ASSEB HSLC Elective Assamese study guide
ASSEB HSLC Elective Assamese · Work through your exam, one topic at a time.
Elective Assamese is the advanced Assamese paper taken by HSLC candidates under the Board of Secondary Education, Assam (ASSEB). It is meant for students who already read and write Assamese comfortably and want to study the language as a literary subject rather than as a second language. The ASSEB HSLC Elective Assamese study guide has 7 sections and about 1,602 words.
01গদ্য (Prose): ভাৱ, চৰিত্ৰ আৰু লেখকৰ উদ্দেশ্য
গদ্য (Prose) অংশত পৰীক্ষাই পাঠৰ বিষয়বস্তু, কেন্দ্ৰীয় ভাৱ, চৰিত্ৰৰ বৈশিষ্ট্য, লেখকৰ উদ্দেশ্য, ভাষাৰ ৰীতি আৰু প্ৰসংগত শব্দৰ অৰ্থ বুজাৰ ক্ষমতা পৰীক্ষা কৰে। পাঠ্য গদ্যত সাধাৰণতে জীৱনীমূলক ৰচনা, স্মৃতিকথা, প্ৰবন্ধ, ভ্ৰমণকাহিনী আৰু চুটিগল্প থাকে; সেয়ে পঢ়োঁতে ঘটনাৰ তালিকা নহয়, ভাৱ আৰু উপস্থাপনশৈলীৰ সম্পৰ্ক ধৰিব লাগে। প্ৰবন্ধত যুক্তিৰ ক্ৰম আৰু গল্পত সংলাপ-ঘটনাৰ গতিয়ে মূল কথাত উপনীত কৰে। প্ৰথমে অনুচ্ছেদটোৰ কেন্দ্ৰীয় কথাটো এটা বাক্যত লিখা। তাৰ পিছত চৰিত্ৰ, ঘটনা, পটভূমি আৰু লেখকৰ মনোভাৱ আলাদা কৰা। শব্দ বা বাক্যাংশৰ প্ৰসংগজনিত অৰ্থ চোৱা; আক্ষৰিক অৰ্থই সদায় খাপ নাখায়। লেখকে প্ৰশংসা, সমালোচনা বা ব্যংগ কৰিছে নে নাই, সেইটো ভাষাৰ সংকেতে বিচাৰা। শিৰোনামা বা প্ৰথম বাক্যই মূল ভাৱৰ সূচনা দিয়ে নে নাই, চোৱা। এটা অনুচ্ছেদত গাঁৱৰ এজন বুঢ়া মানুহে নদীৰ ওপৰত সাঁকো সাজিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। প্ৰশ্ন যদি হয়-লেখকে বুঢ়াজনৰ কি গুণ দেখুৱাইছে?
255 words, about 1 min02পদ্য (Poetry): ৰস, অলংকাৰ আৰু ছন্দ
পদ্য (Poetry) অংশই কবিতাৰ ভাৱ, ৰস, অলংকাৰ, ছন্দ, প্ৰতীক, শব্দৰ ধ্বনি আৰু কবিৰ বাৰ্তা বুজাৰ ক্ষমতা জোখে। অসমীয়া পদ্যত লোকগীত, বৰগীত, আধুনিক কবিতা আদি বিভিন্ন ধাৰা থাকিব পাৰে; প্ৰতিধাৰাৰ ৰীতি বেলেগ। পঢ়োঁতে কবিতাখনৰ কথক কোন, কোনলৈ মাতিছে, আৰু পুনৰাবৃত্তিৰ পঢ়ে কি কাম কৰিছে, সেইটো ধৰিব