, model vikarius, pujukan verbal dan keadaan fisiologi atau afektif; masteri biasanya sumber paling kuat.

Kebimbangan kognitif merujuk kerisauan dan fikiran negatif; kebimbangan somatik merujuk gejala fisiologi seperti peningkatan HR, ketegangan otot dan peluh.

Goal setting berkesan menggunakan matlamat spesifik, boleh diukur, boleh dicapai, relevan dan bermasa; matlamat proses dan prestasi lebih terkawal daripada matlamat hasil.

Teori pencapaian matlamat membezakan orientasi tugas yang menekankan penguasaan kemahiran daripada orientasi ego yang menekankan perbandingan diri; iklim tugas menyokong usaha dan pembelajaran.

Social loafing meningkat apabila sumbangan individu tidak dapat dikenal pasti; penilaian individu, peranan jelas dan saiz kumpulan kecil mengurangkan gejala ini.

Model catastrophe mencadangkan penurunan prestasi mendadak apabila kebimbangan kognitif tinggi digabung dengan arousal somatik tinggi.

Fungsi pengurusan klasik ialah merancang, mengorganisasi, menyusun staf, mengarah dan mengawal; setiap fungsi perlu diselaraskan dengan matlamat organisasi sukan.

Analisis sosiologi sukan boleh menggunakan perspektif fungsionalisme, konflik, interaksionisme simbolik dan feminisme; setiap perspektif menumpukan kuasa, makna atau integrasi berbeza.

Model pembangunan sukan berterusan ialah foundation → participation → performance → excellence; peralihan memerlukan peningkatan kualiti program, jurulatih dan kemudahan.

Campuran pemasaran perkhidmatan sukan merangkumi 7P: product, price, place, promotion, people, process dan physical evidence.

Pengurusan risiko melibatkan mengenal pasti, menilai, mengawal dan memantau risiko; pilihan rawatan termasuk elak, kurangkan, pindahkan dan terima.

Waiver atau pengisytiharan risiko tidak menghapuskan kewajipan penjagaan atau duty of care penganjur terhadap peserta.

Kod WADA mengamalkan strict liability: atlet bertanggungjawab atas bahan terlarang dalam badan; TUE diperlukan untuk penggunaan ubat terlarang yang sah dari segi perubatan.

Komersialisasi sukan mengubah sukan menjadi produk media dan penajaan; ia boleh meningkatkan pendapatan tetapi menimbulkan isu akses, nilai dan pengaruh komersial.

Tadbir urus sukan yang baik merangkumi ketelusan, akauntabiliti, pematuhan peraturan, pengurusan konflik kepentingan dan penglibatan pemegang taruh.

Komponen kecergasan berkaitan kesihatan ialah daya tahan kardiorespiratori, kekuatan otot, daya tahan otot, fleksibiliti dan komposisi badan; komponen prestasi termasuk kelajuan, kuasa, ketangkasan dan keseimbangan.

Garis panduan aktiviti aerobik ialah 150 minit sederhana atau 75 minit vigorous seminggu; latihan kekuatan otot dilakukan sekurang-kurangnya 2 hari seminggu.

Karvonen: HR sasaran = ((HRmax − HRrest) × %intensiti) + HRrest; HRmax dianggarkan 220 − umur, tetapi formula itu hanya anggaran populasi.

BMI = berat (kg) / tinggi (m)²; BMI tidak membezakan jisim otot, lemak dan tulang, jadi ia bukan ukuran langsung komposisi badan.

Pengambilan karbohidrat atlet: 3-5 g/kg/hari untuk latihan ringan, 5-7 g/kg/hari sederhana, 6-10 g/kg/hari daya tahan tinggi dan 8-12 g/kg/hari untuk beban glikogen ekstrem.

Protein atlet umumnya 1.2-2.0 g/kg/hari; latihan kekuatan boleh memerlukan 1.6-2.2 g/kg/hari, tetapi pengagihan sepanjang hari mempengaruhi sintesis protein otot.

Sebelum senaman: 1-4 g karbohidrat/kg 1-4 jam sebelum; selepas senaman: 1.0-1.2 g/kg/jam dalam 4 jam pertama untuk pemulihan glikogen.

Kehilangan 2% jisim badan melalui peluh boleh menjejaskan prestasi; 1 liter peluh kira-kira 1 kg kehilangan berat, dan penggantian cecair perlu mengambil kira kadar peluh individu.

Kafein 3-6 mg/kg dan creatine monohydrate 3-5 g/hari mempunyai bukti ergogenik dalam keadaan tertentu; kedua-duanya bukan bahan terlarang WADA, tetapi kafein dipantau dalam sukan tertentu.

Kontraksi otot rangka berlaku melalui kitaran cross-bridge aktin-miosin; Ca2+ membuka tapak pengikatan dan ATP diperlukan untuk pengikatan serta pelepasan kepala miosin.

