VWO Russisch cheat sheet

Vraagtypen onderscheiden: hoofdvraag (тема/основная мысль), detailvraag (feit), impliciete vraag (вывод), woordbetekenis in context (значение слова), structuurvraag (функция абзаца).

Hoofdgedachte staat vaak in de eerste of laatste zin van een аlinea; tussenvragen vragen naar de functie van een hele alinea, niet naar één woord.

Sleutelwoorden in de vraag zoek je letterlijk of als synoniem terug in de tekst; het juiste antwoord parafraseert de tekst, het foute antwoord herhaalt woorden uit de vraag.

Signaalwoorden sturen het verband: однако/но (tegenstelling), поэтому/следовательно (gevolg), например (voorbeeld), тем не менее (concessie), кроме того (toevoeging).

Bij meerkeuze met 'wat blijkt uit alinea X': elimineer opties die feiten noemen uit andere alinea's, ook als die feiten correct zijn.

Negatie en dubbele ontkenning (не мог не заметить = wel opmerken) zijn klassieke valkuilen; markeer не/нигде/никогда bij het lezen.

Woordenschatvragen: toets het woord aan de directe context (collocatie), niet aan de meest frequente woordenboekbetekenis.

Tijdsstrategie: eerst vraag en opties lezen, dan gericht scannen; open vragen beantwoorden in het Nederlands tenzij anders vermeld.

Productief vs. receptief: herkenning volstaat bij leesvaardigheid, maar voor schrijf- en gespreksvaardigheid moet actieve beheersing (vervoeging, aspect, regime) worden getoetst.

Werkwoordsparen kennen: говорить/сказать, читать/прочитать, решать/решить - onvoltooid = proces/herhaling, voltooid = resultaat/eenmalig.

Vaste werkwoordsregering: зависеть от + genitief, влиять на + accusatief, участвовать в + prepositioneel, интересоваться + instrumentalis.

Idioom letterlijk vertalen faalt: ни пуха ни пера = succes wensen; бить баклуши = nietsdoen; как рыба в воде = zich op zijn gemak voelen.

Prefixen veranderen betekenis: писать → написать (afmaken), переписать (overschrijven), подписать (ondertekenen), выписать (uittreksel maken).

Woordfamilies leren: учить, учиться, изучать, научить, обучение - let op regime en aspectverschil.

False friends: магазин = winkel (niet magazijn), стул = stoel, неделя = week, ужин = avondeten.

Collocaties boven losse woorden: принимать решение, играть роль, обращать внимание, иметь значение.

Zes naamvallen met vaste functies: nominatief (onderwerp), genitief (bezit/afwezigheid/na 2,3,4), datief (ontvanger/надо/можно), accusatief (direct object/beweging), instrumentalis (middel/мет/с), prepositioneel (plaats/over).

Genitief enkelvoud mannelijk: mannelijk hard -а/-я, zacht -я; vrouwelijk -ы/-и; onzijdig -а/-я.

Accusatief: vrouwelijk -у/-ю, mannelijk onbezield = nominatief, bezield = genitief.

Werkwoordaspect is de kern: на-/по-/про- vaak perfectief; prefix + suffixwissel (решать/решить) leer je per paar.

Bewegingswerkwoorden: идти/ходить (eenmalig vs. gewoonte), ехать/ездить, plus prefixen пойти, прийти, уйти, поехать.

Negatie: нет + genitief; никого/ничего + genitief; niet-ontkende lijdend voorwerp na negatie kan genitief worden.

Bijzinvoegwoorden: что (dat), чтобы (om te), потому что (omdat), если (als), когда (toen/wanneer) - let op wijs en tijdgebruik.

Participia en gerundia herkennen: -ющий/-вший (actief), -нный/-тый (passief), -я/-в (gerundium) voor leesvaardigheid.

Tekstsoorten: persoonlijke brief/e-mail, formele brief, kort essay/opinie, uitnodiging - elk met vaste aanhef en afsluiting.

Formele aanhef: Уважаемый(ая) + naam en patroniem; afsluiting С уважением. Informeel: Привет / До свидания, пока.

Structuur van een opinietekst: stelling (я считаю, что), twee argumenten (во-первых, во-вторых), tegenargument (с одной стороны... с другой стороны), conclusie (таким образом).

