HAVO Filosofie study plan

Herken en benoem de vier kernvaardigheden (argumentanalyse, drogredenen, begripsafbakening, tekstinterpretatie) in drie oefenteksten naar keuze.

Schrijf voor elke drogreden uit een zelfgemaakte lijst van acht een eigen voorbeeld van twee zinnen en controleer of het voorbeeld klopt.

Maak een tijdlijn van de presocraten tot Aristoteles met per denker één kernvraag en één sleutelbegrip.

Leg in eigen woorden uit waarom de overgang van mythisch naar rationeel denken filosofisch relevant is, in maximaal 150 woorden.

Analyseer drie korte filosofische fragmenten volgens een vast stappenplan: stelling, argument, conclusie, onuitgesproken premisse.

Formuleer bij elk fragment één tegenargument en beoordeel of dat tegenargument de conclusie raakt of alleen een premisse.

Vergelijk het rationalisme van Descartes met het empirisme van Locke op de vraag waar kennis vandaan komt, in een tabel met drie rijen.

Leg het begrip 'a priori' uit aan de hand van een zelfgekozen voorbeeld en test of het voorbeeld standhoudt.

Vat de kennistheoretische posities (rationalisme, empirisme, scepticisme, Kantiaans constructivisme) samen in een schema met per positie de bron en de grens van kennis.

Pas het probleem van inductie toe op een alledaags voorbeeld en leg uit waarom Hume hier een probleem ziet.

Beargumenteer in 200 woorden of wiskundige kennis empirisch of a priori is, met minimaal twee argumenten.

Benoem bij twee metafysische vragen (vrije wil, persoonlijke identiteit) welke aannames eronder liggen.

Vergelijk de antropologische visie van Descartes, Hobbes en Sartre op wat de mens bepaalt, in een tabel met drie kolommen.

Leg uit wat het verschil is tussen dualisme en materialisme en geef bij beide één consequentie voor het debat over vrije wil.

Plaats drie denkers uit de moderne tijd op de tijdlijn en koppel elk aan een stroming.

Schrijf een korte uitleg van 150 woorden waarin je Sartres 'existentie gaat voor essentie' verbindt aan het begrip vrijheid.

Pas de drie ethische hoofdstromingen (deontologie, consequentialisme, deugdethiek) toe op twee concrete morele dilemma's.

Formuleer bij elk dilemma het sterkste argument voor en tegen vanuit minstens twee stromingen.

Leg het verschil uit tussen een categorische en een hypothetische imperatief met een eigen voorbeeld.

Analyseer één krantenartikel op verborgen normatieve aannames en benoem welke ethische stroming erachter schuilt.

Vergelijk de sociaalcontractvisies van Hobbes, Locke en Rousseau op de vragen waarom mensen een staat vormen en welke macht die staat mag hebben.

Leg het verschil uit tussen positieve en negatieve vrijheid en pas dit toe op één actueel voorbeeld.

Beargumenteer in 250 woorden of ongehoorzaamheid aan de wet ooit gerechtvaardigd is, met verwijzing naar minimaal twee denkers.

Benoem bij het begrip rechtvaardigheid de posities van utilitarisme en Rawls en geef één kritiek op elk.

Maak een overzicht van vier stromingen (rationalisme, empirisme, existentialisme, utilitarisme) met per stroming kernbegrippen, vertegenwoordigers en één zwak punt.

Leg bij twee denkers uit hoe hun historische context hun denken beïnvloedde.

Oefen het herkennen van drogredenen in andermans betoog door vijf korte passages te voorzien van de juiste drogreden en uitleg.

Schrijf een samenvatting van 200 woorden waarin je twee stromingen tegenover elkaar zet op één filosofische vraag.

Maak een volledige oefentoets van 30 vragen verdeeld over de vier domeinen en corrigeer deze met een zelfgemaakte antwoordsleutel.

Analyseer je fouten: benoem per fout of het aan kennis, begrip of argumentatievaardigheid lag.

Herhaal de vijf begrippen die je het vaakst fout had en leg ze opnieuw uit zonder je aantekeningen.

Schrijf één examenbetoog van 300 woorden over een ethische stelling, met bronvermelding van twee denkers en een expliciete weerlegging.