IPI/BIV Competentietest cheat sheet

Deontologie = het geheel van beroepsplichten die de vastgoedmakelaar bij de uitoefening van zijn beroep in acht moet nemen; de tuchtregels staan in het KB van 27 september 2005 tot vaststelling van de plichtenleer van het beroep van vastgoedmakelaar.

Kernplichten: loyauteit, onafhankelijkheid, waardigheid van het beroep, beroepsgeheim, verbod op belangenvermenging en het verbod om op te treden in een dossier waarin men zelf belang heeft.

Informatieplicht: de makelaar licht de klant vooraf, schriftelijk en volledig in over de aard van de dienstverlening, de ereloonregeling en de wijze van samenwerking; de lastgeving wordt schriftelijk vastgelegd.

Verbod op dubbele vertegenwoordiging zonder voorafgaande schriftelijke instemming van alle partijen; bij een bemiddeling tussen koper en verkoper moet de makelaar zijn dubbele hoedanigheid expliciet melden.

Beroepsgeheim geldt tegenover derden; uitzonderingen: wettelijke verplichtingen (o.a. antiwitwasmelding), toestemming van de cliënt en verschijning in rechte.

Geldontvangsten voor rekening van derden lopen verplicht via de derdenrekening; eigen erelonen worden niet vermengd met cliëntengeld.

De makelaar mag geen commissieloon of vergoeding aannemen van een derde partij (bv. een notaris of bank) zonder de klant daarover vooraf te informeren en diens instemming te verkrijgen.

Publiciteit en advertenties moeten waarheidsgetrouw zijn; het BIV-nummer en de hoedanigheid van erkend vastgoedmakelaar worden correct vermeld.

Schending van de plichtenleer leidt tot tuchtsancties (waarschuwing, berisping, schorsing, schrapping) die losstaan van eventuele strafrechtelijke of burgerrechtelijke aansprakelijkheid.

De federale Antidiscriminatiewet van 10 mei 2007 verbiedt discriminatie op beschermde criteria, o.a. geslacht, ras, huidskleur, afkomst, nationale of etnische afstamming, leeftijd, handicap, gezondheidstoestand, geloofsovertuiging en seksuele geaardheid.

Bij vastgoedbemiddeling is ook het criterium 'vermogen' relevant: een woning weigeren louter omwille van het inkomen of de herkomst van de kandidaat-huurder is discriminatoir tenzij objectief verantwoord.

Onderscheid tussen directe discriminatie (een minder gunstige behandeling op basis van een beschermd criterium) en indirecte discriminatie (een neutrale regel die in de praktijk nadelig uitwerkt voor een beschermde groep).

Verboden praktijken in vastgoed: weigeren van een bezoek, selecteren van kandidaten op etnische of religieuze gronden, het stellen van andere voorwaarden (hogere waarborg, bijkomende documenten) aan bepaalde groepen.

Objectieve rechtvaardiging vereist een legitiem doel, geschikte en noodzakelijke middelen en een redelijke proportionaliteit; de bewijslast verschuift in de praktijk naar de verweerder zodra een vermoeden bestaat.

Klachten kunnen worden ingediend bij Unia (Interfederaal Gelijkekansencentrum), dat bemiddelt of een gerechtelijke procedure kan ondersteunen; ook het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen is bevoegd voor genderdossiers.

Sancties omvatten herstelmaatregelen, schadevergoeding, staking van de discriminerende praktijk en strafrechtelijke boetes bij bepaalde vormen van discriminatie.

De makelaar die instructies van een klant krijgt om bepaalde groepen uit te sluiten, mag die instructies niet uitvoeren; hij informeert de klant over de wettelijke grenzen en kan de lastgeving weigeren.

De derdenrekening is een afzonderlijke bankrekening waarop de vastgoedmakelaar uitsluitend gelden ontvangt die aan derden toebehoren (bv. huurwaarborg, voorschot op de koopprijs, provisies voor werken).

Verplichting: elke som die de makelaar in het kader van zijn beroep voor rekening van een cliënt ontvangt, wordt onmiddellijk op de derdenrekening gestort; vermenging met de eigen werkingsrekening is verboden.

De rekening wordt geopend op naam van de makelaar met de vermelding 'derdenrekening' en is onderworpen aan een specifieke boekhoudkundige opvolging met een afzonderlijke grootboekrekening per dossier.

De makelaar voert een permanent bijgehouden register van alle bewegingen op de derdenrekening, zodat op elk ogenblik de totaliteit van de tegoeden per cliënt reconstrueerbaar is.