Unit motor direkrut mengikut prinsip saiz Henneman: unit motor kecil dengan serat Type I direkrut dahulu, unit lebih besar dengan serat Type II kemudian apabila daya meningkat.

Cardiac output (Q) = kadar jantung (HR) × isipadu strok (SV); Fick equation: VO2 = Q × perbezaan O2 arteri-vena.

Sistem ATP-PCr menyokong letupan maksimum kira-kira 10 saat; glikolisis anaerobik menyumbang tenaga cepat sehingga kira-kira 2 minit; fosforilasi oksidatif mendominasi aktiviti berterusan.

Glikolisis aerobik menghasilkan kira-kira 30-32 ATP per glukosa, manakala glikolisis anaerobik hanya 2 ATP per glukosa atau 3 ATP per glikogen.

Bohr effect: peningkatan CO2, H+, suhu atau 2,3-BPG menggeser kurva disosiasi O2 ke kanan dan meningkatkan pelepasan O2 ke otot aktif.

SA node ialah pacemaker intrinsik jantung; rangsangan vagus menurunkan HR, manakala rangsangan simpatetik meningkatkan HR dan kontraktiliti.

Kapasiti vital (VC) = IRV + ERV + VT; nisbah FEV1/FVC kurang daripada 0.70 selepas bronkodilator menunjukkan corak obstruktif dalam spirometri.

Lactate threshold bukan nilai tetap 4 mmol/L; OBLA biasanya ditakrifkan pada 4 mmol/L, tetapi ambang individu berbeza mengikut keadaan latihan.

Hukum Newton II: ΣF = m × a; impuls FΔt = Δ(mv), jadi memanjangkan masa hentaman mengurangkan daya puncak.

Kerja W = F × d × cos θ; kuasa P = W/t = F × v; unit SI kerja ialah joule dan unit kuasa ialah watt.

Tork τ = F × d, dengan d ialah jarak serenjang dari paksi putaran ke garis tindakan daya; unit N·m.

Tuas kelas pertama mempunyai paksi di antara daya dan beban; kelas kedua mempunyai beban di antara paksi dan daya; kelas ketiga mempunyai daya di antara paksi dan beban. Kebanyakan sendi anggota badan ialah tuas kelas ketiga.

Julat projektil pada aras sama tanpa rintangan udara: R = v² sin(2θ)/g; sudut 45° memberi julat maksimum dan sudut komplementari memberi julat yang sama.

Kinematik sudut: ω = Δθ/Δt dan α = Δω/Δt; kelajuan tangen v = rω serta pecutan tangen a = rα.

Kestabilan meningkat apabila tapak sokongan lebih luas, pusat jisim lebih rendah, dan garis graviti pusat jisim berada dalam tapak sokongan.

Daya seret bendalir Fd = 0.5ρv²CdA; mengurangkan luas keratan A atau pekali Cd mengurangkan seret pada kelajuan tertentu.

Pekali restitusi e = kelajuan pemisahan relatif / kelajuan pendekatan relatif; e = 1 ialah perlanggaran anjal sempurna dan e = 0 ialah tidak anjal sempurna.

Hipotesis inverted-U: prestasi optimum pada arousal sederhana; arousal terlalu rendah atau terlalu tinggi menurunkan prestasi, dengan titik optimum bergantung pada individu dan tugas.

IZOF: setiap atlet mempunyai zon arousal optimum sendiri; arousal di luar zon itu menjejaskan prestasi walaupun berada pada tahap sederhana secara purata.

Teori penentuan kendiri mengenal pasti tiga keperluan psikologi asas, iaitu autonomi, kompetensi dan keterkaitan; pemenuhannya menyokong motivasi intrinsik.

Sumber self-efficacy ialah pencapaian masteri, model vikarius, pujukan verbal dan keadaan fisiologi atau afektif; masteri biasanya sumber paling kuat.

Kebimbangan kognitif merujuk kerisauan dan fikiran negatif; kebimbangan somatik merujuk gejala fisiologi seperti peningkatan HR, ketegangan otot dan peluh.

Goal setting berkesan menggunakan matlamat spesifik, boleh diukur, boleh dicapai, relevan dan bermasa; matlamat proses dan prestasi lebih terkawal daripada matlamat hasil.

Teori pencapaian matlamat membezakan orientasi tugas yang menekankan penguasaan kemahiran daripada orientasi ego yang menekankan perbandingan diri; iklim tugas menyokong usaha dan pembelajaran.

Social loafing meningkat apabila sumbangan individu tidak dapat dikenal pasti; penilaian individu, peranan jelas dan saiz kumpulan kecil mengurangkan gejala ini.

Model catastrophe mencadangkan penurunan prestasi mendadak apabila kebimbangan kognitif tinggi digabung dengan arousal somatik tinggi.

Fungsi pengurusan klasik ialah merancang, mengorganisasi, menyusun staf, mengarah dan mengawal; setiap fungsi perlu diselaraskan dengan matlamat organisasi sukan.