লাগে। ৰস: পাঠৰপৰা জাগি উঠা মূল আনন্দ-শৃংগাৰ, কৰুণ, বীৰ, শান্ত আদি; ৰস নিৰ্ণয়ত কবিতাৰ প্ৰধান ভাৱ চোৱা। অলংকাৰ: উপমা, ৰূপক, অনুপ্ৰাস, শ্লেষ; অলংকাৰে অৰ্থতকৈ সৌন্দৰ্য আৰু গভীৰতা কেনেকৈ বঢ়ায়, তাক ব্যাখ্যা কৰা। ছন্দ: স্বৰবৃত্ত, মাত্ৰাবৃত্ত, অক্ষৰবৃত্ত; লয় আৰু যতিৰ পৰিৱৰ্তনে ভাৱৰ গতি সলনি কৰে। প্ৰতীক: চন্দ্ৰ, নদী, পখী আদিৰ প্ৰতীকী অৰ্থ প্ৰসংগত নিৰ্ণয় কৰা। ‘তোমাৰ মুখখন পূৰ্ণিমাৰ চন্দ্ৰ’-ইয়াত উপমা, কাৰণ ‘দৰে’ৰ সম্পৰ্ক অপ্রকাশিত থাকিলেও তুলনা আছে। যদি লিখা হয় ‘তোমাৰ মুখখনেই পূৰ্ণিমাৰ চন্দ্ৰ’, তেন্তে ই ৰূপক, কাৰণ দুই বস্তু একেই বুলি কৈ দিয়া হৈছে। প্ৰশ্নত ‘কোন অলংকাৰ’ সোধে, তেন্তে কেৱল নাম নিলিখি চিনাক্তকৰণৰ চাবি শব্দ-তুলনা নে অভেদ-দেখুৱাব লাগে। কবিতাৰ শাৰী পুনৰ লিখি থৈয়া অৰ্থ ব্যাখ্যা নকৰা। কবি আৰু কবিতাৰ কথকক একেই বুলি ধৰা। ৰস ভুল শ্ৰেণীত পেলােৱা; উদাহৰণত কৰুণ ৰস থকাতো বীৰ ৰস বুলি লিখা। পুনৰাবৃত্তি বা ধ্বনি-অনুপ্ৰাসক অলংকাৰ বুলি নেদেখা। ভাৱ, ৰূপ আৰু ধ্বনি-এই তিনি স্তৰত টীকা লিখিলে উত্তৰ চমু কিন্তু গভীৰ হয়।.
236 words, about 1 min03পূৰক পঢ়ন (Rapid Reader): কাহিনী, চৰিত্ৰ আৰু ক্ৰম
পূৰক পঢ়ন (Rapid Reader / Supplementary Reader) অংশত পাঠ্যৰ বাহিৰৰ দীঘলীয়া কাহিনী বা সংকলনৰ পৰা প্ৰশ্ন আহে; ইয়াত ঘটনাৰ ক্ৰম, চৰিত্ৰৰ আচৰণ, কাৰণ-ফল, মূল ভাৱ আৰু অধ্যায়সমূহৰ সংযোগ পৰীক্ষা কৰা হয়। এই অংশত মুখ্য পাঠৰ দৰে শব্দ-অৰ্থতকৈ কাহিনীৰ গতি আৰু চৰিত্ৰৰ পৰিৱৰ্তনত বেছি গুৰুত্ব থাকে। এখন ঘটনা-ৰেখা (plot graph) বনোৱা: আৰম্ভণি, সংঘাত, চৰম বিন্দু, সমাধান। চৰিত্ৰ-সম্পৰ্কৰ চিত্ৰ আঁকা: কোনে কাক সহায় বা বাধা দিয়ে, কিয়। প্ৰতিটো অধ্যায়ৰ তিনি-চাৰি বাক্যৰ সাৰাংশ নিজৰ ভাষাত লিখা। লেঠেল শব্দ, উপনাম আৰু সাদৃশ্যপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ নাম তালিকাভুক্ত কৰা। শেষৰ পৰিৱৰ্তনলৈ মন কৰা; আৰম্ভণিৰ ধাৰণা শেষত সদায় একে নাথাকে। এজন চৰিত্ৰে পৰিয়াল এৰি গৈ বন্ধুৰ সহায় কৰে; শেষত ঘূৰি আহি ক্ষমা বিচাৰে। প্ৰশ্ন: তেওঁৰ সিদ্ধান্তই কি দেখুৱায়?
