LO VMBO GL/TL (common core) flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Waarnemen in beweging

Voor het handelen kijkt de speler naar de bal, medespelers, tegenstanders en de ruimte. Op basis van die informatie kiest hij snel een passende actie, bijvoorbeeld passen, schieten of vrijlopen.

Reflectiecyclus

Bij reflecteren doorloopt de leerling vier stappen: terugblikken op wat er gebeurde, analyseren waarom het zo liep, een conclusie trekken en een nieuwe aanpak afspreken voor de volgende keer.

SMART-doel

Een SMART-doel is Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden. Zo is 'ik wil na zes weken drie kilometer in vijftien minuten lopen' bruikbaar, terwijl 'ik wil fitter worden' dat niet is.

Verantwoorden van een keuze

De leerling legt uit waarom hij zo handelde en noemt daarbij zijn waarneming, de geldende spelregels en het doel van de oefening of het spel. Hij gebruikt feiten, geen algemene beweringen.

Basisbewegingsvaardigheden

Tot de basisbewegingsvaardigheden horen onder meer lopen, springen, gooien, vangen, slaan, mikken, rollen, klimmen, balanceren en draaien. Veel sporten bouwen hierop voort met sportspecifieke technieken.

Feedback met tip en voorbeeld

Goede feedback is concreet en gaat over waarneembaar gedrag. De leerling benoemt wat goed ging, geeft één tip en laat of noemt een voorbeeld, zonder de persoon aan te vallen.

Kijken naar heupen en romp

Om een tegenstander te lezen kijkt een speler beter naar heupen en romp dan naar voeten of bal, omdat de richting van het lichaam de beweging aankondigt en de bal vaak later komt.

Zwaartepunt en steunvlak

Evenwicht houdt stand zolang de denkbeeldige loodlijn uit het zwaartepunt binnen het steunvlak valt. Een groter steunvlak of een lager zwaartepunt maakt de houding stabieler.

Driehoek maken in balspel

Bij balbezit zorgen spelers voor breedte en diepte door zich in een driehoek op te stellen. Zo is er altijd een passlijn en kan de verdediger niet twee aanvallers tegelijk dekken.

Verdedigen: doel afschermen

Een verdediger neemt positie tussen zijn tegenstander en het doel of de basket, houdt de tegenstander voor zich en dwingt hem naar de zijkant, waar minder scoringskans is.

Reizen bij basketbal

Reizen is een overtreding bij basketbal: de speler verplaatst zijn voet of voeten zonder te dribbelen en zonder te passen of te schieten. De bal gaat dan naar de tegenpartij.

Afvalsysteem of knock-out

In een afvalsysteem gaat de winnaar door en ligt de verliezer uit het toernooi. Het aantal wedstrijden is klein, maar een zwakke dag betekent direct uitschakeling.

Vrijlopen zonder de bal

Vrijlopen gebeurt met een tempowissel of richtingsverandering, weg van de tegenstander, naar een vrije ruimte of passlijn. De speler kijkt eerst waar ruimte is en vraagt daarna de bal.

Anticipatie bij bewegen

Anticipatie betekent dat de speler vooruitdenkt: hij ziet aankomen waar de bal of tegenstander komt en past zijn voorbereiding daarop aan. Daardoor verloopt de uitvoering sneller en nauwkeuriger.

FITT-regel

De FITT-regel beschrijft hoe vaak (Frequentie), hoe zwaar (Intensiteit), hoe lang (Tijd) en welk type training iemand doet. Met de regel is een trainingsschema op te bouwen en te variëren.

Maximale hartslag

De maximale hartslag wordt geschat met 220 min de leeftijd. Een training op 60 tot 80 procent van dat maximum verbetert het uithoudingsvermogen bij duurtraining.

RICE bij een verzwikking

RICE staat voor Rust, IJs, Compressie en Hoog houden. Deze eerste hulp bij een verzwikte enkel beperkt zwelling en pijn; daarna volgt beoordeling door een deskundige.

Aerobe en anaerobe inspanning

Aerobe inspanning gebruikt zuurstof en kan lang duren, zoals rustig hardlopen. Anaerobe inspanning is kort en intensief zonder voldoende zuurstof, zoals een sprint of zware krachtset.

Tillen met neutrale rug

Bij tillen blijft de rug recht en neutraal, gaat de beweging vanuit de knieën en heupen en blijft de last dicht bij het lichaam. Draaien onder belasting wordt vermeden.

BMI berekenen

De BMI is het gewicht in kilogram gedeeld door het kwadraat van de lengte in meters. Bij een leerling van 60 kg en 1,70 m is de BMI ongeveer 20,8.

Fair play

Fair play betekent dat je je aan de regels houdt, de tegenstander en de scheidsrechter respecteert en ook bij verlies sportief blijft. Het gaat om de geest van het spel, niet alleen om winnen.

Groepsdynamica

Groepsdynamica beschrijft hoe rollen, normen en verhoudingen in een groep ontstaan, bijvoorbeeld een leider, een meeloper of een zondebok. Wie de rol van een leerling kent, kan de samenwerking gerichter begeleiden.

Aangepast sporten

Bij aangepast sporten worden regels, materiaal of omgeving veranderd zodat mensen met een beperking kunnen meedoen, bijvoorbeeld rolstoelbasketbal, blindenvoetbal of een lichtere bal bij een blessure.

Breedtesport en topsport

Breedtesport is sporten voor plezier, gezondheid en gezelligheid bij verenigingen en scholen. Topsport richt zich op prestaties op hoog niveau, met veel training, selectie en begeleiding.

Socialisatie door sport

Via sport leren deelnemers waarden en omgangsvormen zoals samenwerken, je aan afspraken houden en omgaan met winst en verlies. De sportvereniging is daarmee een oefenplaats voor de samenleving.

Onsportief gedrag

Onsportief gedrag is bijvoorbeeld tijdrekken, de scheidsrechter uitschelden, expres overtredingen maken of een tegenstander uitlachen. Het ondermijnt het plezier en de veiligheid in de groep.

Beginsituatie vaststellen

Voor de les begint stelt de begeleider vast wat de deelnemers al kunnen, hoeveel ervaring ze hebben en welke materialen en ruimte beschikbaar zijn. Daarop baseert hij het niveau en de opbouw van de les.

Poulecompetitie

In een poule speelt iedere deelnemer of elk team één keer tegen alle anderen. De winnaar krijgt meestal drie punten, gelijkspel één punt en verlies nul; de hoogste score wint de poule.

Bye bij oneven aantal teams

Bij een oneven aantal teams krijgt één team per ronde een bye: het is vrij en speelt niet. Zo klopt het schema en heeft elke ronde steeds hetzelfde aantal wedstrijden.

Differentiëren in de les

Differentiëren betekent de oefening aanpassen aan verschillen tussen leerlingen door ruimte, tijd, aantal spelers, materiaal of regels te veranderen, zodat iedereen op zijn eigen niveau kan oefenen.

Coachen met korte aanwijzingen

Een coach observeert eerst het spel, geeft daarna één of twee concrete aanwijzingen en moedigt aan. Te veel informatie tegelijk leidt af; beter is een tip die direct uitvoerbaar is.

Consequent fluiten als scheidsrechter

Een scheidsrechter past de regels op elke situatie gelijk toe, fluit duidelijk en legt een beslissing kort uit. Consequent handelen houdt het spel veilig en zorgt dat spelers de regels vertrouwen.