Analisis sosiologi sukan boleh menggunakan perspektif fungsionalisme, konflik, interaksionisme simbolik dan feminisme; setiap perspektif menumpukan kuasa, makna atau integrasi berbeza.

Model pembangunan sukan berterusan ialah foundation → participation → performance → excellence; peralihan memerlukan peningkatan kualiti program, jurulatih dan kemudahan.

Campuran pemasaran perkhidmatan sukan merangkumi 7P: product, price, place, promotion, people, process dan physical evidence.

Pengurusan risiko melibatkan mengenal pasti, menilai, mengawal dan memantau risiko; pilihan rawatan termasuk elak, kurangkan, pindahkan dan terima.

Waiver atau pengisytiharan risiko tidak menghapuskan kewajipan penjagaan atau duty of care penganjur terhadap peserta.

Kod WADA mengamalkan strict liability: atlet bertanggungjawab atas bahan terlarang dalam badan; TUE diperlukan untuk penggunaan ubat terlarang yang sah dari segi perubatan.

Komersialisasi sukan mengubah sukan menjadi produk media dan penajaan; ia boleh meningkatkan pendapatan tetapi menimbulkan isu akses, nilai dan pengaruh komersial.

Tadbir urus sukan yang baik merangkumi ketelusan, akauntabiliti, pematuhan peraturan, pengurusan konflik kepentingan dan penglibatan pemegang taruh.

Komponen kecergasan berkaitan kesihatan ialah daya tahan kardiorespiratori, kekuatan otot, daya tahan otot, fleksibiliti dan komposisi badan; komponen prestasi termasuk kelajuan, kuasa, ketangkasan dan keseimbangan.

Garis panduan aktiviti aerobik ialah 150 minit sederhana atau 75 minit vigorous seminggu; latihan kekuatan otot dilakukan sekurang-kurangnya 2 hari seminggu.

Karvonen: HR sasaran = ((HRmax − HRrest) × %intensiti) + HRrest; HRmax dianggarkan 220 − umur, tetapi formula itu hanya anggaran populasi.

BMI = berat (kg) / tinggi (m)²; BMI tidak membezakan jisim otot, lemak dan tulang, jadi ia bukan ukuran langsung komposisi badan.

Pengambilan karbohidrat atlet: 3-5 g/kg/hari untuk latihan ringan, 5-7 g/kg/hari sederhana, 6-10 g/kg/hari daya tahan tinggi dan 8-12 g/kg/hari untuk beban glikogen ekstrem.

Protein atlet umumnya 1.2-2.0 g/kg/hari; latihan kekuatan boleh memerlukan 1.6-2.2 g/kg/hari, tetapi pengagihan sepanjang hari mempengaruhi sintesis protein otot.

Sebelum senaman: 1-4 g karbohidrat/kg 1-4 jam sebelum; selepas senaman: 1.0-1.2 g/kg/jam dalam 4 jam pertama untuk pemulihan glikogen.

Kehilangan 2% jisim badan melalui peluh boleh menjejaskan prestasi; 1 liter peluh kira-kira 1 kg kehilangan berat, dan penggantian cecair perlu mengambil kira kadar peluh individu.

Kafein 3-6 mg/kg dan creatine monohydrate 3-5 g/hari mempunyai bukti ergogenik dalam keadaan tertentu; kedua-duanya bukan bahan terlarang WADA, tetapi kafein dipantau dalam sukan tertentu.

Kontraksi otot rangka berlaku melalui kitaran cross-bridge aktin-miosin; Ca2+ membuka tapak pengikatan dan ATP diperlukan untuk pengikatan serta pelepasan kepala miosin.

Unit motor direkrut mengikut prinsip saiz Henneman: unit motor kecil dengan serat Type I direkrut dahulu, unit lebih besar dengan serat Type II kemudian apabila daya meningkat.

Cardiac output (Q) = kadar jantung (HR) × isipadu strok (SV); Fick equation: VO2 = Q × perbezaan O2 arteri-vena.

Sistem ATP-PCr menyokong letupan maksimum kira-kira 10 saat; glikolisis anaerobik menyumbang tenaga cepat sehingga kira-kira 2 minit; fosforilasi oksidatif mendominasi aktiviti berterusan.

Glikolisis aerobik menghasilkan kira-kira 30-32 ATP per glukosa, manakala glikolisis anaerobik hanya 2 ATP per glukosa atau 3 ATP per glikogen.

Bohr effect: peningkatan CO2, H+, suhu atau 2,3-BPG menggeser kurva disosiasi O2 ke kanan dan meningkatkan pelepasan O2 ke otot aktif.

SA node ialah pacemaker intrinsik jantung; rangsangan vagus menurunkan HR, manakala rangsangan simpatetik meningkatkan HR dan kontraktiliti.