Uitbetalingen gebeuren enkel op basis van een schriftelijke opdracht of instructie van de begunstigde of op grond van een rechterlijke beslissing; de makelaar bewaart de bewijsstukken.

Interesten op de derdenrekening komen in beginsel toe aan de cliënt wiens gelden werden bewaard, tenzij de lastgeving anders bepaalt.

De derdenrekening valt buiten de faillissementsboedel van de makelaar; dit beschermt de cliëntgelden bij insolventie van de makelaar.

Bij de stopzetting van de activiteit moet de makelaar de derdenrekening vereffenen en de saldi terugbetalen of overdragen aan de rechthebbenden, met verantwoording aan het BIV.

De antiwitwaswet van 18 september 2017 (omzetting van de vierde en vijfde EU-antiwitwasrichtlijn) legt vastgoedmakelaars identiteitscontrole, cliëntenonderzoek en meldingsplicht op.

Vastgoedmakelaars zijn 'melders' in de zin van de wet: zij melden vermoedens van witwassen of financiering van terrorisme aan de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI).

Cliëntenonderzoek (CDD): identificatie van de cliënt en van de uiteindelijke begunstigde, verificatie van de identiteit aan de hand van een officieel document, en begrip van de aard en het doel van de zakelijke relatie.

Verhoogde waakzaamheid geldt o.a. bij politiek prominente personen (PEP's), cliënten uit hoogrisicolanden, complexe vennootschapsstructuren en ongebruikelijke betalingspatronen (cash, betalingen via derden).

De melding aan de CFI gebeurt schriftelijk en vertrouwelijk; de makelaar mag de cliënt niet inlichten over de melding (verbod op tipping-off).

Bij een melding geldt een vrijwaring van aansprakelijkheid voor de melder die te goeder trouw meldt; het beroepsgeheim vormt geen beletsel voor de melding.

Bewaring: de identificatiegegevens en stukken van het cliëntenonderzoek worden ten minste vijf jaar bewaard na het einde van de zakelijke relatie.

Interne procedures: de makelaar beschikt over schriftelijke procedures voor cliëntenonderzoek, risicobeoordeling en melding, en zorgt voor opleiding van zijn medewerkers.

In publiciteit en op briefwisseling vermeldt de erkende vastgoedmakelaar zijn hoedanigheid en zijn BIV-nummer, alsook de benaming van de onderneming en het ondernemingsnummer.

Bij een verkoopadvertentie: vraagprijs, adres of ligging, aard van het goed, kadastrale gegevens en de hoedanigheid van de verkoper (beroepsmatig of particulier) moeten correct en volledig zijn.

Bij een verhuuradvertentie: huurprijs, waarborg, aard van de huurovereenkomst (hoofdverblijf, studentenhuur, korte duur) en de kostenstructuur (gemeenschappelijke lasten, meterstanden) worden duidelijk vermeld.

De EPC-vermelding (energieprestatiecertificaat) met energiescore en label is verplicht in verkoop- en verhuuradvertenties van woonbestemmingen.

Bij nieuwbouw of grond met bouwvoorschriften vermeldt de makelaar de stedenbouwkundige bestemming en verwijst hij naar de beschikbare stedenbouwkundige inlichtingen.

De ereloonregeling, de wijze van berekening (percentage of forfait) en de verschuldigdheid (bij verkoop of bij verlijden van de akte) worden schriftelijk vastgelegd en aan de klant meegedeeld.

Bij een eigendom onder mede-eigendom worden het aandeel in de gemeenschappelijke delen en de lasten vermeld; de makelaar bezorgt de basisakte en het reglement van mede-eigendom op vraag.

Vermeldingen moeten waarheidsgetrouw zijn: het opzettelijk verstrekken van onjuiste of misleidende informatie is een tuchtinbreuk en kan leiden tot burgerrechtelijke aansprakelijkheid.

Het Vlaamse huurdecreet van 9 november 2018 regelt de huurovereenkomsten voor hoofdverblijfplaats op het Vlaamse grondgebied; de huur van korte duur en studentenhuisvesting kennen specifieke regels.

Een huurovereenkomst voor hoofdverblijfplaats van negen jaar wordt schriftelijk opgemaakt; bij gebrek aan geschrift geldt de overeenkomst als gesloten voor onbepaalde duur.

Huurwaarborg: maximaal twee maanden huur, te storten op een geblokkeerde rekening op naam van de huurder of via de derdenrekening van de makelaar; de interesten zijn voor de huurder.