225 words, about 1 min04ব্যাকৰণ (Grammar): সন্ধি, সমাস আৰু কাৰক
ব্যাকৰণ (Grammar) অংশত সন্ধি, সমাস, কাৰক-বিভক্তি, লিঙ্গ-বচন, কাল, প্ৰত্যয়, উপসৰ্গ, বাক্য পৰিৱৰ্তন আৰু শুদ্ধিকৰণৰ পৰীক্ষা হয়। অসমীয়া ব্যাকৰণত সংস্কৃতৰ পৰম্পৰা থাকিলেও সকলো নিয়ম Sanskrit-ৰ দৰে নহয়; সেয়ে পাঠ্যৰ উদাহৰণৰ লগত নিয়ম মিলাই চাব লাগে। সন্ধি: দুটা ধ্বনি ওচৰ চাপিলে হোৱা পৰিৱৰ্তন। যেনে ‘বিদ্যা + আলয় = বিদ্যালয়’-সৱৰ্ণ দীৰ্ঘ সন্ধি। সমাস: দুটা বা ততোধিক পদ এটা পদ হোৱা। ‘মাতা-পিতা’ দ্বন্দ্ব, ‘ৰাজপুত্ৰ’ তৎপুৰুষ, ‘দশানন’ বহুব্ৰীহি, ‘নীলপদ্ম’ কৰ্মধাৰয়। কাৰক: কৰ্তা, কৰ্ম, কৰণ, সম্প্ৰদান, অপাদান, অধিকৰণ-বাক্যত ক্ৰিয়াৰ লগত সম্বন্ধ। কাল: বৰ্তমান, অতীত, ভৱিষ্যত; ক্ৰিয়াৰ ৰূপে কাল সূচায়। লিঙ্গ-বচন: বিশেষ্য আৰু সৰ্বনামৰ লিংগ আৰু সংখ্যাৰ মিল। ‘শিক্ষকে ছাত্ৰক এখন পুস্তক দিলে’-ইয়াত শিক্ষক কৰ্তা, পুস্তক কৰ্ম, ছাত্ৰ সম্প্ৰদান; ‘দিলে’ই অতীত কাল সূচাইছে। যদি প্ৰশ্নত কাৰক চিনাক্ত কৰিবলৈ কোৱা হয়, তেন্তে বিভক্তি-চিহ্ন (-এ, -ক, -খন) আৰু ক্ৰিয়াৰ লগত সম্বন্ধ-দুয়োটা দেখুৱাব লাগে। ‘ছাত্ৰক’ শব্দটো কেৱল বচন নহয়, সম্প্ৰদান কাৰকো। সন্ধি আৰু সমাস একেই বুলি ভবা; সন্ধি ধ্বনিৰ, সমাস পদৰ। সংস্কৃতৰ নিয়ম অসমীয়াত বলপূৰ্বক প্ৰয়োগ কৰা। বিভক্তি-চিহ্ন নেদেখিলেই কাৰক নাই বুলি কোৱা। বচনৰ মিল নোচোৱাকৈ ক্ৰিয়াৰ ৰূপ লিখা। শুদ্ধিকৰণত প্ৰথমে কৰ্তা-ক্ৰিয়াৰ মিল, তাৰ পিছত বিভক্তি, শেষত বানান-এই ক্ৰমে চালে ভুল সহজে ধৰা পৰে।.