Kapasiti vital (VC) = IRV + ERV + VT; nisbah FEV1/FVC kurang daripada 0.70 selepas bronkodilator menunjukkan corak obstruktif dalam spirometri.

Lactate threshold bukan nilai tetap 4 mmol/L; OBLA biasanya ditakrifkan pada 4 mmol/L, tetapi ambang individu berbeza mengikut keadaan latihan.

Hukum Newton II: ΣF = m × a; impuls FΔt = Δ(mv), jadi memanjangkan masa hentaman mengurangkan daya puncak.

Kerja W = F × d × cos θ; kuasa P = W/t = F × v; unit SI kerja ialah joule dan unit kuasa ialah watt.

Tork τ = F × d, dengan d ialah jarak serenjang dari paksi putaran ke garis tindakan daya; unit N·m.

Tuas kelas pertama mempunyai paksi di antara daya dan beban; kelas kedua mempunyai beban di antara paksi dan daya; kelas ketiga mempunyai daya di antara paksi dan beban. Kebanyakan sendi anggota badan ialah tuas kelas ketiga.

Julat projektil pada aras sama tanpa rintangan udara: R = v² sin(2θ)/g; sudut 45° memberi julat maksimum dan sudut komplementari memberi julat yang sama.

Kinematik sudut: ω = Δθ/Δt dan α = Δω/Δt; kelajuan tangen v = rω serta pecutan tangen a = rα.

Kestabilan meningkat apabila tapak sokongan lebih luas, pusat jisim lebih rendah, dan garis graviti pusat jisim berada dalam tapak sokongan.

Daya seret bendalir Fd = 0.5ρv²CdA; mengurangkan luas keratan A atau pekali Cd mengurangkan seret pada kelajuan tertentu.

Pekali restitusi e = kelajuan pemisahan relatif / kelajuan pendekatan relatif; e = 1 ialah perlanggaran anjal sempurna dan e = 0 ialah tidak anjal sempurna.

Hipotesis inverted-U: prestasi optimum pada arousal sederhana; arousal terlalu rendah atau terlalu tinggi menurunkan prestasi, dengan titik optimum bergantung pada individu dan tugas.

IZOF: setiap atlet mempunyai zon arousal optimum sendiri; arousal di luar zon itu menjejaskan prestasi walaupun berada pada tahap sederhana secara purata.

Teori penentuan kendiri mengenal pasti tiga keperluan psikologi asas, iaitu autonomi, kompetensi dan keterkaitan; pemenuhannya menyokong motivasi intrinsik.

Sumber self-efficacy ialah pencapaian masteri, model vikarius, pujukan verbal dan keadaan fisiologi atau afektif; masteri biasanya sumber paling kuat.

Kebimbangan kognitif merujuk kerisauan dan fikiran negatif; kebimbangan somatik merujuk gejala fisiologi seperti peningkatan HR, ketegangan otot dan peluh.

Goal setting berkesan menggunakan matlamat spesifik, boleh diukur, boleh dicapai, relevan dan bermasa; matlamat proses dan prestasi lebih terkawal daripada matlamat hasil.

Teori pencapaian matlamat membezakan orientasi tugas yang menekankan penguasaan kemahiran daripada orientasi ego yang menekankan perbandingan diri; iklim tugas menyokong usaha dan pembelajaran.

Social loafing meningkat apabila sumbangan individu tidak dapat dikenal pasti; penilaian individu, peranan jelas dan saiz kumpulan kecil mengurangkan gejala ini.

Model catastrophe mencadangkan penurunan prestasi mendadak apabila kebimbangan kognitif tinggi digabung dengan arousal somatik tinggi.

Fungsi pengurusan klasik ialah merancang, mengorganisasi, menyusun staf, mengarah dan mengawal; setiap fungsi perlu diselaraskan dengan matlamat organisasi sukan.

Analisis sosiologi sukan boleh menggunakan perspektif fungsionalisme, konflik, interaksionisme simbolik dan feminisme; setiap perspektif menumpukan kuasa, makna atau integrasi berbeza.

Model pembangunan sukan berterusan ialah foundation → participation → performance → excellence; peralihan memerlukan peningkatan kualiti program, jurulatih dan kemudahan.

Campuran pemasaran perkhidmatan sukan merangkumi 7P: product, price, place, promotion, people, process dan physical evidence.

Pengurusan risiko melibatkan mengenal pasti, menilai, mengawal dan memantau risiko; pilihan rawatan termasuk elak, kurangkan, pindahkan dan terima.

Waiver atau pengisytiharan risiko tidak menghapuskan kewajipan penjagaan atau duty of care penganjur terhadap peserta.

Kod WADA mengamalkan strict liability: atlet bertanggungjawab atas bahan terlarang dalam badan; TUE diperlukan untuk penggunaan ubat terlarang yang sah dari segi perubatan.