Opzeggingen: de verhuurder kan opzeggen mits een opzegtermijn van zes maanden bij het einde van elke driejarige periode; de huurder kan op elk moment opzeggen mits drie maanden opzegtermijn en een vergoeding bij vroegtijdig vertrek.

De huurprijs kan jaarlijks worden aangepast aan de gezondheidsindex volgens de formule: nieuwe huurprijs = basisbedrag × (nieuwe index / basisindex); afwijkende indexeringsclausules zijn nietig.

Herstellingen: de huurder voert de kleine herstellingen uit, de verhuurder de grote; bij betwisting geldt de lijst in het KB van 8 juli 1997 als referentie.

De plaatsbeschrijving wordt opgemaakt bij aanvang en bij het einde van de huur, op tegensprekelijke wijze en ten laste van beide partijen; ze is bepalend voor de bewijslast van schade.

Einde huur: de woning wordt teruggegeven in de staat waarin ze werd ontvangen, met inachtneming van normale slijtage; de waarborg wordt terugbetaald na de eindplaatsbeschrijving en de regularisatie van de lasten.

BIV-bijdrage: de jaarlijkse bijdrage is verschuldigd door elke erkende vastgoedmakelaar en wordt berekend op basis van de beroepscategorie en het aantal medewerkers; niet-betaling kan leiden tot schorsing van de erkenning.

BIV-verzekering: de makelaar moet beschikken over een beroepsaansprakelijkheidsverzekering die de dekking aantoont ten belope van de door het BIV opgelegde minimumbedragen, met inbegrip van dekking voor de derdenrekening.

Bewijs van verzekering en betaling van de bijdrage worden bij inschrijving en bij elke erkenning vernieuwing gevraagd; het BIV publiceert de lijst van erkende makelaars.

KBO: elke makelaar is ingeschreven in de Kruispuntbank van Ondernemingen met een ondernemingsnummer; de hoedanigheid van vastgoedmakelaar moet als activiteit zijn geregistreerd.

Nacebel-code 683110 = bemiddeling bij verkoop en verhuur van onroerende goederen; 683210 = beheer van onroerende goederen (syndicus, rentmeester); de juiste code is bepalend voor de erkenning.

KadasterFinder: het onlineplatform van de FOD Financiën waarmee men kadastrale gegevens (perceelnummer, kadastraal inkomen, oppervlakte, eigenaar) kan opzoeken voor de voorbereiding van een dossier.

De gegevens uit KadasterFinder zijn indicatief; voor rechtsgeldige informatie over eigendom en hypotheken is een uittreksel uit het hypotheekkantoor of een notariële akte noodzakelijk.

Een actuele KBO-fiche en een Nacebel-code die overeenstemt met de werkelijke activiteit zijn noodzakelijk voor de BIV-erkenning en voor de toegang tot beroepsverenigingen.

Een klacht over een vastgoedmakelaar kan worden ingediend bij het BIV, dat een tuchtprocedure opstart; de klacht wordt schriftelijk en met bewijsstukken ingediend.

De tuchtprocedure verloopt in fasen: ontvangst en onderzoek van de klacht, bemiddelingspoging, eventuele doorverwijzing naar de tuchtraad en uiteindelijke beslissing.

Tuchtsancties: waarschuwing, berisping, schorsing van de erkenning voor bepaalde duur en schrapping van de lijst van erkende makelaars; de sanctie wordt gepubliceerd.

Beroep tegen een tuchtbeslissing is mogelijk bij de Raad van State of volgens de in het BIV-reglement bepaalde procedure; de termijnen zijn kort en moeten worden gerespecteerd.

Onwettige uitoefening: wie de activiteit van vastgoedmakelaar uitoefent zonder erkenning of na schorsing, pleegt een strafbaar feit dat kan worden bestraft met geldboete en/of gevangenisstraf.

De makelaar die optreedt zonder geldige verzekering of met een geschorste erkenning, stelt zich bloot aan tucht- en strafsancties en aan burgerrechtelijke aansprakelijkheid tegenover de cliënt.

Een klacht bij het BIV schorst de burgerrechtelijke vordering niet; de cliënt kan tegelijk een gerechtelijke procedure starten voor schadevergoeding.

Bewijsvoering: de makelaar bewaart het dossier (lastgeving, correspondentie, plaatsbeschrijving, financiële stukken) zodat hij zich kan verdedigen in een tuchtprocedure; de bewaartermijn volgt de wettelijke en tuchtrechtelijke vereisten.

