গদ্য: পাঠ, লেখক-পটভূমি আৰু চৰিত্ৰ-বিশ্লেষণ
UPMSP উচ্চ মাধ্যমিক অসমীয়া গদ্য অংশত নিৰ্ধাৰিত পাঠৰ মৰ্ম, লেখকৰ পটভূমি, চৰিত্ৰৰ স্বভাৱ আৰু ৰচনা-শৈলীৰ প্ৰশ্ন আহে। পাঠটো মুখস্থ কৰাৰ আগতে ঘটনাৰ ক্ৰম আৰু লেখকৰ উদ্দেশ্য ধৰিব লাগে।
পাঠ বিশ্লেষণৰ ক্ৰম
- প্ৰথম পঢ়াত অৰ্থ আৰু শব্দ; দ্বিতীয়ত কেন্দ্ৰীয় ভাৱ; তৃতীয়ত চৰিত্ৰ আৰু কাৰণ-ফল।
- লেখকৰ সময়, ঠাই, ভাষা-শৈলী টোকা কৰিব; ৰচনাখনৰ মূল চিন্তা এটা বাক্যত লিখিব।
- লেখক-পৰিচয়ত যুগ, অঞ্চল, ৰচনাৰ ধাৰা মনত ৰাখিব; যেনে লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ ৰম্য-ব্যংগ, চন্দ্ৰপ্ৰসাদ শইকীয়াৰ মনস্তাত্ত্বিক গভীৰতা, হোমেন বৰগোহাঞিৰ প্ৰবন্ধ-শৈলী।
- চৰিত্ৰৰ বৈশিষ্ট্য লিখোঁতে ‘সৎ’, ‘ধৈৰ্যশীল’ৰ দৰে বিশেষণৰ লগত ঘটনাৰ প্ৰমাণ দিব।
কৰা-দেখুওৱা উদাহৰণ
ধৰি লওক, এটা পাঠত গাঁৱৰ বুঢ়া মানুহে বজাৰত দাম বঢ়াৰ পিছতো আগতে কোৱা দামতে ধান বিক্ৰী কৰে; মহাজনে ঠাট্টা কৰাত শান্তভাৱে প্ৰত্যুত্তৰ দি ঘূৰি যায়। প্ৰশ্ন: ‘বুঢ়া মানুহজনৰ চৰিত্ৰৰ দুটা বৈশিষ্ট্য লিখা।’ উত্তৰ: ‘তেওঁ প্ৰতিশ্ৰুতি ৰক্ষা কৰে-দাম বঢ়াৰ পিছতো পূৰ্বৰ দামতে ধান দিয়ে; তেওঁ আত্মসন্মান ৰাখে-ঠাট্টা সহ্য নকৰি শালীন প্ৰত্যুত্তৰ দিয়ে।’ যুক্তি: প্ৰতিটো বৈশিষ্ট্যৰ সৈতে পাঠৰ ঘটনা সংযুক্ত হৈছে, সেয়ে উত্তৰটোৱে পূৰ্ণ নম্বৰ পায়।
নম্বৰ কটাৰ ফান্দ
লেখকৰ নাম বা পাঠৰ শিৰোনাম ভুল লিখা; নিজৰ অনুমানক পাঠৰ তথ্য বুলি দিয়া; চৰিত্ৰৰ নাম সলনি কৰা; ‘ভাল মানুহ’ৰ দৰে অস্পষ্ট বিশেষণ দিয়া; উদ্ধৃতি লাগিলে মূল অৰ্থ ঠিক ৰাখি নিজৰ ভাষাত লিখা।