Komersialisasi sukan mengubah sukan menjadi produk media dan penajaan; ia boleh meningkatkan pendapatan tetapi menimbulkan isu akses, nilai dan pengaruh komersial.

Tadbir urus sukan yang baik merangkumi ketelusan, akauntabiliti, pematuhan peraturan, pengurusan konflik kepentingan dan penglibatan pemegang taruh.

Komponen kecergasan berkaitan kesihatan ialah daya tahan kardiorespiratori, kekuatan otot, daya tahan otot, fleksibiliti dan komposisi badan; komponen prestasi termasuk kelajuan, kuasa, ketangkasan dan keseimbangan.

Garis panduan aktiviti aerobik ialah 150 minit sederhana atau 75 minit vigorous seminggu; latihan kekuatan otot dilakukan sekurang-kurangnya 2 hari seminggu.

Karvonen: HR sasaran = ((HRmax − HRrest) × %intensiti) + HRrest; HRmax dianggarkan 220 − umur, tetapi formula itu hanya anggaran populasi.

BMI = berat (kg) / tinggi (m)²; BMI tidak membezakan jisim otot, lemak dan tulang, jadi ia bukan ukuran langsung komposisi badan.

Pengambilan karbohidrat atlet: 3-5 g/kg/hari untuk latihan ringan, 5-7 g/kg/hari sederhana, 6-10 g/kg/hari daya tahan tinggi dan 8-12 g/kg/hari untuk beban glikogen ekstrem.

Protein atlet umumnya 1.2-2.0 g/kg/hari; latihan kekuatan boleh memerlukan 1.6-2.2 g/kg/hari, tetapi pengagihan sepanjang hari mempengaruhi sintesis protein otot.

Sebelum senaman: 1-4 g karbohidrat/kg 1-4 jam sebelum; selepas senaman: 1.0-1.2 g/kg/jam dalam 4 jam pertama untuk pemulihan glikogen.

Kehilangan 2% jisim badan melalui peluh boleh menjejaskan prestasi; 1 liter peluh kira-kira 1 kg kehilangan berat, dan penggantian cecair perlu mengambil kira kadar peluh individu.

Kafein 3-6 mg/kg dan creatine monohydrate 3-5 g/hari mempunyai bukti ergogenik dalam keadaan tertentu; kedua-duanya bukan bahan terlarang WADA, tetapi kafein dipantau dalam sukan tertentu.

Kontraksi otot rangka berlaku melalui kitaran cross-bridge aktin-miosin; Ca2+ membuka tapak pengikatan dan ATP diperlukan untuk pengikatan serta pelepasan kepala miosin.

Unit motor direkrut mengikut prinsip saiz Henneman: unit motor kecil dengan serat Type I direkrut dahulu, unit lebih besar dengan serat Type II kemudian apabila daya meningkat.

Cardiac output (Q) = kadar jantung (HR) × isipadu strok (SV); Fick equation: VO2 = Q × perbezaan O2 arteri-vena.

Sistem ATP-PCr menyokong letupan maksimum kira-kira 10 saat; glikolisis anaerobik menyumbang tenaga cepat sehingga kira-kira 2 minit; fosforilasi oksidatif mendominasi aktiviti berterusan.

Glikolisis aerobik menghasilkan kira-kira 30-32 ATP per glukosa, manakala glikolisis anaerobik hanya 2 ATP per glukosa atau 3 ATP per glikogen.

Bohr effect: peningkatan CO2, H+, suhu atau 2,3-BPG menggeser kurva disosiasi O2 ke kanan dan meningkatkan pelepasan O2 ke otot aktif.

SA node ialah pacemaker intrinsik jantung; rangsangan vagus menurunkan HR, manakala rangsangan simpatetik meningkatkan HR dan kontraktiliti.

Kapasiti vital (VC) = IRV + ERV + VT; nisbah FEV1/FVC kurang daripada 0.70 selepas bronkodilator menunjukkan corak obstruktif dalam spirometri.

Lactate threshold bukan nilai tetap 4 mmol/L; OBLA biasanya ditakrifkan pada 4 mmol/L, tetapi ambang individu berbeza mengikut keadaan latihan.

Hukum Newton II: ΣF = m × a; impuls FΔt = Δ(mv), jadi memanjangkan masa hentaman mengurangkan daya puncak.

Kerja W = F × d × cos θ; kuasa P = W/t = F × v; unit SI kerja ialah joule dan unit kuasa ialah watt.

Tork τ = F × d, dengan d ialah jarak serenjang dari paksi putaran ke garis tindakan daya; unit N·m.

Tuas kelas pertama mempunyai paksi di antara daya dan beban; kelas kedua mempunyai beban di antara paksi dan daya; kelas ketiga mempunyai daya di antara paksi dan beban. Kebanyakan sendi anggota badan ialah tuas kelas ketiga.

Julat projektil pada aras sama tanpa rintangan udara: R = v² sin(2θ)/g; sudut 45° memberi julat maksimum dan sudut komplementari memberi julat yang sama.