Deontologie = het geheel van beroepsplichten die de vastgoedmakelaar bij de uitoefening van zijn beroep in acht moet nemen; de tuchtregels staan in het KB van 27 september 2005 tot vaststelling van de plichtenleer van het beroep van vastgoedmakelaar.

Kernplichten: loyauteit, onafhankelijkheid, waardigheid van het beroep, beroepsgeheim, verbod op belangenvermenging en het verbod om op te treden in een dossier waarin men zelf belang heeft.

Informatieplicht: de makelaar licht de klant vooraf, schriftelijk en volledig in over de aard van de dienstverlening, de ereloonregeling en de wijze van samenwerking; de lastgeving wordt schriftelijk vastgelegd.

Verbod op dubbele vertegenwoordiging zonder voorafgaande schriftelijke instemming van alle partijen; bij een bemiddeling tussen koper en verkoper moet de makelaar zijn dubbele hoedanigheid expliciet melden.

Beroepsgeheim geldt tegenover derden; uitzonderingen: wettelijke verplichtingen (o.a. antiwitwasmelding), toestemming van de cliënt en verschijning in rechte.

Geldontvangsten voor rekening van derden lopen verplicht via de derdenrekening; eigen erelonen worden niet vermengd met cliëntengeld.

De makelaar mag geen commissieloon of vergoeding aannemen van een derde partij (bv. een notaris of bank) zonder de klant daarover vooraf te informeren en diens instemming te verkrijgen.

Publiciteit en advertenties moeten waarheidsgetrouw zijn; het BIV-nummer en de hoedanigheid van erkend vastgoedmakelaar worden correct vermeld.

Schending van de plichtenleer leidt tot tuchtsancties (waarschuwing, berisping, schorsing, schrapping) die losstaan van eventuele strafrechtelijke of burgerrechtelijke aansprakelijkheid.

De federale Antidiscriminatiewet van 10 mei 2007 verbiedt discriminatie op beschermde criteria, o.a. geslacht, ras, huidskleur, afkomst, nationale of etnische afstamming, leeftijd, handicap, gezondheidstoestand, geloofsovertuiging en seksuele geaardheid.

Bij vastgoedbemiddeling is ook het criterium 'vermogen' relevant: een woning weigeren louter omwille van het inkomen of de herkomst van de kandidaat-huurder is discriminatoir tenzij objectief verantwoord.

Onderscheid tussen directe discriminatie (een minder gunstige behandeling op basis van een beschermd criterium) en indirecte discriminatie (een neutrale regel die in de praktijk nadelig uitwerkt voor een beschermde groep).

Verboden praktijken in vastgoed: weigeren van een bezoek, selecteren van kandidaten op etnische of religieuze gronden, het stellen van andere voorwaarden (hogere waarborg, bijkomende documenten) aan bepaalde groepen.

Objectieve rechtvaardiging vereist een legitiem doel, geschikte en noodzakelijke middelen en een redelijke proportionaliteit; de bewijslast verschuift in de praktijk naar de verweerder zodra een vermoeden bestaat.

Klachten kunnen worden ingediend bij Unia (Interfederaal Gelijkekansencentrum), dat bemiddelt of een gerechtelijke procedure kan ondersteunen; ook het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen is bevoegd voor genderdossiers.

Sancties omvatten herstelmaatregelen, schadevergoeding, staking van de discriminerende praktijk en strafrechtelijke boetes bij bepaalde vormen van discriminatie.

De makelaar die instructies van een klant krijgt om bepaalde groepen uit te sluiten, mag die instructies niet uitvoeren; hij informeert de klant over de wettelijke grenzen en kan de lastgeving weigeren.

De derdenrekening is een afzonderlijke bankrekening waarop de vastgoedmakelaar uitsluitend gelden ontvangt die aan derden toebehoren (bv. huurwaarborg, voorschot op de koopprijs, provisies voor werken).

Verplichting: elke som die de makelaar in het kader van zijn beroep voor rekening van een cliënt ontvangt, wordt onmiddellijk op de derdenrekening gestort; vermenging met de eigen werkingsrekening is verboden.

De rekening wordt geopend op naam van de makelaar met de vermelding 'derdenrekening' en is onderworpen aan een specifieke boekhoudkundige opvolging met een afzonderlijke grootboekrekening per dossier.

De makelaar voert een permanent bijgehouden register van alle bewegingen op de derdenrekening, zodat op elk ogenblik de totaliteit van de tegoeden per cliënt reconstrueerbaar is.

