Psikologi Sukan
Domain Psikologi Sukan menguji faktor psikologi yang mempengaruhi prestasi dan penyertaan: motivasi, arousal, kebimbangan, keyakinan, personaliti, perhatian, pembelajaran motor dan kerja berpasukan.
Arousal dan kebimbangan
Teori inverted-U (Yerkes-Dodson) mencadangkan prestasi meningkat sehingga tahap arousal optimum, kemudian menurun. Tahap optimum berbeza mengikut kemahiran: kemahiran halus (putting) memerlukan arousal lebih rendah daripada kemahiran kasar (angkat berat). Kebimbangan kognitif ialah kebimbangan tentang penilaian; kebimbangan somatik ialah gejala fizikal seperti tangan gemetar dan kadar jantung meningkat.
Motivasi dan keyakinan
Motivasi intrinsik datang daripada kepuasan dalaman; ekstrinsik daripada ganjaran luar. Keyakinan diri (self-efficacy) dibina melalui pengalaman berjaya, model, pujukan verbal dan keadaan fisiologi. Matlamat proses lebih terkawal daripada matlamat hasil.
Pembelajaran motor
Fasa kognitif, asosiatif dan autonomi. Maklum balas intrinsik dan ekstrinsik membantu pembetulan. Latihan variasi dan transfer membantu adaptasi.
Contoh
Atlet penalti mengalami arousal tinggi: jantung berdenyut 120/min, tangan gemetar, fikiran "jangan gagal". Rutin pra-persembahan 4 saat, pernafasan 4-6, imejan visual bola masuk dan self-talk "sasaran rendah" menurunkan kebimbangan somatik dan mengekalkan arousal dalam zon optimum. Jelaskan mekanisme, bukan sekadar menyenaraikan teknik.
Perangkap
Arousal tinggi tidak sentiasa buruk; ia bergantung pada tugas. Jangan label semua ganjaran sebagai buruk. Jangan campurkan kebimbangan kognitif dengan somatik.