Kinematik sudut: ω = Δθ/Δt dan α = Δω/Δt; kelajuan tangen v = rω serta pecutan tangen a = rα.

Kestabilan meningkat apabila tapak sokongan lebih luas, pusat jisim lebih rendah, dan garis graviti pusat jisim berada dalam tapak sokongan.

Daya seret bendalir Fd = 0.5ρv²CdA; mengurangkan luas keratan A atau pekali Cd mengurangkan seret pada kelajuan tertentu.

Pekali restitusi e = kelajuan pemisahan relatif / kelajuan pendekatan relatif; e = 1 ialah perlanggaran anjal sempurna dan e = 0 ialah tidak anjal sempurna.

Hipotesis inverted-U: prestasi optimum pada arousal sederhana; arousal terlalu rendah atau terlalu tinggi menurunkan prestasi, dengan titik optimum bergantung pada individu dan tugas.

IZOF: setiap atlet mempunyai zon arousal optimum sendiri; arousal di luar zon itu menjejaskan prestasi walaupun berada pada tahap sederhana secara purata.

Teori penentuan kendiri mengenal pasti tiga keperluan psikologi asas, iaitu autonomi, kompetensi dan keterkaitan; pemenuhannya menyokong motivasi intrinsik.

Sumber self-efficacy ialah pencapaian masteri, model vikarius, pujukan verbal dan keadaan fisiologi atau afektif; masteri biasanya sumber paling kuat.

Kebimbangan kognitif merujuk kerisauan dan fikiran negatif; kebimbangan somatik merujuk gejala fisiologi seperti peningkatan HR, ketegangan otot dan peluh.

Goal setting berkesan menggunakan matlamat spesifik, boleh diukur, boleh dicapai, relevan dan bermasa; matlamat proses dan prestasi lebih terkawal daripada matlamat hasil.

Teori pencapaian matlamat membezakan orientasi tugas yang menekankan penguasaan kemahiran daripada orientasi ego yang menekankan perbandingan diri; iklim tugas menyokong usaha dan pembelajaran.

Social loafing meningkat apabila sumbangan individu tidak dapat dikenal pasti; penilaian individu, peranan jelas dan saiz kumpulan kecil mengurangkan gejala ini.

Model catastrophe mencadangkan penurunan prestasi mendadak apabila kebimbangan kognitif tinggi digabung dengan arousal somatik tinggi.

Fungsi pengurusan klasik ialah merancang, mengorganisasi, menyusun staf, mengarah dan mengawal; setiap fungsi perlu diselaraskan dengan matlamat organisasi sukan.

Analisis sosiologi sukan boleh menggunakan perspektif fungsionalisme, konflik, interaksionisme simbolik dan feminisme; setiap perspektif menumpukan kuasa, makna atau integrasi berbeza.

Model pembangunan sukan berterusan ialah foundation → participation → performance → excellence; peralihan memerlukan peningkatan kualiti program, jurulatih dan kemudahan.

Campuran pemasaran perkhidmatan sukan merangkumi 7P: product, price, place, promotion, people, process dan physical evidence.

Pengurusan risiko melibatkan mengenal pasti, menilai, mengawal dan memantau risiko; pilihan rawatan termasuk elak, kurangkan, pindahkan dan terima.

Waiver atau pengisytiharan risiko tidak menghapuskan kewajipan penjagaan atau duty of care penganjur terhadap peserta.

Kod WADA mengamalkan strict liability: atlet bertanggungjawab atas bahan terlarang dalam badan; TUE diperlukan untuk penggunaan ubat terlarang yang sah dari segi perubatan.

Komersialisasi sukan mengubah sukan menjadi produk media dan penajaan; ia boleh meningkatkan pendapatan tetapi menimbulkan isu akses, nilai dan pengaruh komersial.

Tadbir urus sukan yang baik merangkumi ketelusan, akauntabiliti, pematuhan peraturan, pengurusan konflik kepentingan dan penglibatan pemegang taruh.

Komponen kecergasan berkaitan kesihatan ialah daya tahan kardiorespiratori, kekuatan otot, daya tahan otot, fleksibiliti dan komposisi badan; komponen prestasi termasuk kelajuan, kuasa, ketangkasan dan keseimbangan.

Garis panduan aktiviti aerobik ialah 150 minit sederhana atau 75 minit vigorous seminggu; latihan kekuatan otot dilakukan sekurang-kurangnya 2 hari seminggu.

Karvonen: HR sasaran = ((HRmax − HRrest) × %intensiti) + HRrest; HRmax dianggarkan 220 − umur, tetapi formula itu hanya anggaran populasi.

BMI = berat (kg) / tinggi (m)²; BMI tidak membezakan jisim otot, lemak dan tulang, jadi ia bukan ukuran langsung komposisi badan.