221 words, about 1 min05ৰচনা (Composition and Essay Writing): গঠন আৰু প্ৰাসংগিকতা
ৰচনা (Composition and Essay Writing) অংশত এটা নিৰ্দিষ্ট বিষয়ত সুসংগঠিত, প্ৰাসংগিক আৰু পৰিষ্কাৰ ভাষাৰ ৰচনা লিখিব লাগে; পৰীক্ষাই ভাৱৰ ধাৰা, অনুচ্ছেদৰ একতা, উদাহৰণ, শব্দভাণ্ডাৰ, বানান আৰু উপসংহাৰ পৰীক্ষা কৰে। ৰচনাৰ দৈৰ্ঘ্য আৰু বিষয়ৰ সীমা প্ৰশ্নপত্ৰত দিয়া থাকিলে সেইটোৱেই প্ৰথম চৰ্ত। ভূমিকা: বিষয়টোৰ প্ৰসংগ আৰু মূল মত (thesis) দু-তিনি বাক্যত। মুখ্য অংশ: প্ৰতিটো অনুচ্ছেদত এটা মূল ধাৰণা; তাৰ লগত উদাহৰণ, কাৰণ বা তুলনা। উপসংহাৰ: মূল মতলৈ ঘূৰি আহি সিদ্ধান্ত বা আহ্বান। সংযোগ শব্দ: ‘তদুপৰি’, ‘কিন্তু’, ‘সেয়ে’-অনুচ্ছেদৰ মাজত সম্পৰ্ক ৰক্ষা কৰে। বিষয় ‘বৃক্ষৰোপণৰ প্ৰয়োজনীয়তা’। মূল মত: ‘বৃক্ষই পৰিৱেশ, অৰ্থনীতি আৰু স্বাস্থ্যৰ ক্ষতি ৰোধ কৰে।’ প্ৰথম অনুচ্ছেদত পৰিৱেশ-ছাঁ, বৰষুণ, মাটিৰ ক্ষয় ৰোধ; দ্বিতীয়ত অৰ্থনীতি-ফল-কাঠ আৰু জীৱিকা; তৃতীয়ত স্বাস্থ্য-বায়ু পৰিষ্কাৰ। উপসংহাৰ: ‘সেয়ে বৃক্ষৰোপণ কেৱল উৎসৱ নহয়, দীৰ্ঘম্যাদী বিনিয়োগ।’ প্ৰতিটো অনুচ্ছেদৰ প্ৰথম বাক্যই বিষয়টো ঘোষণা কৰে, বাকীবোৰে সমৰ্থন কৰে। যিকোনো বিষয়ত মুখস্থ ৰচনা মেলি দিয়া; বিষয়ৰ নিৰ্দিষ্ট শব্দলৈ মন নকৰা। এটা অনুচ্ছেদত অনেক ভাৱ সুমুৱাই একতা নষ্ট কৰা। উপসংহাৰ নাইবা ভূমিকা পুনৰ লিখি থৈ যোৱা। অতিশয়োজিত বা অসত্য তথ্য দি বিশ্বাসযোগ্যতা হেৰুওৱা। লিখাৰ আগতে পাঁচ মিনিটৰ ৰূপৰেখা বনালে অনুচ্ছেদৰ ক্ৰম আৰু উদাহৰণৰ ঘাটি সহজে ধৰা পৰে।.
216 words, about 1 min06অপঠিত গদ্যাংশ (Unseen Passage): তথ্য আৰু অনুমান
অপঠিত গদ্যাংশ (Unseen Passage Comprehension) অংশত নতুন অনুচ্ছেদ পঢ়ি প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিব লাগে; পৰীক্ষাই প্ৰত্যক্ষ তথ্য, পৰোক্ষ অনুমান, শব্দৰ প্ৰসংগজনিত অৰ্থ, মূল ভাৱ আৰু লেখকৰ ভংগী চিনাক্ত কৰাৰ ক্ষমতা জোখে। উত্তৰ দিয়াৰ আগতে প্ৰশ্নবোৰ পঢ়ি ল’লে কোন অংশত কি বিচাৰিব, সেইটো সহজ হয়। প্ৰথমে দ্ৰুত পঢ়ি মূল ভাৱ এটা বাক্যত ঠিক কৰা; তাৰ পিছত প্ৰশ্নৰ চাবি-শব্দ বিচাৰি স্কেন কৰা। উত্তৰ নিজৰ ভাষাত, কিন্তু অৰ্থ ৰক্ষা হৈ থকাকৈ লিখা; প্ৰশ্নত ‘উল্লেখ কৰা’ বুলিলে পাঠৰ অংশ দিয়াও যায়। ‘কিয়’, ‘কেনেকৈ’, ‘কি পৰিণাম’-এনে প্ৰশ্নত কাৰণ-ফল শৃংখলাত উত্তৰ দিয়া। শব্দৰ অৰ্থ প্ৰসংগৰপৰা অনুমান কৰা; অভিধানৰ প্ৰথম অৰ্থ সদায় খাপ নাখায়। বিপৰীত বা নেতিবাচক শব্দ (‘নহয়’, ‘কেতিয়াও’) তলত আঁচ দিয়া। অনুচ্ছেদ: ‘নদীখন শীতকালত শান্ত, কিন্তু বানপানীৰ সময়ত ই গাঁওখনৰ বাবে ভয়ৰ কাৰণ হয়।’ প্ৰশ্ন: নদীখনৰ স্বভাৱ কেনে?
