VWO Lichamelijke opvoeding (gemeenschappelijk deel) flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Grof motorische vaardigheid

Beweging waarbij grote spiergroepen betrokken zijn, zoals sprinten, springen of gooien. De nadruk ligt op kracht en grootschalige coördinatie in plaats van fijne precisie.

Open vaardigheid

Vaardigheid uitgevoerd in een wisselende, onvoorspelbare omgeving waarbij de beweger continu moet anticiperen op tegenstanders, medespelers of de bal, zoals bij voetbal of hockey.

Autonome fase

Derde fase in het motorisch leerproces waarbij de beweging vrijwel automatisch verloopt, weinig aandacht kost en de beweger zich kan richten op tactiek en omgeving.

Kennis van resultaat

Vorm van extrinsieke feedback die alleen de uitkomst van de beweging meldt, bijvoorbeeld de tijd of de afstand, zonder iets te zeggen over de uitvoering zelf.

Negatieve transfer

Situatie waarbij een eerder aangeleerde beweging het leren van een nieuwe beweging hindert, bijvoorbeeld een squashslag die de tennisslag verstoort.

Penalty

Strafschop bij voetbal die wordt toegekend na een overtreding binnen het strafschopgebied. De speler schiet vanaf elf meter op een keeper die op de doellijn blijft.

Voordeelregel

Regel die de scheidsrechter toestaat een overtreding niet te fluiten wanneer de benadeelde partij juist voordeel heeft bij doorspelen van de aanval.

Round-robin toernooi

Toernooivorm waarbij elke deelnemer of elk team tegen alle anderen speelt. Dit geeft een eerlijker ranglijst dan knock-out, maar vraagt meer wedstrijden en tijd.

Overtal creëren

Aanvallend tactisch principe waarbij een team op een deel van het veld meer spelers heeft dan de tegenstander, bijvoorbeeld door overlappen of een snelle omschakeling.

Wisselvak estafette

Afgebakend gebied bij atletiekestafettes waarbinnen het stokje moet worden overgedragen. Overdracht buiten dit vak leidt tot diskwalificatie van het team.

Beweegrichtlijn volwassenen

Advies van minstens 150 minuten matig intensief bewegen per week, aangevuld met twee keer per week spier- en botversterkende activiteiten voor gezondheidswinst.

Matig intensief bewegen

Bewegen waarbij hartslag en ademhaling duidelijk stijgen, maar de beweger nog redelijk kan praten. Voorbeelden zijn stevig wandelen, fietsen en zwemmen in rustig tempo.

Aeroob uithoudingsvermogen

Vermogen om langdurig inspanning te leveren waarbij zuurstof voldoende wordt aangevoerd. Het is een kernelement van gezondheidsgerelateerde fitheid en hangt samen met hart en longen.

Overbelasting

Ontstaat wanneer trainingsprikkels sneller worden opgevoerd dan het lichaam kan herstellen. Kenmerken zijn aanhoudende spierpijn, prestatieverlies, vermoeidheid en slaapproblemen.

Maximale hartslag formule

Schatting van de maximale hartslag door 220 te verminderen met de leeftijd in jaren. De uitkomst is een richtlijn voor trainingsintensiteit, geen exacte meting.

BMI

Body Mass Index, berekend als gewicht in kilogram gedeeld door lengte in meters in het kwadraat. Het geeft een ruwe indicatie van lichaamsamenstelling maar onderschat spiermassa.

Socialisatiefunctie van sport

Rol van sport bij het aanleren van sociale vaardigheden zoals samenwerken, omgaan met regels, winnen en verliezen. Sport brengt mensen met verschillende achtergronden samen.

Commercialisering van sport

Toenemende invloed van geld in de sport via sponsoring, televisierechten en merchandising. Dit vergroot inkomsten maar kan sportieve waarden en speelschema's beïnvloeden.

WADA

Wereldantidopingautoriteit die de lijst van verboden middelen en methoden opstelt. Overtreding kan leiden tot schorsing en het intrekken van behaalde resultaten.

Vrijwilligerswerk in sport

Onbetaalde inzet van leden als trainer, scheidsrechter of bestuurslid bij sportverenigingen. Het is een dragende kracht van de Nederlandse sportcultuur en houdt contributies betaalbaar.

Integratiefunctie van sport

Rol van sport bij het betrekken van groepen bij de samenleving, bijvoorbeeld nieuwkomers of mensen met een beperking, door gezamenlijke deelname en gedeelde regels.

STARR-model

Reflectiemodel met de stappen Situatie, Taak, Actie, Resultaat en Reflectie. Het helpt om een beweegervaring gestructureerd te beschrijven, te analyseren en te vertalen naar verbeteracties.

Zelfevaluatie

Het beoordelen van de eigen beweging of prestatie aan de hand van vooraf vastgestelde criteria, zoals techniekpunten, tijd of afstand, om gericht te kunnen verbeteren.

Kennis van prestatie

Extrinsieke feedback over de uitvoering van de beweging zelf, bijvoorbeeld de hoek van de arm of de plaatsing van de voet, in plaats van alleen de uitkomst.

Intrinsieke motivatie

Motivatie die voortkomt uit de activiteit zelf, zoals plezier, uitdaging of voldoening. De beweger doet de activiteit omdat die op zichzelf waardevol is.

Persoonlijk ontwikkelplan

Plan met een beschrijving van de beginsituatie, een concreet en meetbaar doel, gekozen oefenactiviteiten en een evaluatiemoment om voortgang te beoordelen.

Videofeedback

Terugkijken van een opname van de eigen beweging, vaak vergeleken met een voorbeeld. Dit maakt afwijkingen zichtbaar en versterkt reflectie op de uitvoering.

Bewegingscultuur

Geheel van gangbare beweegvormen in een samenleving, waaronder sport, spel, dans en bewegen in werk en dagelijks leven, met bijbehorende waarden en regels.

Olympische waarden

Kernwaarden excellentie, vriendschap en respect. Ze vormen de basis van de olympische beweging en worden gebruikt om fair play en internationale verbondenheid te bevorderen.

Urban sports

Sportvormen ontstaan in stedelijke omgeving, zoals skateboarden, breakdance en 3x3 basketbal. Ze kenmerken zich door informele organisatie, eigen stijl en een sterke jeugdcultuur.

Recreatiesport

Sportbeoefening gericht op plezier, ontspanning en gezondheid zonder sterke wedstrijdgerichtheid. Regels zijn vaak soepeler en deelnemers kiezen zelf tempo en intensiteit.

Spel versus sport

Spel is vrijer met aanpasbare regels en nadruk op plezier; sport is georganiseerd met vaste regels, wedstrijdverband, toezicht en vaak een landelijke of internationale structuur.