Verbindingswoorden actief gebruiken: кроме того, однако, поэтому, например, наконец - dit telt mee voor samenhang.

Woordvolgorde: bekend informatie vooraan, nieuwe informatie achteraan; vraagwoord staat vooraan (Где ты живёшь?).

Beleefdheidsformules: Будьте добры, Не могли бы вы..., Заранее спасибо, С наилучшими пожеланиями.

Controleer bij revisie op aspect, naamvalsuitgangen, werkwoordsvervoeging en и/ы na к, г, х (schrijf и, niet ы).

Schrijf 120-150 woorden voor een standaard opdracht; tel en structureer in alinea's met duidelijke functie.

Vooraf voorspellen: lees de vraag en opties, bepaal welk soort informatie je zoekt (getal, naam, reden, plaats).

Signaalwoorden in spraak: во-первых, во-вторых, итак, кстати, наоборот, в общем - ze markeren structuur en wendingen.

Getallen en data herkennen: tweeëntwintig (двадцать два), duizend (тысяча), jaartal (в тысяча девятьсот девяносто пятом году).

Klankverschijnselen: gereduceerde onbeklemtoonde о (молоко klinkt als [малако]), assimilatie en wegval van -тся/-ться.

Onderscheid hoofdpunt en detail: bij waar/onwaar-vragen let op woorden als только, уже, ещё, никогда die het bereik beperken.

Notities maken in steekwoorden tijdens het luisteren; niet vertalen, maar sleutelwoorden en getallen vastleggen.

Tweede luisterbeurt gebruiken om twijfelgevallen te bevestigen; bij sprekerswissel let op wie wat zegt (он считает, что...).

Intonatie draagt betekenis: stijgende toon bij vraag, dalende bij mededeling; ironic kan de letterlijke betekenis omkeren.

Onderdelen van het college-examen: gesprek over een gelezen tekst, gesprek over een onderwerp/presentatie, en soms een rollenspel of beeldmateriaal.

Vraag om verduidelijking: Не могли бы вы повторить? Что вы имеете в виду? - dit is toegestaan en telt niet negatief.

Mening geven: по-моему, я считаю, что..., мне кажется, что..., на мой взгляд; instemmen: согласен/согласна, именно так.

Beurt nemen en houden: Извините, можно вопрос? / Я хотел(а) бы добавить, что... - vermijd lange stiltes.

Beschrijf een afbeelding gestructureerd: На фотографии изображён/изображена..., на переднем плане, на заднем плане, слева/справа.

Vergelijken en argumenteren: с одной стороны..., с другой стороны..., во-первых..., кроме того..., в заключение.

Uitspraak en klemtoon: klemtoon is betekenisonderscheidend (за́мок kasteel vs. замо́к slot); oefen klemtoonpatronen per woord.

Beleefdheid en register: u-vorm (вы) bij onbekenden en examinator; ты alleen bij vrienden en leeftijdgenoten.

Geografie: Rusland telt 11 tijdzones; Moskou (Москва) is hoofdstad, Sint-Petersburg (Санкт-Петербург) de 'noordelijke hoofdstad'.

Belangrijke rivieren en merken: Wolga (Волга), Oeral (Урал) als grens Europa-Azië, Baikalmeer (Байкал) als diepste meer ter wereld.

Feestdagen: Новый год (1 januari), Рождество (7 januari, orthodox), День Победы (9 mei), День России (12 juni).

Letterkunde: Poesjkin (Пушкин), Tolstoj (Толстой), Dostojevski (Достоевский), Tsjechov (Чехов), Achmatova (Ахматова).

Kunst en muziek: Hermitage (Эрмитаж), Tretjakovgalerij (Третьяковская галерея), Bolsjojtheater (Большой театр).

Geschiedenis in jaartallen: 988 doop van Kiev-Roes, 1917 Oktoberrevolutie, 1961 Gagarin in de ruimte, 1991 uiteenvallen van de Sovjet-Unie.

Taal en schrift: Cyrillisch alfabet met 33 letters; 6 letters lijken op Latijnse maar klinken anders (Р = r, С = s, Н = n).

Maatschappelijke context: транслитерация van namen verschilt per taal; patroniem (отчество) is gebruikelijk in formeel taalgebruik.