Uitbetalingen gebeuren enkel op basis van een schriftelijke opdracht of instructie van de begunstigde of op grond van een rechterlijke beslissing; de makelaar bewaart de bewijsstukken.

Interesten op de derdenrekening komen in beginsel toe aan de cliënt wiens gelden werden bewaard, tenzij de lastgeving anders bepaalt.

De derdenrekening valt buiten de faillissementsboedel van de makelaar; dit beschermt de cliëntgelden bij insolventie van de makelaar.

Bij de stopzetting van de activiteit moet de makelaar de derdenrekening vereffenen en de saldi terugbetalen of overdragen aan de rechthebbenden, met verantwoording aan het BIV.

De antiwitwaswet van 18 september 2017 (omzetting van de vierde en vijfde EU-antiwitwasrichtlijn) legt vastgoedmakelaars identiteitscontrole, cliëntenonderzoek en meldingsplicht op.

Vastgoedmakelaars zijn 'melders' in de zin van de wet: zij melden vermoedens van witwassen of financiering van terrorisme aan de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI).

Cliëntenonderzoek (CDD): identificatie van de cliënt en van de uiteindelijke begunstigde, verificatie van de identiteit aan de hand van een officieel document, en begrip van de aard en het doel van de zakelijke relatie.

Verhoogde waakzaamheid geldt o.a. bij politiek prominente personen (PEP's), cliënten uit hoogrisicolanden, complexe vennootschapsstructuren en ongebruikelijke betalingspatronen (cash, betalingen via derden).

De melding aan de CFI gebeurt schriftelijk en vertrouwelijk; de makelaar mag de cliënt niet inlichten over de melding (verbod op tipping-off).

Bij een melding geldt een vrijwaring van aansprakelijkheid voor de melder die te goeder trouw meldt; het beroepsgeheim vormt geen beletsel voor de melding.

Bewaring: de identificatiegegevens en stukken van het cliëntenonderzoek worden ten minste vijf jaar bewaard na het einde van de zakelijke relatie.

Interne procedures: de makelaar beschikt over schriftelijke procedures voor cliëntenonderzoek, risicobeoordeling en melding, en zorgt voor opleiding van zijn medewerkers.

In publiciteit en op briefwisseling vermeldt de erkende vastgoedmakelaar zijn hoedanigheid en zijn BIV-nummer, alsook de benaming van de onderneming en het ondernemingsnummer.

Bij een verkoopadvertentie: vraagprijs, adres of ligging, aard van het goed, kadastrale gegevens en de hoedanigheid van de verkoper (beroepsmatig of particulier) moeten correct en volledig zijn.

Bij een verhuuradvertentie: huurprijs, waarborg, aard van de huurovereenkomst (hoofdverblijf, studentenhuur, korte duur) en de kostenstructuur (gemeenschappelijke lasten, meterstanden) worden duidelijk vermeld.

De EPC-vermelding (energieprestatiecertificaat) met energiescore en label is verplicht in verkoop- en verhuuradvertenties van woonbestemmingen.

Bij nieuwbouw of grond met bouwvoorschriften vermeldt de makelaar de stedenbouwkundige bestemming en verwijst hij naar de beschikbare stedenbouwkundige inlichtingen.

De ereloonregeling, de wijze van berekening (percentage of forfait) en de verschuldigdheid (bij verkoop of bij verlijden van de akte) worden schriftelijk vastgelegd en aan de klant meegedeeld.

Bij een eigendom onder mede-eigendom worden het aandeel in de gemeenschappelijke delen en de lasten vermeld; de makelaar bezorgt de basisakte en het reglement van mede-eigendom op vraag.

Vermeldingen moeten waarheidsgetrouw zijn: het opzettelijk verstrekken van onjuiste of misleidende informatie is een tuchtinbreuk en kan leiden tot burgerrechtelijke aansprakelijkheid.

Het Vlaamse huurdecreet van 9 november 2018 regelt de huurovereenkomsten voor hoofdverblijfplaats op het Vlaamse grondgebied; de huur van korte duur en studentenhuisvesting kennen specifieke regels.

Een huurovereenkomst voor hoofdverblijfplaats van negen jaar wordt schriftelijk opgemaakt; bij gebrek aan geschrift geldt de overeenkomst als gesloten voor onbepaalde duur.

Huurwaarborg: maximaal twee maanden huur, te storten op een geblokkeerde rekening op naam van de huurder of via de derdenrekening van de makelaar; de interesten zijn voor de huurder.