Pengambilan karbohidrat atlet: 3-5 g/kg/hari untuk latihan ringan, 5-7 g/kg/hari sederhana, 6-10 g/kg/hari daya tahan tinggi dan 8-12 g/kg/hari untuk beban glikogen ekstrem.

Protein atlet umumnya 1.2-2.0 g/kg/hari; latihan kekuatan boleh memerlukan 1.6-2.2 g/kg/hari, tetapi pengagihan sepanjang hari mempengaruhi sintesis protein otot.

Sebelum senaman: 1-4 g karbohidrat/kg 1-4 jam sebelum; selepas senaman: 1.0-1.2 g/kg/jam dalam 4 jam pertama untuk pemulihan glikogen.

Kehilangan 2% jisim badan melalui peluh boleh menjejaskan prestasi; 1 liter peluh kira-kira 1 kg kehilangan berat, dan penggantian cecair perlu mengambil kira kadar peluh individu.

Kafein 3-6 mg/kg dan creatine monohydrate 3-5 g/hari mempunyai bukti ergogenik dalam keadaan tertentu; kedua-duanya bukan bahan terlarang WADA, tetapi kafein dipantau dalam sukan tertentu.

Kontraksi otot rangka berlaku melalui kitaran cross-bridge aktin-miosin; Ca2+ membuka tapak pengikatan dan ATP diperlukan untuk pengikatan serta pelepasan kepala miosin.

Unit motor direkrut mengikut prinsip saiz Henneman: unit motor kecil dengan serat Type I direkrut dahulu, unit lebih besar dengan serat Type II kemudian apabila daya meningkat.

Cardiac output (Q) = kadar jantung (HR) × isipadu strok (SV); Fick equation: VO2 = Q × perbezaan O2 arteri-vena.

Sistem ATP-PCr menyokong letupan maksimum kira-kira 10 saat; glikolisis anaerobik menyumbang tenaga cepat sehingga kira-kira 2 minit; fosforilasi oksidatif mendominasi aktiviti berterusan.

Glikolisis aerobik menghasilkan kira-kira 30-32 ATP per glukosa, manakala glikolisis anaerobik hanya 2 ATP per glukosa atau 3 ATP per glikogen.

Bohr effect: peningkatan CO2, H+, suhu atau 2,3-BPG menggeser kurva disosiasi O2 ke kanan dan meningkatkan pelepasan O2 ke otot aktif.

SA node ialah pacemaker intrinsik jantung; rangsangan vagus menurunkan HR, manakala rangsangan simpatetik meningkatkan HR dan kontraktiliti.

Kapasiti vital (VC) = IRV + ERV + VT; nisbah FEV1/FVC kurang daripada 0.70 selepas bronkodilator menunjukkan corak obstruktif dalam spirometri.

Lactate threshold bukan nilai tetap 4 mmol/L; OBLA biasanya ditakrifkan pada 4 mmol/L, tetapi ambang individu berbeza mengikut keadaan latihan.

Hukum Newton II: ΣF = m × a; impuls FΔt = Δ(mv), jadi memanjangkan masa hentaman mengurangkan daya puncak.

Kerja W = F × d × cos θ; kuasa P = W/t = F × v; unit SI kerja ialah joule dan unit kuasa ialah watt.

Tork τ = F × d, dengan d ialah jarak serenjang dari paksi putaran ke garis tindakan daya; unit N·m.

Tuas kelas pertama mempunyai paksi di antara daya dan beban; kelas kedua mempunyai beban di antara paksi dan daya; kelas ketiga mempunyai daya di antara paksi dan beban. Kebanyakan sendi anggota badan ialah tuas kelas ketiga.

Julat projektil pada aras sama tanpa rintangan udara: R = v² sin(2θ)/g; sudut 45° memberi julat maksimum dan sudut komplementari memberi julat yang sama.

Kinematik sudut: ω = Δθ/Δt dan α = Δω/Δt; kelajuan tangen v = rω serta pecutan tangen a = rα.

Kestabilan meningkat apabila tapak sokongan lebih luas, pusat jisim lebih rendah, dan garis graviti pusat jisim berada dalam tapak sokongan.

Daya seret bendalir Fd = 0.5ρv²CdA; mengurangkan luas keratan A atau pekali Cd mengurangkan seret pada kelajuan tertentu.

Pekali restitusi e = kelajuan pemisahan relatif / kelajuan pendekatan relatif; e = 1 ialah perlanggaran anjal sempurna dan e = 0 ialah tidak anjal sempurna.

Hipotesis inverted-U: prestasi optimum pada arousal sederhana; arousal terlalu rendah atau terlalu tinggi menurunkan prestasi, dengan titik optimum bergantung pada individu dan tugas.

IZOF: setiap atlet mempunyai zon arousal optimum sendiri; arousal di luar zon itu menjejaskan prestasi walaupun berada pada tahap sederhana secara purata.