Vraagtypen onderscheiden: hoofdvraag (тема/основная мысль), detailvraag (feit), impliciete vraag (вывод), woordbetekenis in context (значение слова), structuurvraag (функция абзаца).

Hoofdgedachte staat vaak in de eerste of laatste zin van een alinea; tussenvragen vragen naar de functie van een hele alinea, niet naar één woord.

Sleutelwoorden in de vraag zoek je letterlijk of als synoniem terug in de tekst; het juiste antwoord parafraseert de tekst, het foute antwoord herhaalt woorden uit de vraag.

Signaalwoorden sturen het verband: однако/но (tegenstelling), поэтому/следовательно (gevolg), например (voorbeeld), тем не менее (concessie), кроме того (toevoeging).

Bij meerkeuze met 'wat blijkt uit alinea X': elimineer opties die feiten noemen uit andere alinea's, ook als die feiten correct zijn.

Negatie en dubbele ontkenning (не мог не заметить = wel opmerken) zijn klassieke valkuilen; markeer не/нигде/никогда bij het lezen.

Woordenschatvragen: toets het woord aan de directe context (collocatie), niet aan de meest frequente woordenboekbetekenis.

Tijdsstrategie: eerst vraag en opties lezen, dan gericht scannen; open vragen beantwoorden in het Nederlands tenzij anders vermeld.

Productief vs. receptief: herkenning volstaat bij leesvaardigheid, maar voor schrijf- en gespreksvaardigheid moet actieve beheersing (vervoeging, aspect, regime) worden getoetst.

Werkwoordsparen kennen: говорить/сказать, читать/прочитать, решать/решить - onvoltooid = proces/herhaling, voltooid = resultaat/eenmalig.

Vaste werkwoordsregering: зависеть от + genitief, влиять на + accusatief, участвовать в + prepositioneel, интересоваться + instrumentalis.

Idioom letterlijk vertalen faalt: ни пуха ни пера = succes wensen; бить баклуши = nietsdoen; как рыба в воде = zich op zijn gemak voelen.

Prefixen veranderen betekenis: писать → написать (afmaken), переписать (overschrijven), подписать (ondertekenen), выписать (uittreksel maken).

Woordfamilies leren: учить, учиться, изучать, научить, обучение - let op regime en aspectverschil.

False friends: магазин = winkel (niet magazijn), стул = stoel, неделя = week, ужин = avondeten.

Collocaties boven losse woorden: принимать решение, играть роль, обращать внимание, иметь значение.

Zes naamvallen met vaste functies: nominatief (onderwerp), genitief (bezit/afwezigheid/na 2,3,4), datief (ontvanger/надо/можно), accusatief (direct object/beweging), instrumentalis (middel/мет/с), prepositioneel (plaats/over).

Genitief enkelvoud mannelijk: mannelijk hard -а/-я, zacht -я; vrouwelijk -ы/-и; onzijdig -а/-я.

Accusatief: vrouwelijk -у/-ю, mannelijk onbezield = nominatief, bezield = genitief.

Werkwoordaspect is de kern: на-/по-/про- vaak perfectief; prefix + suffixwissel (решать/решить) leer je per paar.

Bewegingswerkwoorden: идти/ходить (eenmalig vs. gewoonte), ехать/ездить, plus prefixen пойти, прийти, уйти, поехать.

Negatie: нет + genitief; никого/ничего + genitief; niet-ontkende lijdend voorwerp na negatie kan genitief worden.

Bijzinvoegwoorden: что (dat), чтобы (om te), потому что (omdat), если (als), когда (toen/wanneer) - let op wijs en tijdgebruik.

Participia en gerundia herkennen: -ющий/-вший (actief), -нный/-тый (passief), -я/-в (gerundium) voor leesvaardigheid.

Tekstsoorten: persoonlijke brief/e-mail, formele brief, kort essay/opinie, uitnodiging - elk met vaste aanhef en afsluiting.

Formele aanhef: Уважаемый(ая) + naam en patroniem; afsluiting С уважением. Informeel: Привет / До свидания, пока.

Structuur van een opinietekst: stelling (я считаю, что), twee argumenten (во-первых, во-вторых), tegenargument (с одной стороны... с другой стороны), conclusie (таким образом).

