VWO Russisch flashcards

43 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Основная мысль

De hoofdgedachte van een tekst: wat de schrijver de lezer wil meegeven. Staat vaak in de inleiding of conclusie en wordt in meerkeuzevragen gevraagd met woorden als тема или главное.

Однако

Voegwoord van tegenstelling: 'maar', 'echter'. Kondigt een wending aan ten opzichte van de vorige zin. Herken het als signaal dat het antwoord op een begripsvraag vaak in de zin erna staat.

Следовательно

Bijwoord van gevolg: 'dus', 'bijgevolg'. Markeert een conclusie die logisch volgt uit het voorafgaande. In leesteksten wijst het op het kernpunt dat vaak in de vraag terugkomt.

Бить баклуши

Idioom: letterlijk 'houtblokjes slaan', betekent nietsdoen, lanterfanten. Wordt informeel gebruikt en is een klassiek voorbeeld van idioom waarbij letterlijke vertaling de betekenis niet geeft.

Зависеть от

Vaste werkwoordsregering: 'afhangen van' met genitief. Dus зависеть от погоды, от родителей. Bij schrijfopdrachten een veelgemaakte fout: men gebruikt ten onrechte de accusatief of instrumentalis.

Влиять на

Vaste werkwoordsregering: 'invloed hebben op' met accusatief. Voorbeeld: влиять на решение. Verwant zelfstandig naamwoord влияние требует предлог на + accusatief.

Werkwoordaspect: решать/решить

Onvoltooid решать beschrijft het proces of herhaling (beslissen, oplossen); voltooid решить het resultaat of een eenmalige handeling. Het paar moet uit het hoofd worden geleerd, want de vorming is niet regelmatig.

Genitief na нет

Na нет staat altijd de genitief: нет времени, нет денег, его нет дома. Ook bij ontkenning met никого/ничего: я никого не видел. Dit is een vaste regel in de syntaxis.

Bewegingswerkwoorden идти/ходить

идти = eenmalige, gerichte beweging te voet op dit moment; ходить = herhaald of gewoonte, of heen en terug. Vergelijk ехать/ездить voor vervoer per voertuig.

Instrumentalis van middel

De instrumentalis drukt het middel of werktuig uit: писать ручкой, ехать поездом. Ook na предлог с in de betekenis 'samen met': с другом. Uitgang mannelijk -ом/-ем.

Уважаемый(-ая)

Formele aanhef in brieven: 'Geachte'. Wordt gevolgd door voornaam en patroniem, bijvoorbeeld Уважаемая Анна Петровна. De afsluiting is С уважением plus je naam.

С одной стороны

Structuurmarkeerder voor een argument: 'enerzijds'. Wordt in een opinietekst gecombineerd met с другой стороны 'anderzijds', gevolgd door een conclusie met таким образом.

Во-первых, во-вторых

Opsomming van argumenten: 'ten eerste, ten tweede'. Verplicht verbindingsmateriaal in een Russisch betoog en een expliciet beoordeeld punt bij schrijfvaardigheid: samenhang en structuur.

С уважением

Formele afsluiting van een brief of e-mail: 'Met vriendelijke groet'. Wordt gevolgd door een komma en je naam. Informele tegenhanger is До свидания of Всего доброго.

Не могли бы вы

Beleefd verzoek: 'Zou u alstublieft kunnen...'. Gevolgd door de infinitief: Не могли бы вы повторить? Standaardformule in gespreksvaardigheid om verduidelijking te vragen zonder gezichtsverlies.

На переднем плане

Beschrijving van een afbeelding: 'op de voorgrond'. Tegenhanger на заднем плане 'op de achtergrond'. Met слева/справа en в центре vormt dit de vaste structuur voor een beeldbeschrijving.

По-моему

Mening geven: 'volgens mij', 'naar mijn mening'. Alternatieven: на мой взгляд, мне кажется, что. In het mondeling examen een kernformule om een standpunt in te leiden.

Согласен/согласна

Instemming: 'ik ben het eens'. Vorm met -а voor vrouwelijke sprekers. Verwant: я не согласен 'ik ben het niet eens'. Gebruik het als korte reactie voordat je een argument toevoegt.

Klemtoon: за́мок/замо́к

Klemtoon onderscheidt betekenis: за́мок = kasteel, замо́к = slot. In het Russisch is klemtoon niet vast en niet voorspelbaar; bij elk nieuw woord moet de klemtoon worden meegeleerd.

Новый год

Nieuwjaar op 1 januari, het belangrijkste familiefeest in Rusland. Orthodox Kerstmis volgt op 7 januari. De feestdagen samen vormen de lange wintervakantie.

День Победы

Dag van de Overwinning op 9 mei, herdenking van de overwinning op nazi-Duitsland in 1945. Militaire parade op het Rode Plein in Moskou; een van de belangrijkste nationale feestdagen.