Opzeggingen: de verhuurder kan opzeggen mits een opzegtermijn van zes maanden bij het einde van elke driejarige periode; de huurder kan op elk moment opzeggen mits drie maanden opzegtermijn en een vergoeding bij vroegtijdig vertrek.

De huurprijs kan jaarlijks worden aangepast aan de gezondheidsindex volgens de formule: nieuwe huurprijs = basisbedrag × (nieuwe index / basisindex); afwijkende indexeringsclausules zijn nietig.

Herstellingen: de huurder voert de kleine herstellingen uit, de verhuurder de grote; bij betwisting geldt de lijst in het KB van 8 juli 1997 als referentie.

De plaatsbeschrijving wordt opgemaakt bij aanvang en bij het einde van de huur, op tegensprekelijke wijze en ten laste van beide partijen; ze is bepalend voor de bewijslast van schade.

Einde huur: de woning wordt teruggegeven in de staat waarin ze werd ontvangen, met inachtneming van normale slijtage; de waarborg wordt terugbetaald na de eindplaatsbeschrijving en de regularisatie van de lasten.

BIV-bijdrage: de jaarlijkse bijdrage is verschuldigd door elke erkende vastgoedmakelaar en wordt berekend op basis van de beroepscategorie en het aantal medewerkers; niet-betaling kan leiden tot schorsing van de erkenning.

BIV-verzekering: de makelaar moet beschikken over een beroepsaansprakelijkheidsverzekering die de dekking aantoont ten belope van de door het BIV opgelegde minimumbedragen, met inbegrip van dekking voor de derdenrekening.

Bewijs van verzekering en betaling van de bijdrage worden bij inschrijving en bij elke erkenning vernieuwing gevraagd; het BIV publiceert de lijst van erkende makelaars.

KBO: elke makelaar is ingeschreven in de Kruispuntbank van Ondernemingen met een ondernemingsnummer; de hoedanigheid van vastgoedmakelaar moet als activiteit zijn geregistreerd.

Nacebel-code 683110 = bemiddeling bij verkoop en verhuur van onroerende goederen; 683210 = beheer van onroerende goederen (syndicus, rentmeester); de juiste code is bepalend voor de erkenning.

KadasterFinder: het onlineplatform van de FOD Financiën waarmee men kadastrale gegevens (perceelnummer, kadastraal inkomen, oppervlakte, eigenaar) kan opzoeken voor de voorbereiding van een dossier.

De gegevens uit KadasterFinder zijn indicatief; voor rechtsgeldige informatie over eigendom en hypotheken is een uittreksel uit het hypotheekkantoor of een notariële akte noodzakelijk.

Een actuele KBO-fiche en een Nacebel-code die overeenstemt met de werkelijke activiteit zijn noodzakelijk voor de BIV-erkenning en voor de toegang tot beroepsverenigingen.

Een klacht over een vastgoedmakelaar kan worden ingediend bij het BIV, dat een tuchtprocedure opstart; de klacht wordt schriftelijk en met bewijsstukken ingediend.

De tuchtprocedure verloopt in fasen: ontvangst en onderzoek van de klacht, bemiddelingspoging, eventuele doorverwijzing naar de tuchtraad en uiteindelijke beslissing.

Tuchtsancties: waarschuwing, berisping, schorsing van de erkenning voor bepaalde duur en schrapping van de lijst van erkende makelaars; de sanctie wordt gepubliceerd.

Beroep tegen een tuchtbeslissing is mogelijk bij de Raad van State of volgens de in het BIV-reglement bepaalde procedure; de termijnen zijn kort en moeten worden gerespecteerd.

Onwettige uitoefening: wie de activiteit van vastgoedmakelaar uitoefent zonder erkenning of na schorsing, pleegt een strafbaar feit dat kan worden bestraft met geldboete en/of gevangenisstraf.

De makelaar die optreedt zonder geldige verzekering of met een geschorste erkenning, stelt zich bloot aan tucht- en strafsancties en aan burgerrechtelijke aansprakelijkheid tegenover de cliënt.

Een klacht bij het BIV schorst de burgerrechtelijke vordering niet; de cliënt kan tegelijk een gerechtelijke procedure starten voor schadevergoeding.

Bewijsvoering: de makelaar bewaart het dossier (lastgeving, correspondentie, plaatsbeschrijving, financiële stukken) zodat hij zich kan verdedigen in een tuchtprocedure; de bewaartermijn volgt de wettelijke en tuchtrechtelijke vereisten.