Verbindingswoorden actief gebruiken: кроме того, однако, поэтому, например, наконец - dit telt mee voor samenhang.

Woordvolgorde: bekend informatie vooraan, nieuwe informatie achteraan; vraagwoord staat vooraan (Где ты живёшь?).

Beleefdheidsformules: Будьте добры, Не могли бы вы..., Заранее спасибо, С наилучшими пожеланиями.

Controleer bij revisie op aspect, naamvalsuitgangen, werkwoordsvervoeging en и/ы na к, г, х (schrijf и, niet ы).

Schrijf 120-150 woorden voor een standaard opdracht; tel en structureer in alinea's met duidelijke functie.

Vooraf voorspellen: lees de vraag en opties, bepaal welk soort informatie je zoekt (getal, naam, reden, plaats).

Signaalwoorden in spraak: во-первых, во-вторых, итак, кстати, наоборот, в общем - ze markeren structuur en wendingen.

Getallen en data herkennen: tweeëntwintig (двадцать два), duizend (тысяча), jaartal (в тысяча девятьсот девяносто пятом году).

Klankverschijnselen: gereduceerde onbeklemtoonde о (молоко klinkt als [малако]), assimilatie en wegval van -тся/-ться.

Onderscheid hoofdpunt en detail: bij waar/onwaar-vragen let op woorden als только, уже, ещё, никогда die het bereik beperken.

Notities maken in steekwoorden tijdens het luisteren; niet vertalen, maar sleutelwoorden en getallen vastleggen.

Tweede luisterbeurt gebruiken om twijfelgevallen te bevestigen; bij sprekerswissel let op wie wat zegt (он считает, что...).

Intonatie draagt betekenis: stijgende toon bij vraag, dalende bij mededeling; ironic kan de letterlijke betekenis omkeren.

Onderdelen van het college-examen: gesprek over een gelezen tekst, gesprek over een onderwerp/presentatie, en soms een rollenspel of beeldmateriaal.

Vraag om verduidelijking: Не могли бы вы повторить? Что вы имеете в виду? - dit is toegestaan en telt niet negatief.

Mening geven: по-моему, я считаю, что..., мне кажется, что..., на мой взгляд; instemmen: согласен/согласна, именно так.

Beurt nemen en houden: Извините, можно вопрос? / Я хотел(а) бы добавить, что... - vermijd lange stiltes.

Beschrijf een afbeelding gestructureerd: На фотографии изображён/изображена..., на переднем плане, на заднем плане, слева/справа.

Vergelijken en argumenteren: с одной стороны..., с другой стороны..., во-первых..., кроме того..., в заключение.

Uitspraak en klemtoon: klemtoon is betekenisonderscheidend (за́мок kasteel vs. замо́к slot); oefen klemtoonpatronen per woord.

Beleefdheid en register: u-vorm (вы) bij onbekenden en examinator; ты alleen bij vrienden en leeftijdgenoten.

Geografie: Rusland telt 11 tijdzones; Moskou (Москва) is hoofdstad, Sint-Petersburg (Санкт-Петербург) de 'noordelijke hoofdstad'.

Belangrijke rivieren en merken: Wolga (Волга), Oeral (Урал) als grens Europa-Azië, Baikalmeer (Байкал) als diepste meer ter wereld.

Feestdagen: Новый год (1 januari), Рождество (7 januari, orthodox), День Победы (9 mei), День России (12 juni).

Letterkunde: Poesjkin (Пушкин), Tolstoj (Толстой), Dostojevski (Достоевский), Tsjechov (Чехов), Achmatova (Ахматова).

Kunst en muziek: Hermitage (Эрмитаж), Tretjakovgalerij (Третьяковская галерея), Bolsjojtheater (Большой театр).

Geschiedenis in jaartallen: 988 doop van Kiev-Roes, 1917 Oktoberrevolutie, 1961 Gagarin in de ruimte, 1991 uiteenvallen van de Sovjet-Unie.

Taal en schrift: Cyrillisch alfabet met 33 letters; 6 letters lijken op Latijnse maar klinken anders (Р = r, С = s, Н = n).

Maatschappelijke context: транслитерация van namen verschilt per taal; patroniem (отчество) is gebruikelijk in formeel taalgebruik.