Matura Russian cheat sheet

Nagrania w części pisemnej są odtwarzane dwukrotnie; między odsłuchami przewidziany jest czas na sprawdzenie lub przeniesienie odpowiedzi.

Typowe zadania: prawda/fałsz, wybór wielokrotny A/B/C oraz dobieranie odpowiedzi do osób lub miejsc; za każdą poprawną odpowiedź przyznaje się 1 pkt, bez punktów ujemnych.

Przed pierwszym odsłuchem zaznacz w opcjach różnice znaczeniowe, nie tylko powtarzające się słowa; w nagraniu często pojawia się słowo z błędnej opcji w kontekście negacji.

Liczby i godziny: „половина восьмого” = 7:30, „без пяти восемь” = 7:55, „четверть девятого” = 8:15; zapisuj je cyframi, by nie mylić przy przenoszeniu.

Słowa „однако”, „зато”, „на самом деле” sygnalizują korektę lub kontrast; poprawna odpowiedź często wynika ze zdania po takim sygnale.

W pytaniach o intencję, np. „Что хочет сделать…?”, wybieraj czasownik celu: позвонить, заказать, перенести, a nie rzeczownik z tła.

Negacja „не” przed czasownikiem zmienia sens całego zdania; porównuj pary надо/не надо, можно/нельзя, был/не был przed wyborem opcji.

Jeśli nie usłyszysz fragmentu, zaznacz najbardziej prawdopodobną odpowiedź na podstawie kontekstu i przejdź dalej; punkty ujemne nie są przyznawane.

Część czytania obejmuje zwykle 3–4 teksty i zadania: wybór wielokrotny, dobieranie nagłówków, uzupełnianie luk oraz prawda/fałsz; za odpowiedź przyznaje się 1 pkt.

W zadaniach z nagłówkami temat akapitu wynika z całości, a nie z pojedynczego powtórzonego słowa; sprawdzaj pierwsze i ostatnie zdanie akapitu.

Przy lukach najpierw określ wymagany rodzaj, liczbę i przypadek, potem wybieraj opcję; sama logika zdania bez gramatyki nie wystarcza.

Poprawne odpowiedzi często są parafrazą: „дорого” = „стоит больших денег”, „сразу” = „без промедления”; nie szukaj dosłownego powtórzenia.

„Потому что” wskazuje przyczynę, „поэтому” skutek, „зато” kontrast, a „несмотря на” ustępstwo; te relacje podpowiadają wybór.

W zadaniach prawda/fałsz fałsz uzasadniaj zdaniem sprzecznym z tekstem; brak informacji nie jest sam w sobie dowodem fałszu.

Pytania w wyborze wielokrotnym zwykle idą zgodnie z kolejnością akapitów; po znalezieniu odpowiedzi na jedno pytanie szukaj następnej dalej w tekście.

Nie zostawiaj pustego pola: każda odpowiedź jest punktowana 0/1, a błędne odpowiedzi nie odejmują punktów.

Typy zadań: wybór wielokrotny, uzupełnianie luk, dobieranie, parafraza i słowotwórstwo (na poziomie rozszerzonym); sprawdzają formę, nie tylko znaczenie.

„В школу” = kierunek + biernik; „в школе” = miejsce + miejscownik; tak samo „на работу” i „на работе”.

Czasowniki ruchu: идти/ехать = jeden kierunek teraz; ходить/ездить = regularnie lub tam i z powrotem.

Aspekt dokonany = czynność zakończona lub jednorazowa (прочитал); niedokonany = proces lub powtarzalność (читал).

Po liczebnikach 2–4 rzeczownik w dopełniaczu liczby pojedynczej (два студента), po 5 i więcej w dopełniaczu liczby mnogiej (пять студентов).

Zaimki jego/jej/ich (его, её, их) jako dzierżawcze są nieodmienne; rodzaj i przypadek przyjmuje tylko rzeczownik.

Fałszywi przyjaciele: аккуратный = schludny, урок = lekcja, магазин = sklep; nie tłumacz ich dosłownie z polskiego.

Przyimki: из + dopełniacz (из школы), с + narzędnik (с другом), в/на + miejscownik dla miejsca, biernik dla kierunku.

Formy wypowiedzi: e-mail, wpis na blogu, list prywatny, a na rozszerzeniu także artykuł lub rozprawka; formę narzuca polecenie.

Limit: poziom podstawowy 80–130 słów, rozszerzony 200–250; znaczne skrócenie lub przekroczenie wpływa na ocenę treści.

Kryteria: treść, spójność i logika, zakres środków językowych oraz poprawność; każdy punkt polecenia trzeba rozwinąć.

Każdy punkt polecenia rozwijaj w osobnym akapicie; w e-mailu użyj zwrotów „Привет!”, „До свидания!”.

Łączniki: во-первых, кроме того, однако, поэтому, в заключение; stosuj tylko wtedy, gdy relacja między zdaniami jest właściwa.

Nie kopiuj zdań z materiału źródłowego; parafrazuj, zmieniając konstrukcję lub używając synonimów, bo świadczy to o samodzielności.

Ortografia i interpunkcja rosyjska są częścią poprawności; błędy w końcówkach i akcentowanych formach obniżają wynik.

Jeśli nie znasz słowa, użyj prostszej konstrukcji zamiast polskiego wyrazu; ważniejsza jest komunikacja niż wyrafinowane słownictwo.

Ustna część trwa około 15 minut i jest oceniana na 30 pkt; obejmuje rozmowę wstępną, opis ilustracji i wypowiedź na podstawie materiału.

Opis ilustracji: najpierw kto, gdzie, co robi; potem relacje, przypuszczenie „похоже, что…” i krótka opinia.

Odpowiadaj pełnym zdaniem i rozwijaj odpowiedź o uzasadnienie; monosylaby obniżają sprawność komunikacyjną.

Na pytania „Почему?”, „А ты?”, „Что бы ты сделал?” dodaj powód lub przykład, a nie tylko „да” albo „нет”.

Gdy brakuje słowa, opisz je po rosyjsku (человек, который…), zamiast przechodzić na polski.

Akcent różnicuje znaczenie: замо́к (zamek) vs за́мок (pałac), мука́ (mąka) vs му́ка (męka).

Zwroty opinii: На мой взгляд, Я думаю, что, С одной стороны… с другой стороны; pomagają utrzymać płynność.

Nie czytaj przygotowanej odpowiedzi z kartki; egzaminator ocenia interakcję, więc reaguj na pytania i proś o powtórzenie po rosyjsku.