234 words, about 1 min07পত্ৰ লিখন আৰু প্ৰয়োগমূলক লিখন (Letter Writing)
পত্ৰ লিখন আৰু প্ৰয়োগমূলক লিখন (Letter Writing and Applied Writing) অংশত ব্যক্তিগত পত্ৰ, আবেদন, অভিযোগ, অনুৰোধ, জাননী বা প্ৰতিবেদনৰ প্ৰয়োজন হয়; পৰীক্ষাই উপযুক্ত বিন্যাস, সম্বোধন, বিষয়, ভাষাৰ ৰজিষ্টাৰ আৰু সংক্ষিপ্ততা জোখে। বন্ধুক লিখা পত্ৰ আৰু মুখ্য শিক্ষকলৈ লিখা আবেদনৰ ভাষা একে নহয়। আনুষ্ঠানিক পত্ৰ: প্ৰেৰকৰ ঠিকনা, তাৰিখ, প্ৰাপকৰ ঠিকনা, সম্বোধন, বিষয়, মূল কথা, শেষৰ সম্ভাষণ, স্বাক্ষৰ। অনানুষ্ঠানিক পত্ৰ: সম্বোধন ‘প্ৰিয় মা/বন্ধু’, ব্যক্তিগত সুখ-দুঃখ, কম আনুষ্ঠানিক ভাষা। আবেদনত বিষয়টো এটা বাক্যত; তাৰিখ, কাৰণ আৰু অনুৰোধ স্পষ্ট। অভিযোগ পত্ৰত ঘটনা, সময়, স্থান আৰু প্ৰত্যাশিত সমাধান উল্লেখ কৰা। ‘মুখ্য শিক্ষকলৈ তিনিদিনৰ অনুপস্থিতিৰ বাবে আবেদন’। বিষয়: ‘অনুপস্থিতিৰ বাবে অনুৰোধ’। সম্বোধন: ‘মহোদয়,’। মূল কথা: ‘১৪-১৬ জানুৱাৰীত মই জ্বৰত ভুগি বিদ্যালয়ত উপস্থিত থাকিব পৰা নাই; অনুগ্ৰহ কৰি অনুপস্থিতি মঞ্জুৰ কৰিব।’ শেষ: ‘বিনীত,’-তাৰ পিছত নাম, শ্ৰেণী। ইয়াত কাৰণ, তাৰিখ আৰু স্পষ্ট অনুৰোধ তিনিওটা আছে; অপ্রয়োজনীয় ব্যক্তিগত বিৱৰণ নাই। বিষয় শাৰী নিদিয়া বা অস্পষ্ট বিষয় লিখা। আনুষ্ঠানিক পত্ৰত ‘প্ৰিয়’ বা অতি ঘনিষ্ঠ ভাষা ব্যৱহাৰ কৰা। তাৰিখ, ঠিকনা বা স্বাক্ষৰ এৰি যোৱা। এটা পত্ৰত একাধিক অনুৰোধ মিলাই বিভ্ৰান্ত কৰা। পত্ৰ লিখাৰ পিছত চাৰিটা বিন্দু চোৱা: সম্বোধন, বিষয়, স্পষ্ট অনুৰোধ, স্বাক্ষৰ।.
215 words, about 1 min