HAVO Filosofie

Het College voor Toetsen en Examens (CvTE) is verantwoordelijk voor de centrale examens in het voortgezet onderwijs. De officiële informatie over het programma, de syllabi en de examens zelf vind je via de kanalen van het CvTE, zoals Examenblad.nl. Deze studiegids is onafhankelijk en niet officieel verbonden aan het CvTE.

De stof kent vier domeinen: vaardigheden, wijsbegeerte en levensbeschouwing, ethiek en sociale en politieke filosofie, en wijsgerige stromingen en denkers in historisch perspectief. In de domeinindeling van deze gids krijgt elk domein een gelijk aandeel. Raadpleeg altijd de actuele syllabus voor de precieze verdeling en de verplichte stof.

Daarover doet de geraadpleegde bron geen uitspraak, dus die gegevens zijn hier niet betrouwbaar vast te stellen. Op Examenblad.nl staan per examenjaar de officiële duur, het aantal opgaven en de hulpmiddelen. Controleer dat vóór je oefenplanning en ga niet af op getallen die je elders hoort of leest.

Het vraagt vooral begripsbeheersing en schrijfvaardigheid: je moet denkers en begrippen correct toepassen op een tekst of casus en je redenering stap voor stap opbouwen. Veel punten gaan verloren door onvolledige antwoorden, niet door onbekende stof. Oefenen met correctievoorschriften laat zien welke stappen worden beloond.

Regels over herkansing verschillen per school en per examenjaar en staan niet in de geraadpleegde bron. Vraag je examensecretaris naar de mogelijkheden en deadlines binnen jouw school. Deze gids kan daar geen betrouwbare uitspraak over doen.

Begin met de vaardigheden: leren analyseren van teksten en het opzetten van een argumentatie. Werk daarna per domein een denkers- en begrippenoverzicht uit, en koppel elk begrip aan een concreet voorbeeld. Sluit af met volledige oude examens onder tijdsdruk, waarbij je je antwoorden naast het correctievoorschrift legt.

Veelgemaakte fouten zijn: een denker noemen zonder zijn begrip toe te passen, een standpunt geven zonder argument, de vraag niet volledig beantwoorden of te veel in algemene termen blijven. Lees de opdracht twee keer en controleer of je elk gevraagd element daadwerkelijk hebt behandeld.

Welke hulpmiddelen zijn toegestaan, staat per examenjaar op Examenblad.nl en niet in de geraadpleegde bron. Neem daarom geen aannames over; vraag je docent of examensecretaris wat voor jouw examen geldt en oefen bij oude examens onder dezelfde voorwaarden als het echte examen.