UPMSP High School Gujarati case studies
UPMSP High School Gujarati · Put your knowledge to work in context.
The UPMSP High School Gujarati paper is the Gujarati-language subject examination taken by Class 10 students under the Uttar Pradesh Board of High School and Intermediate Education (UPMSP, commonly called the UP Board). It is a school-leaving subject paper: candidates sitting the High School certificate choose Gujarati as one of their language subjects, and the marks count toward the final Class 10 result. The UPMSP High School Gujarati case studies are 5 cases and about 2,882 words.
1ગદ્ય પાઠ: કેન્દ્રીય ભાવ કે ઘટના-ક્રમ - ચાવી અને પુનઃશિક્ષણનો નિર્ણય
શાળાની અર્ધવાર્ષિક પરીક્ષામાં ધોરણ 10 ના 42 વિદ્યાર્થીમાંથી 27 વિદ્યાર્થીએ ગદ્ય પાઠ આધારિત પાંચ ગુણના પ્રશ્નમાં વિકલ્પ (b) પસંદ કર્યો, જ્યારે ચાવીમાં (c) સાચો ગણાયો છે. વિકલ્પ (b) પાઠની ઘટનાઓનો ક્રમ આપે છે, જ્યારે (c) પાઠનો કેન્દ્રીય ભાવ રજૂ કરે છે.
607 words, about 3 min2પદ્ય: અલંકાર, અક્ષરગણના અને રસ - ત્રણ વિવાદિત જવાબો
વ્યવસ્થિત ઉકેલ: (i) આજે જ એક વાક્યનો નિયમ બોર્ડ પર લખો - 'સંયુક્ત વ્યંજન = એક અક્ષર'; (ii) ત્રણ ઉદાહરણ - શ્રી, ક્ષ, જ્ઞ; (iii) આગામી પ્રશ્નપત્રમાં અક્ષરગણના પૂછાય તો દરેક ચરણમાં એક જ પદ્ધતિ વપરાય તેવી સૂચના પ્રશ્નપત્ર પર જ મુકાય; (iv) વિભાગીય item-guideમાં આ નિયમ કાયમી નોંધ તરીકે ઉમેરાય, જેથી દર વર્ષે વિવાદ ન થાય. ક્રમ ઠરાવવાના બે માપદંડ: (i) ભૂલનો વ્યાપ × પ્રશ્નના ગુણ, (ii) એક તાસમાં શીખવી શકાય તેવી ક્ષમતા.
563 words, about 3 min3વ્યાકરણ: સમાસ-સંધિની ભૂલો અને વધુ-સુધારાનો જોખમ
વાક્યશુદ્ધિમાં થયેલા વધુ-સુધારા (over-correction)ને ધ્યાનમાં રાખીને ચેકલિસ્ટ બનાવો અને પ્રશ્નની રચના કેવી સુધારશો તે જણાવો. શીખવવાની રીત: બે પ્રશ્નો અલગ કરીને શીખવો - (i) 'બે પદને છૂટાં પાડો' (આ ક્રિયા સંધિ અને સમાસ બંનેમાં એકસરખી છે), (ii) 'જોડાણમાં ધ્વનિ બદલાયો?
564 words, about 3 min4રચના: સારાંશની શબ્દમર્યાદા, અરજીપત્રનું ફોર્મેટ અને બે દિવસમાં પ્રતિસાદ
આગામી પગલાં: (i) સૂચનાપત્ર પર 'શબ્દમર્યાદા ±10 શબ્દ સ્વીકાર્ય; ત્રીજા ભાગ કરતાં 20% વધુ થાય તો 1 ગુણ કપાશે' એમ છપાવો; (ii) મોડરેશન બેઠકમાં આ નિયમ બંને શિક્ષક લખી લે; (iii) કૉપી પર શબ્દગણના વિદ્યાર્થી જાતે લખે, જેથી જવાબદારી સ્પષ્ટ થાય. સંકેત-કોડ પદ્ધતિ (કૉપી પર ટૂંકા સંકેત, અલગ શીટ પર અર્થ): V = વિષય-પંક્તિ ખૂટે S = સંબોધન ખૂટે A = આભાર-વાક્ય કે સમાપ્તિ ખૂટે C = મૂળ વાક્યની નકલ W = શબ્દમર્યાદા G = વ્યાકરણ/જોડણી કેમ કાર્યક્ષમ: દરેક કૉપી પર લાંબી ટીકા લખવા કરતાં સંકેત લખવામાં 15-20 સેકન્ડ જાય; 46 કૉપી બે દિવસમાં સહજ પૂરી થાય અને સહકર્મી સાથે મોડરેશન પણ સહેલું બને, કારણ કે બંને એક જ સંકેતાવલી વાપરે.
584 words, about 3 min5સાહિત્ય-સંસ્કૃતિ: પ્રશ્નબેંકની શંકાસ્પદ નોંધ અને સંદર્ભ-આધારિત પ્રશ્નો
નમૂનો: 'નીચે બે લક્ષણો આપ્યાં છે - (i) કવિ પોતાના ઈષ્ટદેવને સંબોધીને ભાવપૂર્વક સ્તુતિ કરે છે અને લોકભાષામાં સીધો સંદેશ આપે છે; (ii) કવિ રૂપક અને દૃષ્ટાંત દ્વારા નીતિનું નિરૂપણ કરે છે. આ લક્ષણો કયા સાહિત્યિક વલણને ઓળખાવે છે?' વિકલ્પો: (a) ભક્તિભાવ અને લોકસંબંધી કાવ્ય (યોગ્ય - ભક્તિકાળનું પ્રધાન લક્ષણ), (b) ફક્ત શૃંગાર-વર્ણન (અયોગ્ય - લક્ષણ સાથે મેળ નથી), (c) ફક્ત ચરિત્ર-નિરૂપણ (અયોગ્ય - અંશતઃ સંબંધ, પણ પ્રધાન લક્ષણ નથી), (d) ફક્ત પ્રકૃતિ-વર્ણન (અયોગ્ય).
564 words, about 3 min