ସନ୍ଧି, ସମାସ ଓ କାରକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଆଂଶିକ ସଠିକତାର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ

ପ୍ରଶ୍ନ	ମାର୍କ	କାରଣ
(i)	୧	'ବିଦ୍ୟା + ଆଳୟ' ଠିକ୍; ଆ+ଆ=ଆ
(ii)	୦	'ରାଜପୁତ୍ର' ଏକ ବସ୍ତୁ (ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର); ଏହା ଷଷ୍ଠୀ ତତ୍ପୁରୁଷ। 'ରାଜା ଓ ପୁତ୍ର' ଅର୍ଥ ହେଲେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ହେଉଥାନ୍ତା, ମାତ୍ର ଏଠାରେ ସେହି ଅର୍ଥ ନାହିଁ।
(iii)	୦	'ତାକୁ' ହେଉଛି ସମ୍ପ୍ରଦାନ (ଯାହାକୁ ଦିଆଯାଉଛି); କର୍ମ ହେଉଛି 'ବହି' (କଣ ଦିଆଯାଉଛି)।
(iv)	୦	'ରାମକୁ ... ହେଲା' କର୍ମବାଚ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏହା ଏକ ଅବ୍ୟକ୍ତିଗତ/ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଗଠନ।

ମୋଟ ୧/୪। (ii) ରେ ଆଂଶିକ ମାର୍କ ଦେବା ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ, କାରଣ ଛାତ୍ର ଦେଇଥିବା ଅର୍ଥ ପ୍ରଦତ୍ତ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ। ଯଦି ପ୍ରଶ୍ନରେ 'ରାଜା ଓ ପୁତ୍ର' ଏହି ଅର୍ଥ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଗ୍ରହଣୀୟ ହେଉଥାନ୍ତା। (iii) ରେ 'ତାକୁ' କର୍ମ ହେବା ପାଇଁ କ୍ରିୟା 'ଦେଖିଲି' ହେବା ଦରକାର; 'ଦେଲି' ସହ ତାହା ସମ୍ପ୍ରଦାନ।

ଛାତ୍ରର ଯୁକ୍ତି ଅର୍ଥକୁ ବ୍ୟାକରଣିକ କାରକ ସହ ମିଶାଉଛି। 'ଫଳ ଗ୍ରହଣ କରେ' ଏକ ଅର୍ଥଗତ ବର୍ଣ୍ଣନା; କାରକ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କ୍ରିୟା ଓ ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। 'ଦେବା' କ୍ରିୟାରେ ଦୁଇଟି ପଦ ଥାଏ: କର୍ମ (କଣ ଦିଆଯାଉଛି) ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାନ (କାହାକୁ ଦିଆଯାଉଛି)। ଏଠାରେ 'ବହି' କର୍ମ, 'ତାକୁ' ସମ୍ପ୍ରଦାନ। ପରୀକ୍ଷା: 'କଣ ଦେଲି?'-ବହି; 'କାହାକୁ ଦେଲି?'-ତାକୁ। ଯଦି କ୍ରିୟା 'ଦେଖିଲି' ହୁଏ, ତେବେ 'ତାକୁ' କର୍ମ ହେବ: 'କାହାକୁ ଦେଖିଲି?'-ତାକୁ। ତେଣୁ କ୍ରିୟା ବଦଳିଲେ କାରକ ବଦଳେ। ଛାତ୍ରକୁ ଏହି ଦୁଇ-ପ୍ରଶ୍ନ ପଦ୍ଧତି ଶିଖାଇବି।

କର୍ମବାଚ୍ୟର ନିୟମ: କର୍ତ୍ତା 'ଦ୍ୱାରା' ଯୁକ୍ତ ହୁଏ, କର୍ମ କର୍ତ୍ତା ସ୍ଥାନକୁ ଆସେ, କ୍ରିୟା ପୂର୍ବକାଳୀନ କୃଦନ୍ତ + 'ଗଲା/ହେଲା' ହୁଏ। 'ରାମକୁ ଫଳ ଖାଇବାକୁ ହେଲା' ରେ 'ରାମକୁ' କର୍ତ୍ତା ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ବାଧ୍ୟତା ଅର୍ଥ; କର୍ମ 'ଫଳ' ମଧ୍ୟ କର୍ତ୍ତା ସ୍ଥାନକୁ ଆସିନାହିଁ। ତେଣୁ ଏହା କର୍ମବାଚ୍ୟ ନୁହେଁ। ଗ୍ରହଣୀୟ ରୂପ: (୧) 'ରାମ ଦ୍ୱାରା ଫଳ ଖିଆ ଗଲା।' (୨) 'ଫଳ ରାମ ଦ୍ୱାରା ଖିଆ ଗଲା।' ଦୁଇଟିରେ କର୍ତ୍ତା 'ରାମ' ସହ 'ଦ୍ୱାରା' ଅଛି ଓ କ୍ରିୟା 'ଖିଆ ଗଲା' ହୋଇଛି। ଛାତ୍ରକୁ କହିବି: ପ୍ରଥମେ କର୍ତ୍ତା ଓ କର୍ମ ଚିହ୍ନଟ କର, ତା'ପରେ ନିୟମ ଲଗାଅ; 'କୁ' ଦେଖି କର୍ମବାଚ୍ୟ କରିବା ଭୁଲ୍।