Эрмитаж

Hermitage in Sint-Petersburg, een van de grootste kunstmusea ter wereld, gevestigd in het Winterpaleis. Kernfeit voor landeskunde naast de Tretjakovgalerij in Moskou.

Байкал

Baikalmeer in Siberië, het diepste meer ter wereld (ruim 1600 meter) en het grootste zoetwaterreservoir. Ligt in de buurt van Irkoetsk en is een vast geografisch kernfeit.

Cyrillisch alfabet

Het Russische alfabet telt 33 letters. Let op schijnbare valse vrienden: Р = r, С = s, Н = n, В = v, У = oe. Deze letters zien er Latijns uit maar klinken anders.

Значение слова из контекста

Vraagtype waarbij je de betekenis van een woord bepaalt uit de omliggende zinnen, niet uit de woordenboekbetekenis. Let op collocaties en op het register van de tekst.

Функция абзаца

Structuurvraag: welke rol vervult een alinea in het geheel, bijvoorbeeld inleiding, voorbeeld, tegenargument of conclusie. Het antwoord beschrijft de functie, niet de inhoud van één zin.

Двойное отрицание

In het Russisch versterkt dubbele ontkenning de betekenis: не мог не заметить = hij kon het niet nalaten op te merken, dus hij merkte het wel op. Klassieke valkuil bij leesvaardigheid.

Учить/учиться/изучать

учить = leren van een tekst of iemand onderwijzen; учиться = studeren, leerling zijn; изучать = een vak of verschijnsel bestuderen. Verschillen in regime en aspect maken dit een veelgetoetst trio.

Магазин

Russisch voor 'winkel'. Geen valse vriend met Nederlands 'magazijn'. Andere valkuilen: неделя = week, ужин = avondeten, стул = stoel, а не 'stoel van een gebouw'.

Принимать решение

Vaste collocatie: 'een beslissing nemen'. Letterlijk 'de beslissing aannemen'. Woordcombinaties als deze moeten als geheel worden geleerd; losse vertaling van принимать leidt tot fouten.

Идти/ходить vs. ехать/ездить

Twee paren bewegingswerkwoorden: te voet (идти eenmalig, ходить gewoonte) en per vervoer (ехать, ездить). Prefixen als пойти, прийти, уйти, поехать wijzigen richting en aspect.

Чтобы + infinitief

Voegwoord van doel: 'om te'. Bij gelijk onderwerp volgt de infinitief (я пришёл, чтобы помочь); bij verschillend onderwerp volgt een bijzin met verleden tijd (чтобы он пришёл).

Participium -ющий/-вший

Actief participium: tegenwoordig -ющий/-ущий (читающий), verleden -вший/-ший (читавший). Functioneert als bijvoeglijk naamwoord en komt veel voor in formele Russische teksten.

Информация о себе

Vaste vragen in het mondeling examen: как вас зовут, откуда вы, чем вы интересуетесь, почему вы изучаете русский язык. Antwoorden in volledige zinnen, met correcte naamvallen.

Я считаю, что

Stellingname in een betoog: 'ik vind dat'. Wordt gevolgd door een bijzin met что. Daarna volgen argumenten met во-первых/во-вторых en een conclusie met таким образом.

Reductie van onbeklemtoonde о

In onbeklemtoonde lettergrepen klinkt о ongeveer als [a]: молоко ≈ [малако], Москва ≈ [Масква]. Dit verklaart waarom gesproken Russisch anders klinkt dan de spelling suggereert.

Итак

Signaalwoord in gesproken taal: 'dus', 'al met al'. Kondigt een samenvatting of conclusie aan. Handig bij luistervaardigheid om het standpunt van de spreker te markeren.

Jaartallen in het Russisch

Jaartallen worden met rangtelwoorden in de prepositioneel uitgedrukt: в тысяча девятьсот девяносто пятом году = in 1995. Bij luisteren let op de uitgang -ом die het jaartal markeert.

Не могли бы вы повторить

Standaardformule in het mondeling examen: 'Zou u dat kunnen herhalen?'. Vragen om verduidelijking is toegestaan en levert geen negatieve beoordeling op; zwijgen wel.

На мой взгляд

Mening geven: 'naar mijn mening'. Formeler dan по-моему. Geschikt om in het college-examen een standpunt te openen en daarna met аргументы te onderbouwen.

Вы-vorm

Beleefdheidsvorm bij onbekenden, ouderen en de examinator: вы + werkwoord in meervoud. ты gebruik je alleen bij vrienden, familie en leeftijdgenoten. Registerfouten wegen mee in de beoordeling.

Киевская Русь

Kiev-Roes, de middeleeuwse staat waarvan de doop in 988 onder Vladimir de kern vormt van de Russische christelijke geschiedenis. Belangrijk jaartal voor landeskunde.

Транслитерация

Weergave van Cyrillisch schrift in Latijnse letters. Systemen verschillen: Tolstoj/Толстой, Chroesjtsjov/Хрущёв. Bij landeskunde en schrijfvaardigheid let op de gangbare Nederlandse spelling.