Teori penentuan kendiri mengenal pasti tiga keperluan psikologi asas, iaitu autonomi, kompetensi dan keterkaitan; pemenuhannya menyokong motivasi intrinsik.

Sumber self-efficacy ialah pencapaian masteri, model vikarius, pujukan verbal dan keadaan fisiologi atau afektif; masteri biasanya sumber paling kuat.

Kebimbangan kognitif merujuk kerisauan dan fikiran negatif; kebimbangan somatik merujuk gejala fisiologi seperti peningkatan HR, ketegangan otot dan peluh.

Goal setting berkesan menggunakan matlamat spesifik, boleh diukur, boleh dicapai, relevan dan bermasa; matlamat proses dan prestasi lebih terkawal daripada matlamat hasil.

Teori pencapaian matlamat membezakan orientasi tugas yang menekankan penguasaan kemahiran daripada orientasi ego yang menekankan perbandingan diri; iklim tugas menyokong usaha dan pembelajaran.

Social loafing meningkat apabila sumbangan individu tidak dapat dikenal pasti; penilaian individu, peranan jelas dan saiz kumpulan kecil mengurangkan gejala ini.

Model catastrophe mencadangkan penurunan prestasi mendadak apabila kebimbangan kognitif tinggi digabung dengan arousal somatik tinggi.

Fungsi pengurusan klasik ialah merancang, mengorganisasi, menyusun staf, mengarah dan mengawal; setiap fungsi perlu diselaraskan dengan matlamat organisasi sukan.

Analisis sosiologi sukan boleh menggunakan perspektif fungsionalisme, konflik, interaksionisme simbolik dan feminisme; setiap perspektif menumpukan kuasa, makna atau integrasi berbeza.

Model pembangunan sukan berterusan ialah foundation → participation → performance → excellence; peralihan memerlukan peningkatan kualiti program, jurulatih dan kemudahan.

Campuran pemasaran perkhidmatan sukan merangkumi 7P: product, price, place, promotion, people, process dan physical evidence.

Pengurusan risiko melibatkan mengenal pasti, menilai, mengawal dan memantau risiko; pilihan rawatan termasuk elak, kurangkan, pindahkan dan terima.

Waiver atau pengisytiharan risiko tidak menghapuskan kewajipan penjagaan atau duty of care penganjur terhadap peserta.

Kod WADA mengamalkan strict liability: atlet bertanggungjawab atas bahan terlarang dalam badan; TUE diperlukan untuk penggunaan ubat terlarang yang sah dari segi perubatan.

Komersialisasi sukan mengubah sukan menjadi produk media dan penajaan; ia boleh meningkatkan pendapatan tetapi menimbulkan isu akses, nilai dan pengaruh komersial.

Tadbir urus sukan yang baik merangkumi ketelusan, akauntabiliti, pematuhan peraturan, pengurusan konflik kepentingan dan penglibatan pemegang taruh.

Komponen kecergasan berkaitan kesihatan ialah daya tahan kardiorespiratori, kekuatan otot, daya tahan otot, fleksibiliti dan komposisi badan; komponen prestasi termasuk kelajuan, kuasa, ketangkasan dan keseimbangan.

Garis panduan aktiviti aerobik ialah 150 minit sederhana atau 75 minit vigorous seminggu; latihan kekuatan otot dilakukan sekurang-kurangnya 2 hari seminggu.

Karvonen: HR sasaran = ((HRmax − HRrest) × %intensiti) + HRrest; HRmax dianggarkan 220 − umur, tetapi formula itu hanya anggaran populasi.

BMI = berat (kg) / tinggi (m)²; BMI tidak membezakan jisim otot, lemak dan tulang, jadi ia bukan ukuran langsung komposisi badan.

Pengambilan karbohidrat atlet: 3-5 g/kg/hari untuk latihan ringan, 5-7 g/kg/hari sederhana, 6-10 g/kg/hari daya tahan tinggi dan 8-12 g/kg/hari untuk beban glikogen ekstrem.

Protein atlet umumnya 1.2-2.0 g/kg/hari; latihan kekuatan boleh memerlukan 1.6-2.2 g/kg/hari, tetapi pengagihan sepanjang hari mempengaruhi sintesis protein otot.

Sebelum senaman: 1-4 g karbohidrat/kg 1-4 jam sebelum; selepas senaman: 1.0-1.2 g/kg/jam dalam 4 jam pertama untuk pemulihan glikogen.

Kehilangan 2% jisim badan melalui peluh boleh menjejaskan prestasi; 1 liter peluh kira-kira 1 kg kehilangan berat, dan penggantian cecair perlu mengambil kira kadar peluh individu.

Kafein 3-6 mg/kg dan creatine monohydrate 3-5 g/hari mempunyai bukti ergogenik dalam keadaan tertentu; kedua-duanya bukan bahan terlarang WADA, tetapi kafein dipantau dalam sukan tertentu.