Mondeling examen: omgaan met een onverwachte vervolgvraag
Een vwo-leerling doet mondeling college-examen Russisch. Na een monoloog van anderhalve minuut over vrije tijd van Russische scholieren stelt de examinator: «А вы не думаете, что это всё-таки зависит от города?» De leerling begrijpt «всё-таки» niet goed, raakt in paniek en herhaalt zijn monoloog. De examinator herhaalt de vraag één keer langzamer. De leerling heeft nog zeven minuten en aantekeningen bij de hand. De opdracht vereist dat hij reageert, nuanceert en het gesprek gaande houdt; hij mag niet alleen 'извините, я не понимаю' zeggen. De leerling zegt wel «В Москве всё есть», maar noemt geen kleine steden en projecteert zijn Nederlandse situatie op Rusland. De docent ziet dat de inhoudelijke kennis aanwezig is, maar dat de kandidaat geen herstelstrategieën gebruikt.
1. Welke drie herstelstrategieën kan de kandidaat inzetten? Geef bij elke strategie een concrete Russische formulering en leg uit waarom alleen 'извините, я не понимаю' onvoldoende is.
Read the worked answer
Drie strategieën:
- Gericht verduidelijken: «Вы имеете в виду, что в больших и маленьких городах ситуация разная?» De kandidaat laat zien welk deel hij niet zeker weet en toetst zijn interpretatie.
- Parafraseren: «То есть вы спрашиваете, зависит ли это от размера города?» Zo controleert hij de vraag zonder de beurt te verliezen.
- Tijd kopen en toch doorgaan: «Это интересный вопрос, дайте мне подумать.» Daarna formuleert hij een voorlopig antwoord.
Waarom alleen 'извините, я не понимаю' onvoldoende is: die zin stopt de interactie en geeft de examinator geen aanknopingspunt. Het examen toetst gespreksvaardigheid: de kandidaat moet laten zien dat hij betekenis kan onderhandelen, kan parafraseren en een antwoord kan opbouwen. Een gerichte vraag of parafrase bewijst begrip en houdt het gesprek gaande; een kale verontschuldiging doet dat niet.
2. Formuleer een antwoord van 3–4 zinnen waarin je nuanceert en niet doet alsof jouw Nederlandse ervaring universeel is. Gebruik minimaal één discourse marker.
Read the worked answer
«С одной стороны, в больших городах, например в Москве, у школьников больше возможностей: театры, кружки, спортивные центры. С другой стороны, в маленьких городах свободное время часто связано с семьёй и природой. Наверное, это зависит не только от города, но и от семьи и от школы. Поэтому я бы не стал говорить, что все российские школьники проводят свободное время одинаково.»
Verantwoording: «с одной стороны ... с другой стороны» markeert een afweging; «например» beperkt de bewering tot een voorbeeld; «наверное» en «я бы не стал говорить» nuanceren. De kandidaat vermijdt een al te stellige uitspraak en laat zien dat hij zowel grote als kleine steden onderscheidt. Zo reageert hij op «всё-таки» zonder de vraag te negeren.